Magdalena Parys

polska poetka, pisarka i tłumaczka mieszkająca w Berlinie

Magdalena Parys, właśc. Magdalena Lasocka[1] (ur. 29 czerwca 1971 w Gdańsku) – polsko-niemiecka pisarka.

Magdalena Parys
Ilustracja
Magdalena Parys
Data i miejsce urodzenia 29 czerwca 1971
Gdańsk
Narodowość polska
Dziedzina sztuki pisarka
Strona internetowa

Magdalena Parys od 1984 mieszka w Berlinie Zachodnim, dokąd wyemigrowała jej rodzina. Po zjednoczeniu Niemiec (1990) studiowała filologię polską i pedagogikę na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie. Wydała trzy powieści: Tunel (2011), Magik (2014) i Biała Rika (2016) są poświęcone tematyce niemieckiej oraz polsko-niemieckiej[2].

TwórczośćEdytuj

Zadebiutowała w 2001 roku na łamach pisma literackiego „Pogranicza”, w którym ukazywały się jej wiersze, opowiadania, eseje i recenzje.

W roku 2011 wydała debiutancką powieść „Tunel”. Portal cultura.pl, podsumowujący literackie dokonania w 2011 roku, wymienił „Tunel” jako jeden z najważniejszych debiutów tamtego roku. „Tunel” reprezentował Polskę na Europejskim Festiwalu Debiutu w Kilonii i w Berlinie[3][4]. Książka była wielokrotnie wznawiana. W 2014 roku „Świat Książki” wydał ją w twardej oprawie w serii „Nowa Proza Polska” – autorka poszerzyła i uzupełniła polskie wydanie w oparciu o niemiecki przekład „Tunelu”[5], który ukazał się w RFN w 2014 roku. W roku 2017 „Tunel” ukazał się we Francji w wydawnictwie agullo edition pod tytułem „188 metres sous Berlin”. Powieść w przeciągu kilku miesięcy była trzykrotnie wznawiana, otrzymała nominację do nagrody księgarzy i wydawców francuskich Le prix Libr’a nous 2018[6] i nagrodę Prix littéraire de la ville de Quimper[7][8][9]oraz bardzo pozytywne krytyki we francuskojęzycznej prasie w Belgii i we Francji[10].

W roku 2015 ukazała się powieść „Magik” I część trylogii berlińskiej (seria: „Nowa Proza Polska”)[11], za którą autorka otrzymała w 2015 roku Literacką Nagrodę Unii Europejskiej[12][13][14]. Wielowątkowa powieść polityczno-sensacyjna, której akcja toczy się głównie w Berlinie, Warszawie i Sofii. Powieść była wielokrotnie wznawiana w Polsce, tłumaczona na wiele języków, między innymi francuski, niemiecki, włoski, węgierski, bułgarski, chorwacki i inne[15] .

Szczególnym uznaniem krytyków i czytelników cieszyło się we Francji francuskie wydanie Magika („Le Magicien”) Dziennik Le Monde przyrównał twórczość Parys do twórczości Tomasza Manna[16] a tygodnik Liberation z Oskarowym filmem „Życie na podsłuchu”[17], L’Obs uznało Parys „za jedną z największych pisarek epoki postkomunizmu”. W roku 2019 była jednym z gości honorowych Paryskich Targów Książki.

Na zaproszenie dyrektora Teatru Polskiego w Warszawie, Andrzeja Seweryna, wystąpiła w 2018 roku z monodramem własnego autorstwa „Achtung, Niemcy!”[18]

DziałalnośćEdytuj

Felietonistka „Wysokich Obcasów Extra” i „Zwierciadla”[19]. Pisze po polsku i niemiecku. Publikowała m.in. we francuskim tygodniku „Marianne”[20], niem. dzienniku „Stuttgarter Zeitung”[21]Gazecie Wyborczej[22], „Ksiażki. Magazyn do czytania”[23], „Pograniczach[24], „Zwierciadle”, „Dialogu[25] i innych. Autorka licznych wywiadów, w tym z Eriką Steinbach[26], Tanją Dückers, Burkhartem Veigelem.

W roku 2003 wraz z Izabelą Potrykus zorganizowała międzynarodowy konkurs literacki pod patronatem Uniwersytetu Humboldtów i instytutów i ambasad Polski, Czech, Słowacji, Węgier i Słowenii z okazji przystąpienia tych krajów do Unii Europejskiej. Pod redakcją Parys i Potrykus został wydany zbiór opowiadań laureatów konkursu. W wielojęzycznym zbiorze – „Ich bin der, der angekommen ist” – znalazły się teksty m.in. Tanji Dückers i Istvana Vörösa[27]. W latach 2006-2007 założycielka i redaktor naczelna literackiego czasopisma „Squaws“.

