Maria (powieść)

powieść poetycka Antoniego Malczewskiego

Maria: powieść ukraińskapowieść poetycka w dwóch pieśniach Antoniego Malczewskiego, pierwsze zastosowanie tego gatunku na gruncie literatury polskiej. Powstała w Warszawie w 1824, wydana w 1825 tamże, dedykowana Julianowi Ursynowi Niemcewiczowi.

Maria
Ilustracja
Ilustracja Michała Elwiro Andriollego
Autor Antoni Malczewski
Typ utworu powieść poetycka
Data powstania 1824
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Warszawa
Język język polski
Data wydania 1825
Kozak w stepie, Alfons Dunin-Borkowski, inspirowany powieścią

Parafrazą Marii jest poemat Wacław Juliusza Słowackiego, a adaptacją operową Maria, dzieło Romana Statkowskiego.

TreśćEdytuj

Tło fabularne Marii tworzą wydarzenia autentyczne, związane ze zbrodnią dokonaną 13 lutego 1771 na Gertrudzie Komorowskiej – pierwszej żonie Szczęsnego Potockiego, zamordowanej na polecenie przeciwnego małżeństwu teścia, wojewody wołyńskiego Franciszka Salezego Potockiego.

Wydarzenia historyczne przetworzone zostały według wzorca powieści poetyckich George’a Gordona Byrona i Waltera Scotta. Poeta przeniósł czas akcji w XVII wiek, a miejsce z Wołynia na Ukrainę.

StylEdytuj

Składający się z dwóch pieśni poemat utrzymany jest w nastroju bajronowskiego pesymizmu. Typowa dla gatunku jest także atmosfera grozy i tajemniczość, co osiągnięte zostaje przez brak chronologicznej ciągłości zdarzeń i umieszczenie ich na tle pejzażu stepowego. Uhistorycznienie fabuły stanowi nawiązanie do scottowskiego historyzmu.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Marian Maciejewski, Maria, w: Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny. Warszawa 1984, t. I.

Linki zewnętrzneEdytuj