Maria Róża Radziwiłłowa

Ten artykuł dotyczy ordynatowej nieswieskiej żyjącej w latach 1863–1941. Zobacz też: inne osoby nazywające się Maria Radziwiłłowa.

Maria Róża Radziwiłłowa z domu Branicka, zwana Bichettą (ur. 8 października 1863 w Paryżu, zm. 7 października 1941 w Rzymie) – ordynatowa nieświeska.

Maria Róża Branicka
Ilustracja
Herb
Korczak
Rodzina Braniccy herbu Korczak
Data i miejsce urodzenia 8 października 1863
Paryż
Data i miejsce śmierci 7 października 1941
Rzym
Ojciec Władysław Michał Branicki
Matka Maria Aniela Sapieha
Mąż

Jerzy Fryderyk Radziwiłł

Dzieci

Antoni Albrecht
Karol Mikołaj
Leon Władysław

Córka Władysława Michała Branickiego i Marii Anieli Sapieżyny z Białej Cerkwi. Ze strony Branickich podobno prawnuczka carycy Katarzyny II[1]. Rodzice byli właścicielami jednej z największych fortun ówczesnej Polski. Zamężna z Jerzym Fryderykiem Radziwiłłem, ordynatem nieświeskim. Miała dzieci: Antoniego Albrechta, Karola Mikołaja, Leona Władysława, Teresę i Elżbietę.

Była autorką Portretów polskich XVI–XIX wieku wydanych pod redakcją Jerzego Mycielskiego w 4 zeszytach w latach 1911–1913 przez Wydawnictwo Altenberga[2].

Zajmowała się interesami rodziny i sprawami sześciorga dzieci. Prowadziła życie towarzyskie na wielką skalę. Przez salony jej rezydencji w Rzymie, Paryżu, Lipkach i Nieświeżu przewijali się przedstawiciele domów panujących, arystokracji europejskiej, dyplomaci, artyści, intelektualiści i politycy. Uchodziła za osobę obcesową. Podczas jednej z kolacji siedziała nadąsana przez cały posiłek. Gdy gospodyni zapytała dlaczego milczy odpowiedziała głośno: "Czy naprawdę myślisz, że mogę się dobrze bawić gdy posadziłaś mnie między impotentem z jednej strony, a homoseksualistą z drugiej?"[3] Kategorycznie sprzeciwiała się ślubowi swojego najstarszego syna z jego żoną.

Do września 1939 mieszkała na zamku w Nieświeżu. Rosjanie pozwolili jej zostać w postaci "żywego eksponatu muzealnego". Interwencja królowej Włoch umożliwiła jej wyjazd do Rzymu, gdzie zmarła w 1941, pochowana została na cmentarzu Campo Verano.[4]

Była damą zakonów rycerskich: św. Jana z Jerozolimy (maltańczyków; 1927) i św. Łazarza z Jerozolimy (lazarytów; 1929).

PrzypisyEdytuj

  1. Była wnuczką Władysława Grzegorza Branickiego, syna Franciszka Ksawerego i Aleksandry Engelhardtówny, domniemanej córki naturalnej Katarzyny.
  2. Radziwiłłowa, Maria Róża (1863-1941). W: Katalog Biblioteki Narodowej [on-line]. [dostęp 2014-09-24].
  3. Gladys, Duchess of Marlborough : Vickers, Hugo : Free Download, Borrow, and Streaming, Internet Archive [dostęp 2020-07-11] (ang.).
  4. Andrzej Biernacki Maria Róża Radziwiłlowa [w:] Polski Słownik Biograficzny tom XXX wyd.1987