Otwórz menu główne

Maria Irena Mileska (nazwisko panieńskie Książek) pseudonim Jaga (ur. 17 listopada 1908[1] w Krakowie, zm. 19 września 1988 tamże) – porucznik AK, harcmistrzyni, doktor geografii, działaczka turystyczna.

Maria Irena Mileska
Maria Irena Książek
Jaga
Data i miejsce urodzenia 17 listopada 1908
Kraków
Data i miejsce śmierci 19 września 1988
Kraków
Miejsce spoczynku Cmentarz Rakowicki w Krakowie
Zawód, zajęcie geografka, działaczka turystyczna, porucznik AK
Narodowość Polska polska
Tytuł naukowy Doktor geografii
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Uczelnia Wydział Geografii Uniwersytetu Warszawskiego
Rodzice Stanisław, Maria z d. Ryś
Małżeństwo Witolda Mileski (zag. 1940)
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Walecznych (od 1941)

ŻyciorysEdytuj

W 1932 ukończyła studia w zakresie geografii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przed II wojną harcerka, komendantka krakowskiej chorągwi ZHP. Ponadto członkini Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego.

W czasie II wojny kontynuowała swoją działalność w podziemnym harcerstwie oraz w Wojskowej Służbie Kobiet. Od 1943 referentka łączności WSK Okręg Warszawa. Uczestniczka Powstania warszawskiego. W momencie kapitulacji powstania nadano jej stopień porucznika jako odpowiednik komendantki WSK. Jeszcze przed wymarszem do niewoli została mianowana przez dowództwo AK komendantką kobiet - jeńców. Jeniec wojenny obozów Stalag XI B Fallingbostel oraz Stalag VI C Oberlangen. Początkowo pełniła funkcję komendantki nieformalnie, później za akceptacją niemieckiego komendanta obozu[1].

Zajmowała się, między innymi, ochroną przyrody w Tatrach. Pracowała w urzędach. Równocześnie jako asystentka-wolontariuszka Stanisława Leszczyckiego uczestniczyła w organizowaniu Zakładu Antropogeografii Uniwersytetu Warszawskiego. Praca ta polegała na kierowaniu pracą przy odgruzowywaniu i odbudowie pałacu Czetwertyńskich-Uruskich, a następnie przygotowywaniu do zajęć dydaktycznych. Od jesieni 1948 podjęła zajęcia dydaktyczne w Zakładzie Antropogeografii, przekształconym następnie w Katedrę Geografii Ekonomiczno-Społecznej a wreszcie w Katedrę Geografii Ekonomicznej Polski, gdzie pełniła kolejno funkcje st. asystentki, adiunktki i starszej wykładowczyni. Działała czynnie w Polskim Towarzystwie Geograficznym; z jej inicjatywy zaczął ukazywać się ponownie magazyn geograficzny "Poznaj świat", z redakcją którego podjęła wieloletnią współpracę. Podjęła również pracę w Komisji Krajoznawczej Zarządu Głównego PTTK, a następnie przewodniczyła tej komisji przez trzy kadencje. 18 czerwca 1962 otrzymała tytuł doktora nauk przyrodniczych nadany uchwałą Rady Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Warszawskiego. W 1973 przeszła na emeryturę[1].

OdznaczeniaEdytuj

PublikacjeEdytuj

  • Regiony turystyczne Polski, Warszawa 1963
  • Materiały do historii krakowskiego harcerstwa żeńskiego w latach 1911-1939, Kraków 2003

Współautorstwo

  • Harcerki 1939 – 1945
  • Słownik geografii turystycznej Polski, Warszawa 1956 – 1959, tomy I – III
  • Słownik geograficzno – krajoznawczy Polski, razem z Zofią Aleksandrowicz, Warszawa 1983

BibliografiaEdytuj

  • Wielka encyklopedia tatrzańska, Zofia Radwańska-Paryska i Witold H. Paryski, Wydawnictwo Górskie, 2004 ​ISBN 83-7104-009-1​.
  • W Alejach spacerują tygrysy. Sierpień – wrzesień 1944 , Elżbieta Ostrowska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1978, wydanie drugie.

PrzypisyEdytuj