Opowiadania (wybór)Edytuj

KsiążkiEdytuj

MonodramEdytuj

  • 2018 Monodramat „Achtung Niemcy!” Teatr Polski, Warszawa[28]

ReportażeEdytuj

  • Deutschpolnischeuropäisch. Die Identitäten der Magdalena Parys[29]

Reżyseria: David Z. Mairowitz und Malgorzata. Żerwe, Produkcja: Deutschlandfunk 2019[30]

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj



PrzypisyEdytuj

  1. Justyna Sobolewska, Polska pisarka opowiada Niemcom historię, www.polityka.pl, 2015 [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  2. Wyborcza.pl, www.wysokieobcasy.pl [dostęp 2020-01-02].
  3. 10. Europäisches Festival des Debütromans 2012 (niem.). W: Literatur Haus Schleswig-Holstein [on-line]
  4. Marta Mizuro: Prawie cała wstecz. Rok 2011 w literaturze. W: Culture.pl [on-line]. Instytut Adama Mickiewicza, grudzień 2011.
  5. Tunnel: Amazon.de: Magdalena Parys, Paulina Schulz: Bücher, www.amazon.de [dostęp 2020-01-03] (niem.).
  6. Le prix Libr’à nous 2018 révèle sa première sélection, Livres Hebdo [dostęp 2020-01-03] (fr.).
  7. « 188 mètres sous Berlin ». Magdalena Parys, prix littéraire de la Ville de Quimper, Le Telegramme, 26 czerwca 2018 [dostęp 2020-01-02] (fr.).
  8. Prix littéraire de la ville de Quimper : Magdalena Parys lauréate, www.quimper.bzh [dostęp 2020-01-19] (fr.).
  9. Magdalena Parys receives the Literary Award of the City of Quimper, instytutksiazki.pl, 25 lipca 2018 [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  10. https://static1.squarespace.com/static/5620f8a5e4b0096117adbc2f/t/5a058e4371c10b194d305d3b/1510313563052/rp188m%C3%A8tres-08112017.pdf
  11. Magik, Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-01-02].
  12. Magdalena Parys z Europejską Nagrodą Literacką, Culture.pl [dostęp 2020-01-03] (ang.).
  13. Magdalena Parys laureatką Nagrody Literackiej Unii Europejskiej!, www.pik.org.pl [dostęp 2020-01-03] (pol.).
  14. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2020-01-03].
  15. Magdalena Parys | EU Prize for Literature, www.euprizeliterature.eu [dostęp 2020-01-03].
  16. Magdalena Parys réveille les morts d’Allemagne de l’Est avec son roman « Le Magicien », 22 lutego 2019 [dostęp 2020-01-02] (fr.).
  17. Jeudi polar : la vengeance tardive des victimes de la Stasi, Libération.fr, 21 lutego 2019 [dostęp 2020-01-03] (fr.).
  18. Axis Media Unlimited, Cykle i wydarzenia - Cykle - Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie, www.teatrpolski.waw.pl [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  19. NoMonday, "Wysokie Obcasy Extra" rosną na wiosnę - odświeżone czerwcowe wydanie z filmem "Praktykant" na DVD, www.agora.pl [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  20. Angela Merkel, le non-changement, Marianne, 24 września 2017 [dostęp 2020-01-02] (fr.).
  21. Stuttgarter Zeitung, Stuttgart Germany, Reise-Eindrücke aus Polen: Die Austreibung der Demokratie, stuttgarter-zeitung.de [dostęp 2020-01-02] (niem.).
  22. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2020-01-02].
  23. NoMonday, "Książki. Magazyn do czytania" - wydanie specjalne na lato, www.agora.pl [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  24. Polnisches Institut Berlin, www.berlin.polnischekultur.de [dostęp 2020-01-02].
  25. DIALOG 106/2013, Przegląd Polityczny [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  26. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2020-01-02].
  27. http://helbig-mischewski.de/kritik-liskowski.pdf.
  28. Axis Media Unlimited, Cykle i wydarzenia - Cykle - Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie, www.teatrpolski.waw.pl [dostęp 2020-01-03] (pol.).
  29. Wendeländer (3/5) - Die Identitäten der Magdalena Parys - Deutschpolnischeuropäisch, Hörspiel und Feature [dostęp 2020-01-03] (niem.).
  30. Bayerischer Runfunk, Wendeländer (3/5) - Die Identitäten der Magdalena Parys - Deutschpolnischeuropäisch - Das Feature, ARD Audiothek [dostęp 2020-01-03] (niem.).
  31. Książki zakwalifikowane do Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus 2012.
  32. http://www.tvp.pl/polonia/aktualnosci/polacy-na-swiecie/kalendarz/po-raz-osmy-przyznano-zlote-sowy-poloniitvp.pl.
  33. Magdalena Parys laureatką Nagrody Literackiej Unii Europejskiej!, www.pik.org.pl [dostęp 2020-01-03] (pol.).
  34. Małgorzata Matuszewska, Angelus 2017: 66 książek już na drodze po laury, „Gazetawroclawska.pl”
  35. Agnieszka Kołodyńska, Angelus 2017 – nowi jurorzy w jury Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus | www.wroclaw.pl
  36. Le prix Libr’à nous 2018 révèle sa première sélection, Livres Hebdo [dostęp 2020-01-03] (fr.).
  37. Découvrez la sélection pour le Libr'à Nous 2018 !, Polar et Thriller | BePolar [dostęp 2020-01-03] (fr.).
  38. « 188 mètres sous Berlin ». Magdalena Parys, prix littéraire de la Ville de Quimper, Le Telegramme, 26 czerwca 2018 [dostęp 2020-01-03] (fr.).
  39. Prix littéraire de la ville de Quimper : Magdalena Parys lauréate, www.quimper.bzh [dostęp 2020-01-19] (fr.).
  40. The Polish Book Institute, instytutksiazki.pl [dostęp 2020-01-05] (pol.).