Maria Tudor (księżniczka)

Ten artykuł dotyczy księżniczki, siostry Henryka VIII. Zobacz też: Maria I Tudor – królowa Anglii.

Maria Tudor zwana Różą Tudorów (ur. 18 marca 1496 – zm. 25 czerwca 1533) – królewna angielska, królowa Francji w latach 1514-1515 jako trzecia żona Ludwika XII Walezjusza, księżna Suffolk od 1515 r. jako żona Charlesa Brandona. Była najmłodszym dzieckiem (które przeżyło więcej niż rok) króla Henryka VII i Elżbiety York.

Maria Tudor
królewna angielska, królowa Francji, księżna Suffolk
Ilustracja
Wizerunek herbu
królowa Francji
Okres od 9 października 1514
do 1 stycznia 1515
Jako żona Ludwika XII
Poprzedniczka Anna Bretońska
Następczyni Klaudia Walezjuszka
księżna Suffolk
Okres od 13 maja 1515
do 25 czerwca 1533
Jako żona Charlesa Brandona
Poprzedniczka Anna Browne
Następczyni Katarzyna Willoughby
Dane biograficzne
Dynastia Tudorowie
Data urodzenia 18 marca 1496
Data śmierci 25 czerwca 1533
Miejsce spoczynku Kościół Św. Marii w Bury St Edmunds
Ojciec Henryk VII Tudor
Matka Elżbieta York
Rodzeństwo Artur Tudor, Małgorzata Tudor, Henryk VIII Tudor, Edmund Tudor, Edward Tudor
Mąż Ludwik XII
Mąż Charles Brandon
Dzieci Henry Brandon,
Frances Brandon,
Eleanor Brandon,
Henry Brandon

ŻyciorysEdytuj

Rodzina i pochodzenieEdytuj

Urodziła się 18 marca 1496 r. jako córka Henryka VII Tudora i Elżbiety York. Małżeństwo jej rodziców zostało zawarte w 1486 r. i stanowiło zwieńczenie Wojny Dwóch Róż. Ze strony ojca była wnuczką Edmunda Tudora oraz Małgorzaty Beaufort, natomiast ze strony matki jej dziadkami byli król Anglii Edward IV York i Elżbieta Woodville.

Miała kilkoro rodzeństwa, jednak dzieciństwo przeżyli tylko jej dwaj starsi bracia: Artur, który zmarł w 1502 r. i Henryk VIII Tudor oraz siostra Małgorzata.

Matka Marii zmarła przy porodzie w 1503 r.

Po śmierci jej ojca w 1509 r. tron objął Henryk VIII Tudor.

Królowa FrancjiEdytuj

9 października 1514 r. w Abbeville w wieku 18 lat Maria poślubiła króla Francji Ludwika XII. Pan młody miał 52 lata i było to jego trzecie małżeństwo. Ludwik zmarł zaledwie trzy miesiące po ślubie, 1 stycznia 1515 r. Pojawiły się plotki, że król zmarł z powodu nadmiernego wykonywania obowiązków małżeńskich[1]. Maria oświadczyła, że nie chciałaby ponownie wyjść za mąż za kogoś takiego[1]. Małżeństwo było bezpotomne[1].

Małżeństwo z Charlesem BrandonemEdytuj

Maria kilka tygodni po śmierci męża w tajemnicy poślubiła przyjaciela swego brata, Charlesa Brandona, księcia Suffolk. Ślub odbył się w sekrecie i pospiesznie, w dodatku bez zgody i wiedzy Henryka VIII Tudora[2]. Małżeństwo to na krótko zezłościło króla, wybaczył im jednak i zezwolił na oficjalny ślub 13 maja 1515 r.

Z tego małżeństwa pochodziło czworo dzieci:

  • Henry Brandon (1516–1522)[3],
  • Frances Brandon (1517–1559), poślubiła Henry'ego Greya, była matką Jane Grey, zwanej dziewięciodniową królową,
  • Eleanor Brandon (1519–1547), żona Henry'ego Clifforda, hrabiego Cumberland
  • Henry Brandon, 1. hrabia Lincolnu (1522/1523 – 1 marca 1534)[4].

