Malbun – górska osada w Liechtensteinie położona na wysokości około 1600 m n.p.m., eksklawa gminy Triesenberg.

Malbun
Ilustracja
Państwo

 Liechtenstein

Wysokość

1600 m n.p.m.

Kod pocztowy

9497

Położenie na mapie Liechtensteinu
Mapa konturowa Liechtensteinu, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Malbun”
Ziemia47°06′03,1″N 9°36′37,2″E/47,100861 9,610333
Strona internetowa

GeografiaEdytuj

Malbun jest najdalej wysuniętym na wschód osiedlem ludzkim w liechtensteińskim Oberlandzie. Jedyne połączenie z resztą kraju stanowi droga Malbunstrasse prowadząca do Steg, a następnie przez Stegertunnel do Triesenbergu. Wieś nie ma znaczenia administracyjnego i nie stanowi odrębnej jednostki a jest integralną częścią Triesenbergu.

Osada jest położona w malowniczej górskiej dolinie polodowcowej określanej tą samą nazwą, która została wyrzeźbiona przez lokalny lodowiec[1]. Dnem tej doliny płynie strumień Malbunbach, który uchodzi w miejscowości Steg do rzeki Saminy[1].

 
Panaroma doliny Malbun.

HistoriaEdytuj

Pierwszymi mieszkańcami doliny Malbun byli Walserowie, którzy osiedlali się tutaj w XIII wieku. Ziemie te należały do mieszkańców Vaduz i Schaan, którzy w 1355 roku oddali w lenno dolinę i górskie łąki Walserom[2]. W 1657 roku tereny te zostały sprzedane mieszkańcom Triesenbergu i od tamtej pory są związane z tą gminą. Przez wieki tereny dzisiejszego Malbun były wykorzystywane do wypasania zwierząt, m.in. przez rolników z Triesenbergu, którzy zimą wypędzali bydło na teren Malbun[2]. Rolnictwo alpejskie zaczęło zanikać w XIX wieku, a znikło całkowicie w połowie XX wieku (w 1969 odbył się ostatni tradycyjny zimowy spęd bydła).

Od początku XX wieku rozwijała się turystyka w Malbun. W 1908 roku powstał Alpejski Dom Zdrojowy (niem. Alpenkurhaus), który początkowo otwarty był latem, ale od 1934 roku także zimą[3]. Przyjmował on wielu turystów m.in. z Niemiec. W latach 30. XX wieku powstały także pierwsze domy letniskowe[2].

Rozwój turystyki w Malbun przyspieszyła budowa tunelu drogowego łączącego Steg z Triesenbergiem co znacznie ułatwiło dojazd samochodami do osady[4]. W 1954 roku wieś została połączona z elektrownią Samina a co za tym idzie z krajową siecią energetyczną[2]. W 1959 roku droga dojazdowa do Malbun została przystosowana do warunków zimowych i mogła być otwarta przez cały rok[2]. W 1966 powstał pierwszy wodociąg, a w 1968 roku przyłączenie do oczyszczalni ścieków[2].

Ważnym elementem historii Malbun stały się sporty zimowe, których stało się ono ośrodkiem. W 1962 roku otwarto pierwszy wyciąg narciarski, a w 1963 kolej krzesełkową[2].

W latach siedemdziesiątych nastąpił okres największego rozwoju turystyki i sportu na terenie Malbun, który zahamował znacznie w latach osiemdziesiątych. Powstała m.in. szkółka narciarska, liczne sklepy, place zabaw dla dzieci ale także wiele kolejnych domów i mieszkań.

Poważnym problemem osady były lawiny, które niejednokrotnie niszczyły budynki. W 1999 roku lawina uszkodziła cztery domy, a jedenaście zmiotła z powierzchni[2].

Sport i turystykaEdytuj

W Malbun funkcjonują trzy wyciągi krzesełkowe (Hochegg, Täli oraz Sareis) oraz jeden wyciąg narciarski, którymi zarządza spółka Bergbahnen Malbun AG[5]. Jest to jedyny ośrodek narciarski w Liechtensteinie. Ponadto z Malbun poprowadzone są ważne szlaki turystyczne prowadzące na alpejskie szczyty: m.in. na Augstenberg, do schroniska Pfälzerhütte czy na Naafkopf.

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b N. Bolomey, C. Forrer, U. Mäder (red.), Schützenswerte Objekte, Lebensräume und Landschaften innerhalb der Siedlun. Gemeinde Triesenberg: Malbun und Steg, Amt für Wald, Natur und Landschaft, 2011, s. 25-31.
  2. a b c d e f g h Malbun – Historisches Lexikon, historisches-lexikon.li [dostęp 2021-08-06] (niem.).
  3. Kurhäuser – Historisches Lexikon, historisches-lexikon.li [dostęp 2021-08-06] (niem.).
  4. Tunnel (Gnalp–Steg) – Historisches Lexikon, historisches-lexikon.li [dostęp 2021-08-06] (niem.).
  5. Bergbahnen Malbun AG > Malbun > Winter > Skifahren und mehr, www.bergbahnen.li [dostęp 2021-08-06].