Marek Perepeczko

polski aktor

Marek Perepeczko (ur. 3 kwietnia 1942 w Warszawie, zm. 16 listopada[1] 2005 w Częstochowie) – polski aktor. Odtwórca roli Juraja Jánošíka w serialu telewizyjnym Janosik (1974).

Marek Perepeczko
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

3 kwietnia 1942
Warszawa

Data i miejsce śmierci

16 listopada 2005
Częstochowa

Zawód

aktor

Współmałżonek

Agnieszka Fitkau-Perepeczko
(1966−2005; jego śmierć)

Lata aktywności

1965–2005

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

Urodził się w Warszawie[2] jako syn Floriana Perepeczki[3]. Jego ojciec pod pseudonimem „Szary” uczestniczył w Powstaniu Warszawskim[3][4]. Był spokrewniony z Andrzejem Perepeczką, marynarzem i pisarzem (byli braćmi stryjecznymi). Dzieciństwo i lata szkolne spędził na Mokotowie[5]. Jako dziecko był chudy, chorowity i zamknięty w sobie[6]. Jako kilkunastolatek przewyższał wzrostem kolegów (mierzył 190 cm wzrostu[7]). Nie mogąc poradzić sobie z docinkami ze strony kolegów i nieśmiałością, za namową ojca wstąpił do klubu wioślarskiego, a za namową sąsiada, zainteresował się koszykówką. Przez dwa lata trenował w Legii, został członkiem kadry juniorów. Podnosił ciężary, ćwiczył sztuki walki, pływanie i kulturystykę (uchodził za wspaniale zapowiadającego się zawodnika), czemu zawdzięczał atletyczną sylwetkę[8].

W młodości chciał zostać architektem, ale ostatecznie zdecydował się na aktorstwo. Swoją przyszłą żonę, Agnieszkę Fitkau, spotkał w dniu składania papierów do warszawskiej PWST[9]. Para pobrała się w 1966.

KarieraEdytuj

W 1965 ukończył studia na wydziale aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie i zadebiutował w roli Gezy w sztuce Jerzego Przeździeckiego Garść piasku w reżyserii Czesława Wołłejki na scenie teatralnej stołecznego Teatru Klasycznego, z którym był związany w latach 1965–1970. Następnie w latach 1970–1972 występował w warszawskim Teatrze Komedia.

Na początku lat 60. występował w Studiu Poetyckim Andrzeja Konica w TVP. Po występie w filmie krótkometrażowym Ciemnogród (1964) w reż. Konrada Nałęckiego jako żołnierz, po raz pierwszy trafił na kinowy ekran w dramacie Andrzeja Wajdy Popioły (1965). W dramacie wojennym Janusza Morgensterna Potem nastąpi cisza (1965) u boku Daniela Olbrychskiego i Andrzeja Łapickiego został obsadzony w roli porucznika Marka Kolskiego. Popularność zyskał jako Aldek Piwko w stylizowanych na western Wilczych echach (1968) Aleksandra Ścibora-Rylskiego. W ekranizacji powieści Henryka Sienkiewicza Panu Wołodyjowski (1969) w reż. Jerzego Hoffmana zagrał postać Adama Nowowiejskiego. Wielką sympatię widzów zdobył dzięki roli tytułowego bohatera serialu Janosik (1973) w reżyserii Jerzego Passendorfera, gdzie ze względu na warunki fizyczne obsadzono go w roli harnasia – herszta zbójników.

W latach 80. przebywał poza granicami Polski – wyjechał do Australii, gdzie prowadził amatorskie kluby literacko-teatralne i założył Tymczasowe Towarzystwo Miłośników Teatru im. Witkacego[10]. Przez ponad 15 lat nie występował na polskich scenach teatralnych, ani przed kamerami. Powrócił do kraju po zmianach politycznych w Polsce w 1989 roku. W latach 1997–2003 był aktorem i dyrektorem Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie. Pod koniec lat 90. powrócił do serialu – zagrał postać komendanta posterunku nadkomisarza Władysława Słoika w sitcomie pt. 13 posterunek w reżyserii Macieja Ślesickiego (1997-1998), a także w drugiej jego części z 2000 roku. Tuż przed śmiercią przygotowywał spektakl pt. Dwie morgi utrapienia w teatrze w Czeskim Cieszynie[10].

W swojej karierze aktorskiej udanie śpiewał (np. repertuar Władimira Wysockiego). Jego aktorskimi wzorami byli Tadeusz Łomnicki i Laurence Olivier[10].

ŚmierćEdytuj

 
Fragment nagrobka Marka Perepeczki na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Zmarł nagle na zawał serca w swoim mieszkaniu w Częstochowie. Urna z prochami aktora została złożona 28 listopada 2005 roku na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 141, rząd 5, miejsce 9)[11]. Aktor spoczął w grobie ze swoimi przodkami, m.in. swoim dziadkiem - inżynierem Franciszkiem Perepeczko i babką Walentyną Perepeczko z Umańców. 31 października 2014 roku w Częstochowie przy al. Najświętszej Maryi Panny została odsłonięta ławeczka Marka Perepeczki, a w czerwcu 2018 roku jego imieniem nazwano ulicę w śródmieściu Częstochowy[12].


Wybrana filmografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Data śmierci według poprawionej informacji żony Agnieszki Fitkau-Perepeczko. TVN Rozmowy w toku, 2007.01.25.
  2. Marek Perepeczko Pictures. FanPix.Net. [dostęp 2021-12-24]. (ang.).
  3. a b Monika Majko: Marek Perepeczko (1942–2005). Goniec.pl. [dostęp 2022-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-04-26)]. (pol.).
  4. Florian Perepeczko (1907–1985). Powstańcze biogramy. [dostęp 2022-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-04-26)]. (pol.).
  5. Maciej Piotrowski: Marek Perepeczko (1942–2005). Jan Włodarek i Przyjaciele. [dostęp 2022-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-04-07)]. (pol.).
  6. Sonia Miniewicz: Marek Perepeczko: samotność Janosika. Onet.pl. [dostęp 2022-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-04-07)]. (pol.).
  7. Tygodnik Życie na gorąco nr 20, 14 maja 2015, s. 56–57.
  8. Helena Cichocka: Żegnamy naszego Janosika. Jan Włodarek i Przyjaciele, 2005. [dostęp 2022-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-11-20)]. (pol.).
  9. Kultowe seriale: „Janosik”: Czterdzieści lat minęło.... [w:] swiatseriali.pl [on-line]. 2014-07-25. [dostęp 2014-07-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-30)]. (pol.).
  10. a b c Perepeczko: Polski Marlon Brando. [w:] interia.pl [on-line]. [dostęp 2013-04-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (6 kwietnia 2013)]. (pol.).
  11. Cmentarz Stare Powązki: WALENTYNA PEREPECZKO, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-02-10].
  12. Nowy odcinek Racławickiej ulicą Marka Perepeczki, „Radio Jura 93,8 FM Częstochowa. Wiadomości i informacje z Częstochowy i regionu.”, 26 czerwca 2018 [dostęp 2018-06-26] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj