Maria Gerżabkowa

Maria Gerżabkowa (zm. 1928 w Nowym Sączu) – polska aktywistka feministyczna, publicystka, założycielka i działaczka licznych organizacji społecznych, nauczycielka.

Maria Gerżabkowa
Ilustracja
Imię przy narodzeniu Maria Łusakowska
Data i miejsce śmierci 1928
Nowy Sącz
Zawód, zajęcie aktywistka feministyczna, działaczka społeczna, publicystka, nauczycielka
Narodowość polska
Rodzice Józef Łusakowski
Małżeństwo inż. Gerżabek

ŻyciorysEdytuj

Jej matka była wychowawczynią dzieci Józefa Ignacego Kraszewskiego. Ojciec, Józef Łusakowski, był żołnierzem Legionu Wysockiego i został odznaczony orderem Virtuti Militari. Ukończyła seminarium nauczycielskie w Krakowie, a następnie kontynuowała edukację w Warszawie. W 1893 roku poślubiła inż. Gerżabka i zamieszkała z nim w Małopolsce.

Stworzyła i kierowała oddziałem lwowskiego Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich w Stanisławowie, gdzie przez jakiś czas mieszkała. W 1912 roku była członkinią polskiej delegacji do Wiednia na Zjazd Kobiet Krajów Austriackich. Razem z Kazimierą Bujwidową, Marią Dulębianką i Malinowską złożyła petycję o prawa polityczne dla kobiet. W 1913 roku była delegatką ze Stanisławowa na kongres Federacji Związków Równouprawnienia Kobiet w Budapeszcie. Wygłosiła tam wystąpienie w języku francuskim na posiedzeniu Męskiej Ligi Zwolenników Równouprawnienia Kobiet. Publikowała w 11 czasopismach, w tym po francusku w „Jus suffragii”.

Podczas I wojny światowej przystąpiła do Ligi Kobiet Polskich kierowanej przez Zofię Moraczewską oraz do Polskiego Czerwonego Krzyża. Założyła 23 organizacje społeczne, w tym dwie szkoły dla analfabetów, szwalnie, ludowe szkoły zimowe, koła uniwersytetów ludowych, czytelnie ludowe, dwa Kluby polityczne, kluby i kółka samokształcenia, Biuro porad zawodowych dla kobiet, Biuro Cz. Krzyża, oddział Ligi Kobiet w Stanisławowie, Biuro dla zaginionych jeńców, a także Sekcję Kobiecą Obrony Państwa w Nowym Sączu[1].

Po ciężkiej chorobie zmarła w 1928 roku w Nowym Sączu.

PublikacjeEdytuj

  • Idee demokratyczne a kobiety
  • Lot sokoli (przetłumaczona na czeski i chorwacki)
  • Z tajemnic życia domowego
  • Czego żąda nowoczesna kobieta? (w rękopisie)
  • Krzywda kobieca (w rękopisie)

PrzypisyEdytuj

  1. Cecylia Walewska. O równe prawa. Marja Gerżabkowa. „Kobieta Współczesna”, 19.05.1929. Warszawa (pol.). 

BibliografiaEdytuj