W marcu 1522 r. brała udział w przedstawieniu dworskim Chateau Vert, gdzie stała na czele dam jako postać uosabiająca Piękno. Obok Marii występowały m.in. obecna kochanka króla Maria Boleyn, jej siostra Anna Boleyn (przyszła królowa) oraz ich przyszła bratowa Jane Parker[5].

Relacje z bratemEdytuj

Henryk VIII Tudor uwielbiał swoją siostrę, na jej cześć nazwał swoją córkę, Marię I Tudor[2].

Relacje między Marią a Henrykiem popsuły się pod koniec lat 20. XVI w., kiedy Maria sprzeciwiła się rozwodowi brata z jego pierwszą żoną, Katarzyną Aragońską. Maria i Katarzyna znały się już od 1502 r, wtedy bowiem Katarzyna przybyła do Anglii aby poślubić Artura Tudora, najstarszego brata Marii. Obie przez całe życie miały bardzo dobre kontakty[2].

Trzymając stronę Katarzyny, Maria ostentacyjnie okazywała niechęć kochance Henryka, Annie Boleyn. W 1532 r. publicznie wyraziła kilka obraźliwych komentarzy na temat romansu swego brata, co wywołało bójkę w prezbiterium opactwa pomiędzy zwolennikami rodziny Boleyn'ów a dworzanami męża Marii i zakończyło się śmiercią jednego z nich[6]. Po tym wydarzeniu Maria wraz z Charlesem wycofali się z życia dworskiego i przenieśli się do swej rezydencji w Oxfordshire[6].

Król próbował przekonać Marię do akceptacji swej decyzji o anulowaniu swego dotychczasowego małżeństwa i poślubieniu swojej kochanki, jednak księżna konsekwentnie odmawiała uznania Anny Boleyn[6]. Nie pojawiła się na spotkaniu w Calais, gdzie Henryk VIII oficjalnie zaprezentował królowi Francji Franciszkowi I Annę jako swoją przyszłą żonę[6]. Nieobecność Marii była szeroko komentowana[6].

Henryk VIII Tudor poślubił Annę w styczniu 1533 r. a 1 czerwca 1533 r. odbyła się jej koronacja, na której nie pojawiła się ani Maria ani jej córka Frances[7].

Śmierć i dziedzictwoEdytuj

Maria zmarła w Westhorpe Hall w Suffolk. Została pochowana w kościele Św. Marii w Bury St Edmunds w Suffolk.

Charles Brandon kilka tygodni po śmierci Marii poślubił Katarzynę Willoughby, córkę jednej z dwórek Katarzyny Aragońskiej.

W 1536 r. nastąpił upadek Anny Boleyn. Charles Brandon ogłaszał werdykt na procesie skazującym na śmierć brata królowej, Jerzego Boleyna[8].

W 1553 r. podczas kryzysu dynastycznego, po śmierci jedynego bratanka Marii – Edwarda VI, jej córki i ich potomkowie były brane pod uwagę jako ewentualne przyszłe królowe Anglii. Królową na krótko została wnuczka Marii, Jane Grey, jednak została obalona po 9 dniach i ścięta z rozkazu Marii I Tudor.

W kulturzeEdytuj

  • serial Dynastia Tudorów: postać siostry Henryka VIII pojawia się w 1 sezonie; nosi imię Małgorzata, jednak jej losy są luźno oparte o dzieje Marii Tudor. W rolę królewny wciela się Gabrielle Anwar.
  • serial Hiszpańska księżniczka, w pierwszym sezonie postać Marii gra Isla Merrick-Lawless, w drugim – Sai Bennett.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c David Starkey, Elżbieta I. Walka o tron, 2001, s. 116-117.
  2. a b c Linda Porter, Maria Tudor. Pierwsza królowa, 2013, s. 9-10.
  3. https://onthetudortrail.com/Blog/2018/05/10/the-sons-of-charles-brandon/.goły link w tytule
  4. https://onthetudortrail.com/Blog/2018/05/10/the-sons-of-charles-brandon/.goły link w tytule
  5. Eric Ives, Życie i śmierć Anny Boleyn, 2012, s. 44.
  6. a b c d e Eric Ives, Życie i śmierć Anny Boleyn, 2012, s. 192-193.
  7. Eric Ives, Życie i śmierć Anny Boleyn, 2012, s. 206.
  8. Eric Ives, Życie i śmierć Anny Boleyn, 2012, s. 392.

Linki zewnętrzneEdytuj