Otwórz menu główne

Manuela Di Centa

włoska biegaczka narciarska

Manuela Di Centa (ur. 31 stycznia 1963 w Paluzzy) – włoska biegaczka narciarska i polityk, siedmiokrotna medalistka olimpijska, siedmiokrotna medalistka mistrzostw świata oraz dwukrotna zdobywczyni Pucharu Świata.

Manuela Di Centa
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 31 stycznia 1963
Paluzza
Klub SC Fior di Rocia
Wzrost 164 cm
Debiut w PŚ 22.01 1982, Furtwangen
(11. miejsce – 5 km)
Pierwsze punkty w PŚ 22.01 1982, Furtwangen
(11. miejsce – 5 km)
Pierwsze podium w PŚ 13.01 1989, Klingenthal
(2. miejsce – 10 km)
Pierwsze zwycięstwo w PŚ 18.02 1990, Pontresina (15 km)
Dorobek medalowy
Reprezentacja  Włochy
Igrzyska olimpijskie
złoto Lillehammer 1994 15 km s.dowolny
złoto Lillehammer 1994 30 km s.klasyczny
srebro Lillehammer 1994 5 km s.klasyczny
srebro Lillehammer 1994 15 km łączony
brąz Albertville 1992 sztafeta
brąz Lillehammer 1994 sztafeta
brąz Nagano 1998 sztafeta
Mistrzostwa świata
srebro Val di Fiemme 1991 sztafeta
srebro Falun 1993 30 km s. dowolny
srebro Falun 1993 sztafeta
srebro Thunder Bay 1995 30 km s.dowolny
brąz Val di Fiemme 1991 5 km s.klasyczny
brąz Val di Fiemme 1991 30 km s.dowolny
brąz Thunder Bay 1995 5 km s.klasyczny
Mistrzostwa świata juniorów
srebro Murau 1982 5 km
Puchar Świata
FIS Crystal Globe.svg Kryształowa kula
1993/1994
FIS Crystal Globe.svg Kryształowa kula
1995/1996
Inne nagrody
Gold medal with cup.svg Medal Holmenkollen
1996
Zakończenie kariery: 1998
Strona internetowa

Kariera sportowaEdytuj

W Pucharze Świata w biegach narciarskich zadebiutowała w sezonie 1981/1982. Nie stawała na podium, jednak parę razy zdobyła punkty i zakończyła ten sezon na 22. miejscu. W 1984 po igrzyskach olimpijskich w Sarajewie po kłótni z prezesem Włoskiego Związku Narciarskiego opuściła kadrę narodową, do której powróciła dopiero w sezonie 1986/1987. Pierwszy raz stanęła na podium zawodów PŚ w sezonie 1988/1989, zajmując drugie miejsce w biegu na 10 km stylem klasycznym, rozgrywanym 13 stycznia 1989 w niemieckim Klingenthal. Pierwsze zwycięstwo odniosła prawie rok później, 18 lutego 1990 w szwajcarskiej miejscowości Pontresina, gdzie triumfowała w biegu na 15 km techniką dowolną. Łącznie 35 razy stawała na podium zawodów Pucharu Świata, w tym 15 razy zwyciężała. Najlepsze wyniki osiągała w sezonach 1993/1994 i 1995/1996, kiedy to wygrała w klasyfikacji generalnej.

Igrzyska olimpijskie w Sarajewie w 1984 były jej olimpijskim debiutem. W swoim najlepszym indywidualnym starcie zajęła tam 24. miejsce w biegu na 5 km techniką klasyczną. Cztery lata później, na igrzyskach w Calgary, zajęła m.in. 6. miejsce w biegu na 20 km techniką dowolną. Swój pierwszy medal olimpijski zdobyła podczas igrzysk w Albertville w 1992, zajmując wraz z Bice Vanzettą, Gabriellą Paruzzi i Stefanią Belmondo trzecie miejsce w sztafecie 4x5 km. Największe sukcesy odniosła jednak na igrzyskach olimpijskich w Lillehammer, gdzie zdobywała medale w każdej z konkurencji biegowych. Złote medale wywalczyła w biegach na 15 km techniką dowolną oraz 30 km techniką klasyczną. Srebrne medale uzyskała w biegu na 5 km techniką klasyczną oraz w biegu pościgowym, w obu przypadkach lepsza okazała się jedynie Rosjanka Lubow Jegorowa. Ponadto włoszki w tym samym składzie powtórzyły wynik z Albertville i wywalczyły brązowy medal w sztafecie. Manuela Di Centa startowała także na igrzyskach olimpijskich w Nagano. Indywidualnie zajmowała miejsca w trzeciej dziesiątce, jednak w sztafecie Włoszki w składzie Karin Moroder, Gabriella Paruzzi, Manuela Di Centa i Stefania Belmondo ponownie wywalczyły brązowy medal. Dla Manueli Di Centy był to trzeci brązowy medal olimpijski w sztafecie z rzędu, a także siódmy i ostatni w karierze.

