Maja (religie Wschodu)

religie Wschodu

Maja (Dewanagari: माया trl. māyā) – samo słowo oznacza coś, czego nie ma[1]; w wedyzmie jest to nadprzyrodzona, iluzoryczna moc bóstwa w formie Dewi; manifestacja boskiej energii; w wedancie i buddyzmie ułuda zasłaniająca rzeczywistość. Maja bywa utożsamiana z Kali, Durgą itp.

Maja w filozofiiEdytuj

Koncepcja mai pochodzi z Upaniszadów.

W filozofii adwajtawedanty maja jest iluzją, namacalną i mentalną rzeczywistością codziennie absorbującą świadomość żywych istot, zakrywającą przed nimi prawdę na temat tożsamości i ich związku z Brahmanem.

Jako siła zasłaniająca prawdziwą Jaźń, powoduje doświadczenia mnogości bytów (odrębność jednostkowych jaźni) i odczucie odzieności ich od Brahmana[2]. Według hinduizmu maja oddziałuje głównie poprzez tzw. fałszywe ego (ahamkara), czyli utożsamianie się z materialnym ciałem, oraz poprzez przywiązanie do posiadanych rzeczy (mameti). Pokonanie wpływu mai jest konieczne do wyjścia z cyklu sansary i osiągnięcia wyzwolenia (mokszy).

Maja jako postaćEdytuj

W hinduizmie maja bywa przedstawiana w kategoriach jestestwa ontologicznego, odpowiedzialnego za zaciemnienia na poziomie kosmicznym, jak i psychologicznym[3].

MahamajaEdytuj

Mahamaja (wielka Maja) ma moc utrzymywania żywych istot w złudzeniu, a także wyzwolenia ich z ułudy. Mahamaja składa się z trzech sił natury materialnejgun[4]. W dziele Dewimahatmjam Mahamaja opisywana jest jako ta, która zakrywa oczy Wisznu podczas joganidry (boskiego snu) w czasie, gdy całe stworzenie wtopione zostało w jego ciało. Jest częściową ekspansją Jogamaji[5].

JogamajaEdytuj

Jogamaja jest wewnętrzną mocą Wisznu, który okrywając się tą energią nie pozwala, aby każdy mógł go ujrzeć i nie każdemu może on zostać objawiony[6]. Wisznu stwarzając i utrzymując maję i jogamaję rozszerza się także w niezliczone ekspansje, z których pierwsze nazywane są wisznu-tattwa a wtórne-żywymi istotami[7].

Maja w buddyzmieEdytuj

Māyā (Mahāmāyā lub Māyādevi) to imię matki Sidhatthy Gautamy, późniejszego Buddy, żona króla Suddhodany Gautamy, z rodu Śakjów.

PrzypisyEdytuj

  1. Śrila A. C. Bhaktivedanta Swami, Złoty Avatara. Rozdział 4 – Mędrzec.
  2. Słownik/Maja. W: Swami Muktananda: Dokąd idziesz? Przewodnik podróży duchowej wraz ze słownikiem ważnych pojęć, terminów, osób.. Wprowadzenie Swami Durgananda, Przekład KT. Wyd. 1. Wrocław: Rękodzielnia Arhat, 2002, s. 143. ISBN 83-85358-55-0.
  3. 3.1. Od hinduizmu do hindutwy i komunalizmu. W: Małgorzata Sacha: Ginefobia: lęk przed kobietą w dyskursie antropologicznym i psychoanalitycznym. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011, s. 83. ISBN 978-83-233-3226-8.
  4. Śwetaśwataropaniszad 6.8.
  5. Narada-Panczaratra.
  6. Śrila A. C. Bhaktivedanta Swami, Bhagavad-Gita taka jaką jest, 11.52; Forma Kosmiczna.
  7. Śrila A. C. Bhaktivedanta Swami, Bhagavad-Gita taka jaką jest, 15.07; Yoga Najwyższej Osoby.

Linki zewnętrzneEdytuj