Otwórz menu główne

Maria Anto, wł. Maria Czarnecka (Antoszkiewicz) (ur. 15 grudnia 1936 w Warszawie, zm. 10 kwietnia 2007 tamże) – polska malarka.

Maria Anto
Maria Antoszkiewicz
Data i miejsce urodzenia 15 grudnia 1936
Warszawa
Data i miejsce śmierci 10 kwietnia 2007
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski w Warszawie
Zawód, zajęcie malarka

Córka Tadeusza Czarneckiego i Józefiny Nelly Egiersdorff, jednej z pierwszych studentek Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego (w latach 1918–1922). Według biogramów Muzeum Powstania Warszawskiego, jej ojciec Tadeusz Czarnecki (ps. Uszycki), oraz inni bliscy krewni brali udział w powstaniu warszawskim[1]. Jest matką Krystyny Antoszkiewicz, Zuzanny Janin, Edwarda Antoszkiewicza i Stanisława Cieślaka.

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

 
Grób Marii Anto na Cmentarzu Powązkowskim

Ukończyła studia na Wydziale Malarstwa na ASP w Warszawie w 1962 roku. Brała udział m.in. w Biennale w São Paulo w 1963 roku, oraz w ponad 70 wystawach indywidualnych i wielu wystawach zbiorowych w kraju i zagranicą. Laureatka wielu nagród i wyróżnień za swoją twórczość i poszczególne dzieła. Jej obrazy znajdują się krajowych i światowych kolekcjach, m.in. Muzeum Narodowym w Warszawie, w Galerii Zachęta w Warszawie czy Muzeum Karlsruhe, Muzeum Sztuki Współczesnej w Sztokholmie oraz kolekcjach prywatnych[2][3].

Według opracowania Michała Jachuły, kuratora retrospektywy artystki, oraz relacji jej córki, Maria Anto tworzyła silnie emocjonalne dzieła na granicy surrealizmu, malarstwa fantastycznego i prymitywnego. W latach 70. związana była z galerią Cortina w Mediolanie. Przyjaźniła się z Dino Buzzatim, Maxem Ernstem i Michałem Walickim, który napisał esej do jej katalogu wystawy indywidualnej w Galerii Zachęta w 1966. Jachuła i Janin podają, że była porównywana przez krytyków do Fridy Kahlo, Yves’a Tanguy’ego, Maxa Ernsta, Giorgia de Chirico i Henri’ego Rousseau, „stworzyła jednak całkowicie własny, indywidualny i niepowtarzalny styl”. W jej obrazach mają wyrażać się – „przełamane magiczną wyobraźnią i erudycją” – lęki i traumy wyniesione z doświadczeń dzieciństwa w okupowanej Warszawie, śmierci najbliższych, oraz ocalenia w drodze do niemieckiego obozu[3][4][5].

Artystka byłą organizatorką życia artystycznego w czasie stanu wojennego w Polsce. W jej domu i pracowni, w czasie bojkotu oficjalnych instytucji w czasie i po stanie wojennym (1982–1986), odbywały się wystawy i spotkania nieoficjalnego obiegu, organizowała pokazy, współtworzyła Solidarność Artystów równocześnie kontynuując swoją twórczość[5].

Zmarła 10 kwietnia 2007, pochowana została na Powązkach w rodzinnym grobie Czarneckich (kwatera 57-1-26).

Na przełomie 2017 i 2018 roku w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie odbyła się pośmiertna wystawa retrospektywna prac artystki[6].

Nagroda Sztuki im. Marii Anto i Elsy von Freytag-LoringhovenEdytuj

W 2018 Zuzanna Janin z ramienia Fundacji Miejsce Sztuki powołała Nagrodę Sztuki im. Marii Anto i Elsy von Fraytag-Loringhoven w dziedzinie sztuki wizualnej w 3 kategoriach:

  • nagroda dla młodej artystki
  • nagroda za dorobek i postawę artystyczną dla artystki polskiej
  • nagroda za dorobek i postawę artystyczną dla artystki zagranicznej.

W pierwszych latach edycji nagroda będzie przeznaczona wyłącznie dla kobiet artystek. W roku 2018 nagrodę otrzymały: Adelina Cimochowicz, Katarzyna Górna i Carolee Schneemann. Uroczyste rozdanie nagrody odbyło się 15 grudnia 2018 w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta w symbolicznym dniu urodzin Marii Anto i rocznicy śmierci Elsy von Freytag-Loringhoven[7].

PrzypisyEdytuj

  1. Powstańcze biogramy: Tadeusz Maria Czarnecki, Muzeum Powstania Warszawskiego.
  2. Maria Anto, Warszawa, Zmarła 10.04.2007 - wspomnienia, wspomnienia.wyborcza.pl [dostęp 2019-03-07].
  3. a b Michał Jachuła, Maria Anto. Malarka, Przedruk z książki „Maria Anto. Malarka” towarzyszącej wystawie retrospektywnej w Zachęcie, SZUM, 1 grudnia 2017 [dostęp 2019-03-07] (pol.).
  4. Maria Anto, Warszawa, Zmarła 10.04.2007 - wspomnienia, wspomnienia.wyborcza.pl [dostęp 2019-03-07].
  5. a b Otwarty dom – pracownia Marii Anto Spotkanie z Zuzanną Janin. artmuseum.pl. [dostęp 2018-02-08].
  6. 07.11.2017 – 04.02.2018 Maria Anto. zacheta.art.pl. [dostęp 2018-02-08].
  7. Gala pierwszej edycji nagrody im. MARII ANTO i ELSY VON FREYTAG, Wydział Zarządzania Kulturą Wizualną, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 13 grudnia 2018 [dostęp 2019-03-07].

Linki zewnętrzneEdytuj