W 1982 zadebiutowała na mistrzostwach świata, biorąc udział w mistrzostwach w Oslo. Jej najlepszym wynikiem indywidualnym było tam 8. miejsce w biegu na 5 km technika dowolną. Jej następną imprezą tego cyklu były dopiero mistrzostwa świata w Lahti rozgrywane w 1989. W swoim najlepszym starcie na tych mistrzostwach, w biegu na 30 km techniką dowolną, zajęła 5. miejsce. Na mistrzostwach świata w Val di Fiemme Manuela Di Centa przed rodzimą publicznością zdobyła jeden srebrny i dwa brązowe medale. Trzecie miejsca zajmowała kolejno w biegu na 5 km stylem klasycznym oraz na dystansie 30 km techniką dowolną. Srebrny zdobyła w sztafecie 4x5 km. Kolejne dwa srebrne medale wywalczyła podczas mistrzostw świata w Falun. Pierwszy z nich zdobyła w sztafecie razem z Bice Vanzettą, Gabriellą Paruzzi i Stefanią Belmondo, a drugi w biegu na 30 km techniką dowolną, gdzie szybsza była jedynie jej koleżanka ze sztafety – Stefania Belmondo. Dwa lata później, podczas mistrzostw świata w Thunder Bay, wywalczyła srebrny medal na dystansie 30 km stylem dowolnym, ulegając jedynie Rosjance Jelenie Välbe. Na tych samych mistrzostwach zdobyła także brązowy medal w biegu na 5 km techniką dowolną, w którym lepsze okazały się Rosjanki: zwyciężczyni Larisa Łazutina oraz druga na mecie Nina Gawriluk. Mistrzostwa świata w Trondheim były ostatnimi w jej karierze. Nie zdobyła na nich żadnego medalu, w swoim najlepszym starcie, na 15 km techniką dowolną zajęła 12. miejsce.

Zdobyła także brązowy medal na mistrzostwach świata juniorów w biegu na 5 km w 1982.

W klasyfikacji ISK na najlepsze sportsmenki świata roku 1994 zajęła 3. miejsce. W 1996 została nagrodzona medalem Holmenkollen jako pierwszy włoski sportowiec. W 1998 zakończyła karierę sportową.

Działalność zawodowa i politycznaEdytuj

Po zakończeniu sportowej kariery Manuela Di Centa komentowała biegi narciarskie dla stacji RAI. Została także członkinią Włoskiego Komitetu Olimpijskiego, a w 2006 jego wiceprezydentem. Uzyskała reelekcję na kadencję 2009–2012. W 1999 została członkinią Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Funkcję tę sprawowała do 2010. Jako członkini MKOl-u oraz Włoskiego Komitetu Olimpijskiego, a zarazem jako jedna z najbardziej utytułowanych włoskich sportowców, Manuela Di Centa wystąpiła w na igrzyskach olimpijskich w Turynie jako jeden z ośmiu chorążych podczas ceremonii otwarcia oraz zamknięcia tych igrzysk. Wręczała także medale najlepszym zawodnikom biegu na 50 km techniką dowolną, w którym złoty medal wywalczył jej młodszy brat, Giorgio Di Centa.

W wyborach w 2006 uzyskała mandat do Izby Deputowanych XV kadencji z listy Forza Italia. W 2008 skutecznie ubiegała się o reelekcję z ramienia Ludu Wolności, zostając posłanką XVI kadencji[1]. Mandat sprawowała do 2013.

Życie prywatneEdytuj

Urodziła się w miejscowości Paluzza w domu swoich rodziców: Marii Luisy (z domu Unfer) i Gaetano Di Centy. Ma dwóch braci starszego Andreę i młodszego Giorgio, który także jest biegaczem narciarskim[2].

