Marcin Wiącek

polski prawnik, rzecznik praw obywatelskich (od 2021)

Marcin Wiącek (ur. 28 marca 1982 w Mińsku Mazowieckim[1]) – polski prawnik i nauczyciel akademicki, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, od 2017 kierownik Zakładu Praw Człowieka na Wydziale Prawa i Administracji UW, od 2021 r. Rzecznik Praw Obywatelskich.

Marcin Wiącek
Data i miejsce urodzenia 28 marca 1982
Mińsk Mazowiecki
doktor habilitowany nauk prawnych
Specjalność: prawo konstytucyjne, prawa człowieka
Alma Mater UW
Doktorat 2009 – nauki prawne
UW
Habilitacja 2013 – nauki prawne
UW
profesor Uniwersytetu Warszawskiego
Rzecznik Praw Obywatelskich
Okres spraw. od 23 lipca 2021
Poprzednik Adam Bodnar

ŻyciorysEdytuj

Jest absolwentem studiów prawniczych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz w Centrum Prawa Amerykańskiego UW[2]. W 2009 na podstawie napisanej pod kierunkiem Janusza Trzcińskiego rozprawy pt. Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego (art. 193 Konstytucji) w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego uzyskał stopień naukowy doktora nauk prawnych w zakresie prawa, specjalność: prawo konstytucyjne. Na tym samym Wydziale na podstawie dorobku naukowego oraz rozprawy pt. Znaczenie stosowania Konstytucji marcowej w Polsce Ludowej dla orzecznictwa sądów i Trybunału Konstytucyjnego III RP uzyskał w 2013 stopień doktora habilitowanego nauk prawnych w dyscyplinie prawo, specjalność: prawo konstytucyjne[3].

Jest autorem ponad stu publikacji naukowych dotyczących w szczególności prawa konstytucyjnego, sądownictwa konstytucyjnego, sądownictwa administracyjnego oraz ochrony praw człowieka[4].

Od 2009 pracuje jako nauczyciel akademicki na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego – najpierw jako adiunkt w Katedrze Prawa Konstytucyjnego, a od 2017 jako kierownik Zakładu Praw Człowieka. W latach 2003–2007 był pracownikiem Trybunału Konstytucyjnego. W latach 2007-2021 był zatrudniony w Biurze Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W latach 2014–2018 był członkiem Rady Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów. W latach 2014–2016 kierował aplikacją legislacyjną prowadzoną przez Rządowe Centrum Legislacji[5].

W 2018 roku na prośbę Fundacji Pamięci o Bohaterach Powstania Warszawskiego przygotował projekt ustawy o zapewnieniu godnej pamięci i należytej ochrony miejscom spoczynku Bohaterów Powstania Warszawskiego oraz innych osób zasłużonych w walkach o niepodległość i suwerenność Państwa Polskiego[6].

W maju 2021 został kandydatem na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich rekomendowanym przez opozycję parlamentarną[a] oraz część posłów Porozumienia Jarosława Gowina[7]. Sejm odrzucił kandydaturę Marcina Wiącka 15 czerwca 2021 (za jego kandydaturą zagłosowało 222 z 455 biorących udział w głosowaniu posłów, jego kontrkandydatka Lidia Staroń otrzymała 231 głosów „za”)[8]. W lipcu ponownie został zgłoszony przez klub Koalicji Polskiej jako kandydat na urząd RPO, tym razem uzyskując poparcie Prawa i Sprawiedliwości[1][9]. 8 lipca 2021 jego kandydatura została zaakceptowana przez Sejm („za” zagłosowało 380 z 426 biorących udział w głosowaniu posłów)[10]. 21 lipca 2021 Senat zatwierdził jego wybór[11][12].

23 lipca 2021 Marcin Wiącek złożył przed Sejmem ślubowanie, obejmując tym samym urząd Rzecznika Praw Obywatelskich na pięcioletnią kadencję i kończąc ponad 10-miesięczny impas w sprawie wyłonienia nowego RPO[13].

Posługuje się językami angielskim i francuskim[14].

Wybrane publikacjeEdytuj

  • Znaczenie stosowania Konstytucji marcowej w Polsce Ludowej dla orzecznictwa sądów i Trybunału Konstytucyjnego III RP, Warszawa 2012.
  • Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2011[15].
  • (z L. Garlickim i M. Derlatką) Na straży państwa prawa: trzydzieści lat orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2016[16].
  • (z W. Brzozowskim i A. Krzywoniem) Prawa człowieka, Warszawa 2018.

UwagiEdytuj

  1. Pod jego kandydaturą podpisali się posłowie Koalicji Obywatelskiej, Koalicji Polskiej, Lewicy, Polski 2050 i Polskich Spraw.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Druk nr 1361: Kandydat na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich – Pan Marcin Wiącek. sejm.gov.pl, 2 lipca 2021. [dostęp 2021-07-02].
  2. dr hab. Marcin Wiącek, prof. UW - RPO VIII kadencji | Rzecznik Praw Obywatelskich, bip.brpo.gov.pl [dostęp 2021-10-01].
  3. Dr hab. Marcin Wiącek, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2017-01-01].
  4. dr hab. Marcin Wiącek, prof. UW - RPO VIII kadencji | Rzecznik Praw Obywatelskich, bip.brpo.gov.pl [dostęp 2021-10-01].
  5. Kierownik | Centre for Human Rights [dostęp 2019-07-31] (ang.).
  6. Wyborcza.pl, warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2019-07-31].
  7. Druk nr 1224: Kandydat na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich – Pan Marcin Wiącek. sejm.gov.pl, 27 maja 2021. [dostęp 2021-07-02].
  8. Lidia Staroń wybrana przez Sejm na nowego Rzecznika Praw Obywatelskich. gazeta.pl, 15 czerwca 2021. [dostęp 2021-07-02].
  9. Wybór RPO. PiS poparło kandydaturę prof. Marcina Wiącka. polsatnews.pl, 2 lipca 2021. [dostęp 2021-07-02].
  10. Głosowanie nr 89 na 34. posiedzeniu Sejmu: Powołanie Rzecznika Praw Obywatelskich. sejm.gov.pl. [dostęp 2021-07-08].
  11. Wyrażenie zgody na powołanie Rzecznika Praw Obywatelskich. senat.gov.pl. [dostęp 2021-07-21].
  12. Marcin Wiącek nowym Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Senat wyraził zgodę. wiadomosci.onet.pl, 21 lipca 2021. [dostęp 2021-07-21].
  13. Ślubowanie nowego RPO. Marcin Wiącek na stanowisku. polsatnews.pl, 23 lipca 2021. [dostęp 2021-07-23].
  14. dr hab. Marcin Wiącek, prof. UW - RPO VIII kadencji | Rzecznik Praw Obywatelskich, bip.brpo.gov.pl [dostęp 2021-10-01].
  15. dr hab. Marcin Wiącek. uw.edu.pl. [dostęp 2017-01-01].
  16. Leszek Garlicki, Marta Derlatka, Marcin Wiącek, Na straży państwa prawa: trzydzieści lat orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Wolters Kluwer, 2016, ISBN 978-83-8092-312-6 [dostęp 2021-10-01] (pol.).