Mangusta

rodzaj ssaka

Mangusta[11] (Herpestes) – rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny mangustowatych (Herpestidae).

Mangusta
Herpestes[1]
Illiger, 1811[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – mangusta indyjska (H. edwardsii)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd kotokształtne
Rodzina mangustowate
Podrodzina Herpestinae
Rodzaj mangusta
Typ nomenklatoryczny

Viverra ichneumon Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Europie, Azji (Arabia Saudyjska, Bahrajn, Kuwejt, Iran, Afganistan, Pakistan, Chiny, Indie, Sri Lanka, Nepal, Bangladesz, Bhutan, Mjanma, Tajlandia, Kambodża, Wietnam, Malezja, Singapur, Filipiny i Indonezja) i Afryce[12].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała (bez ogona) 25–61 cm, długość ogona 17,2–61 cm, długość tylnej stopy 6–11,5 cm, długość ucha 1,8–4,2 cm; masa ciała 305–4500 g; samce są większe i cięższe od samic[12].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Ichneumon: gr.  ιχνευμων ikhneumōn „tropiciel”, od ιχνευω ikhneuō „tropić, sledzić” [13]. Gatunek typowy: Vivera ichneumon' Linnaeus, 1758.
  • Herpestes (Herpertes): gr. ἑρπηστης herpēstēs „pełzacz”, od ἑρπω herpō „pełzać”; prawdopodobnie w aluzji do zwyczajów mangusty, szczególnie jej pogoni za swoją ofiarą. Sugerowano również połączenie greckich słów: ερπ erp „gad, wąż”; εδεστης edestēs „zjadacz”, od εδω edō „jeść”[14].
  • Mangusta: wschodnioindyjska nazwa Mangutia dla tego gatunku, zaadaptowana jako „la Mangouste” przez Buffona w 1765 roku, od telugu mangīsu lub marathi mangus „mangusta” [15]. Gatunek typowy: Vivera ichneumon Linnaeus, 1758.
  • Urva: nepalska nazwa Arva dla mangusty krabożernej[16]. Gatunek typowy: Urva cancrivora Hodgson, 1837 (= Gulo urva Hodgson, 1836).
  • Mesobema: gr. μεσος mesos „środkowy, pośredni”; βημα bēma, βηματος bēmatos „krok, chód” [17]. Gatunek typowy: Urva cancrivora Hodgson, 1837 (= Gulo urva Hodgson, 1836).
  • Calogale: gr. καλος kalos „piękny”; γαλεη galeē lub γαλη galē „łasica”[18]. Gatunek typowy: Herpestes nyula Hodgson, 1836[a].
  • Calictis: gr. καλος kalos „piękny”; ικτις iktis, ικτιδις iktidis „łasica”[19]. Gatunek typowy: Herpestes smithii J.E. Gray, 1837.
  • Onychogale: gr. ονυξ onux, ονυχος onukhos „pazur, paznokieć”; γαλεη galeē lub γαλη galē „łasica” [20]. Gatunek typowy: Herpestes maccarthiae J.E. Gray, 1851[b].
  • Taeniogale: gr. ταινια tainia „przepaska, opaska”; γαλεη galeē lub γαλη galē „łasica” [21]. Gatunek typowy: Herpestes vitticollis Bennett, 1835.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[12][11][22]:

UwagiEdytuj

  1. Podgatunek H. edwardsi.
  2. Podgatunek H. fuscus.

PrzypisyEdytuj

  1. Herpestes, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b J.K.W. Illiger: Prodromus systematis mammalium et avium: additis terminis zoographicis utriusque classis, eorumque versione germanica. Berlin: Sumptibus C. Salfeld, 1811, s. 135. (łac.)
  3. J.L. Frisch: Das Natursystera der vierfüss. Thiere in Tabellen, darinnen alle Ordngn., Geschlechter u. Arten, nicht nur mit bestimmenden Benennungen, sondern beygesetzten unterscheidenden Kennzeichen augezeigt werden. Glogau: C.F. Günther, 1775, s. 11 (Tab. Gen.). (niem.)
  4. T. Horsfield: Zoological researches in Java, and the neighbouring islands. London: Printed for Kingsbury, Parbury, & Allen, 1824, s. ryc. i nienumerowany tekst. (ang.)
  5. B.H. Hodgson. On a new genus of the Plantigrades. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 6 (2), s. 651, 1837 (ang.). 
  6. B.H. Hodgson. Classical terminology of Natural History. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 10 (1), s. 27, 1841 (ang.). 
  7. Gray 1864 ↓, s. 560.
  8. Gray 1864 ↓, s. 564.
  9. Gray 1864 ↓, s. 570.
  10. Gray 1864 ↓, s. 569.
  11. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 145–146. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  12. a b c J.S. Gilchrist, A.P. Jennings, G. Veron, & P. Cavallini (koordynator): Family Herpestidae (Mongooses). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 308–312. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  13. Palmer 1904 ↓, s. 346.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 321.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 399.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 703.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 413.
  18. Palmer 1904 ↓, s. 154.
  19. Palmer 1904 ↓, s. 151.
  20. Palmer 1904 ↓, s. 475.
  21. Palmer 1904 ↓, s. 659.
  22. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Herpestes. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2019-05-07]

BibliografiaEdytuj

  1. J.E. Gray. A revision of the genera and species of Viverrine animals (Viverridae) founded on the collection in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”, s. 502–578, 1864 (ang.). 
  2. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904 (ang.). 
  3. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256. (ang.)