Jest pierwszą Włoszką, która brała udział aż w pięciu igrzyskach olimpijskich (w latach 1984–1998). Została także pierwszą Włoszką w historii, która zdobyła najwyższy szczyt świata – Mount Everest (8850 m n.p.m.). Dokonała tego w maju 2003, korzystając z dodatkowego tlenu[3].

Osiągnięcia sportoweEdytuj

Igrzyska olimpijskieEdytuj

Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwyciężczyni
28. 9 lutego 1984   Sarajewo 10 km stylem klasycznym 31:44,2 +2:57,4   Marja-Liisa Hämäläinen
24. 12 lutego 1984   Sarajewo 5 km stylem klasycznym 17:04,0 +1:20,9   Marja-Liisa Hämäläinen
9. 15 lutego 1984   Sarajewo Sztafeta 4x5 km[4] 1:06:49,7 +4:22,6   Norwegia
26. 18 lutego 1984   Sarajewo 20 km stylem klasycznym 1:01:45,0 +5:25,5   Marja-Liisa Hämäläinen
20. 14 lutego 1988   Calgary 10 km stylem klasycznym 30:08,3 +1:41,9   Vida Vencienė
18. 17 lutego 1988   Calgary 5 km stylem klasycznym 15:04,0 +53,2   Marjo Matikainen
6. 25 lutego 1988   Calgary 20 km stylem dowolnym 55:33,6 +2:01,6   Tamara Tichonowa
12. 13 lutego 1992   Albertville 5 km stylem klasycznym 14:13,8 +41,6   Marjut Lukkarinen
10. 15 lutego 1992   Albertville 5+10 km pościgowy 40:07,7 +2:02,0   Lubow Jegorowa
3.  17 lutego 1992   Albertville Sztafeta 4x5 km[5] 59:34,8 +51,1   WNP
6. 21 lutego 1992   Albertville 30 km stylem dowolnym 1:22:30,1 +3:34,3   Stefania Belmondo
1.  13 lutego 1994   Lillehammer 15 km stylem dowolnym 39:44,5
2.  15 lutego 1994   Lillehammer 5 km stylem klasycznym 14:08,8 +19,5   Lubow Jegorowa
2.  17 lutego 1994   Lillehammer 5+10 km pościgowy 41:38,9 +7,8   Lubow Jegorowa
3.  21 lutego 1994   Lillehammer Sztafeta 4x5 km[5] 57:12,5 +1:30,1   Rosja
1.  8 lutego 1998   Nagano 15 km stylem klasycznym 46:55,4
21. 10 lutego 1998   Nagano 5 km stylem klasycznym 17:37,9 +1:11,0   Larisa Łazutina
23. 12 lutego 1998   Nagano 5+10 km pościgowy 46:06,9 +2:17,2   Larisa Łazutina

Mistrzostwa świataEdytuj

Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwyciężczyni
17. 19 lutego 1982   Oslo 10 km stylem dowolnym 29:25,9 ?   Berit Aunli
8. 21 lutego 1982   Oslo 5 km stylem dowolnym 14:30,2 +1:34,7   Berit Aunli
8. 17 lutego 1989   Lahti 10 km stylem klasycznym 29:19,0 +1:22,3   Marja-Liisa Kirvesniemi
7. 19 lutego 1989   Lahti 10 km stylem dowolnym 27:04,5 +1:24,1   Jelena Välbe
6. 23 lutego 1989   Lahti Sztafeta 4x5 km[6] 54:49,8 +3:41,8   Finlandia
5. 25 lutego 1989   Lahti 30 km stylem dowolnym 1:29:59,7 +46,6   Jelena Välbe
4. 10 lutego 1991   Val di Fiemme 10 km stylem dowolnym 28:25,9 +32,3   Jelena Välbe
3.  12 lutego 1991   Val di Fiemme 5 km stylem klasycznym 14:04,2 +18,9   Trude Dybendahl
2.  14 lutego 1991   Val di Fiemme Sztafeta 4x5 km[5] 55:36,6 +45,9   ZSRR
3.  16 lutego 1991   Val di Fiemme 30 km stylem dowolnym 28:25,9 +48,5   Lubow Jegorowa
5. 19 lutego 1993   Falun 15 km stylem klasycznym 44:49,0 +1:21,4   Jelena Välbe
10. 21 lutego 1993   Falun 5 km stylem klasycznym 14:07,6 +23,6   Larisa Łazutina
4. 23 lutego 1993   Falun 5+10 km pościgowy 40:19,0 +1,4   Stefania Belmondo
2.  25 lutego 1993   Falun Sztafeta 4x5 km[5] 54:15,7 +19,4   Rosja
2.  27 lutego 1993   Falun 30 km stylem dowolnym 1:22:41,3 +13,7   Stefania Belmondo
3.  12 marca 1995   Thunder Bay 5 km stylem klasycznym 15:23,7 +34,1   Larisa Łazutina
4. 14 marca 1995   Thunder Bay 5+10 km pościgowy 43:19,6 +1:03,9   Larisa Łazutina
4. 16 marca 1995   Thunder Bay Sztafeta 4x5 km[7] 53:47,6 +2:25,2   Rosja
2.  18 marca 1995   Thunder Bay 30 km stylem dowolnym 1:16:27,3 +13,2   Jelena Välbe
12. 21 lutego 1997   Trondheim 15 km stylem dowolnym 36:28,2 +1:54,8   Jelena Välbe
34. 23 lutego 1997   Trondheim 5 km stylem klasycznym 13:32,7 +54,1   Jelena Välbe
4. 27 lutego 1997   Trondheim Sztafeta 4x5 km[8] 56:40,2 +1:01,2   Rosja

Mistrzostwa świata juniorówEdytuj

Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Wynik Strata Zwyciężczyni
11. luty 1981   Schonach 5 km stylem klasycznym 17:27,88 +33,74   Anne Jahren
6. luty 1981   Schonach Sztafeta 3x5 km[9] 52:12,54 +3:31,03   Norwegia
2.  ? marca 1982   Murau 5 km stylem klasycznym 14:07,4 +12,1   Hanne Krogstad
6. ? marca 1982   Murau Sztafeta 3x5 km 46:25,3 +1:00,5   Norwegia

Puchar ŚwiataEdytuj

Miejsca w klasyfikacji generalnejEdytuj

Zwycięstwa w zawodachEdytuj

Nr Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu
1. 18 lutego 1990   Pontresina 15 km stylem dowolnym ?
2. 7 marca 1990   Sollefteå 30 km stylem dowolnym ?
3. 21 grudnia 1993   Dobbiaco 15 km stylem klasycznym 44:18,6
4. 13 lutego 1994   Lillehammer 15 km stylem dowolnym 39:44,5
5. 24 lutego 1994   Lillehammer 30 km stylem klasycznym 1:25:41,6
6. 6 marca 1994   Lahti 30 km stylem dowolnym 1:22:50,6
7. 12 marca 1994   Falun 10 km stylem dowolnym 28:31,6
8. 20 marca 1994   Thunder Bay 10 km stylem dowolnym 38:18,3
9. 9 stycznia 1996   Štrbské Pleso 30 km stylem dowolnym 1:15:01,4
10. 2 lutego 1996   Seefeld 10 km stylem dowolnym 1:25:29,0
11. 11 lutego 1996   Kawgołowo 10 km stylem klasycznym 29:02,1
12. 24 lutego 1996   Trondheim 5 km stylem klasycznym 13:28,1
13. 25 lutego 1996   Trondheim 10 km stylem dowolnym 41:19,6
14. 2 marca 1996   Lahti 10 km stylem dowolnym 27:38,1
15. 9 marca 1996   Falun 15 km stylem dowolnym 38:17,7

Miejsca na podiumEdytuj

Nr Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Miejsce Zwycięzca
1. 13 stycznia 1989   Klingenthal 10 km stylem klasycznym ? ? 2 Marianne Dahlmo
2. 11 marca 1989   Falun 15 km stylem dowolnym ? ? 3 Jelena Välbe
3. 18 lutego 1990   Pontresina 15 km stylem dowolnym ? 1
4. 7 marca 1990   Sollefteå 30 km stylem dowolnym ? 1
5. 10 marca 1990   Örnsköldsvik 10 km stylem klasycznym ? ? 2 Trude Dybendahl
6. 12 lutego 1991   Val di Fiemme 5 km stylem klasycznym 14:04,2 +19,9 3 Trude Dybendahl
7. 16 lutego 1991   Val di Fiemme 30 km stylem dowolnym 1:20:26,8 +48,5 3 Lubow Jegorowa
8. 2 marca 1991   Lahti 15 km stylem dowolnym ? ? 2 Jelena Välbe
9. 16 marca 1991   Oslo 5 km stylem dowolnym ? ? 2 Jelena Välbe
10. 27 lutego 1993   Falun 30 km stylem dowolnym 1:22:41,3 +13,7 2 Stefania Belmondo
11. 6 marca 1993   Lahti 5 km stylem dowolnym 14:42,4 +11,9 2 Lubow Jegorowa
12. 9 marca 1993   Lillehammer 5 km stylem klasycznym 15:14,8 +18,3 3 Trude Dybendahl
13. 9 marca 1993   Lillehammer 5 km stylem klasycznym 42:06,1 +0,7 2 Lubow Jegorowa
14. 19 marca 1993   Štrbské Pleso 10 km stylem klasycznym 29:21,7 +39,0 3 Jelena Välbe
15. 18 grudnia 1993   Davos 10 km stylem dowolnym 26:11,5 +46,1 3 Jelena Välbe
16. 21 grudnia 1993   Dobbiaco 15 km stylem klasycznym 44:18,6 1
17. 15 stycznia 1994   Oslo 15 km stylem dowolnym 41:16,2 +39,8 2 Lubow Jegorowa
18. 13 lutego 1994   Lillehammer 15 km stylem dowolnym 39:44,5 1
19. 15 lutego 1994   Lillehammer 5 km stylem klasycznym 14:08,8 +19,5 2 Lubow Jegorowa
20. 17 lutego 1994   Lillehammer 5+10 km pościgowy 41:38,9 +8,3 2 Lubow Jegorowa
21. 24 lutego 1994   Lillehammer 30 km stylem klasycznym 1:25:41,6 1
22. 6 marca 1994   Lahti 30 km stylem dowolnym 1:22:50,6 1
23. 12 marca 1994   Falun 10 km stylem dowolnym 28:31,6 1
24. 20 marca 1994   Thunder Bay 10 km stylem dowolnym 38:18,3 1
25. 12 marca 1995   Thunder Bay 5 km stylem klasycznym 15:23,7 +34,1 3 Larisa Łazutina
26. 18 marca 1995   Thunder Bay 30 km stylem dowolnym 1:16:27,3 +13,2 2 Jelena Välbe
27. 9 grudnia 1995   Davos 5 km stylem dowolnym 12:32,7 +16,6 3 Jelena Välbe
28. 9 stycznia 1996   Štrbské Pleso 30 km stylem dowolnym 1:15:01,4 1
29. 13 stycznia 1996   Nové Město 10 km stylem klasycznym 32:53,1 +2,5 2 Jelena Välbe
30. 2 lutego 1996   Seefeld 10 km stylem dowolnym 1:25:29,0 1
31. 11 lutego 1996   Kawgołowo 10 km stylem klasycznym 29:02,1 1
32. 24 lutego 1996   Trondheim 5 km stylem klasycznym 13:28,1 1
33. 25 lutego 1996   Trondheim 10 km stylem dowolnym 41:19,6 1
34. 2 marca 1996   Lahti 10 km stylem dowolnym 27:38,1 1
35. 9 marca 1996   Falun 15 km stylem dowolnym 38:17,7 1

PrzypisyEdytuj

  1. Manuela Di Centa na stronie Izby Deputowanych XVI kadencji (wł.). [dostęp 3 marca 2011].
  2. Nota biograficzna na stronie prywatnej (wł.). [dostęp 3 marca 2011].
  3. Mistrzyni na Evereście. wp.pl, 23 maja 2003. [dostęp 3 marca 2011].
  4. Skład drużyny: Klara Angerer, Paola Pozzoni, Manuela Di Centa, Guidina dal Sasso
  5. a b c d Skład drużyny: Bice Vanzetta, Manuela Di Centa, Gabriella Paruzzi, Stefania Belmondo
  6. Skład drużyny: Gabriella Carrel, Stefania Belmondo, Elena Desideri, Manuela Di Centa
  7. Skład drużyny: Guidina dal Sasso, Manuela Di Centa, Gabriella Paruzzi, Stefania Belmondo
  8. Skład drużyny: Gabriella Paruzzi, Stefania Belmondo, Sabina Valbusa, Manuela Di Centa
  9. Skład drużyny: Manuela Di Centa, Antonella Bidinot, Marisa Mase

BibliografiaEdytuj