Otwórz menu główne

Marian Skrzynecki (ur. 27 września 1891 w Piotrkowie Trybunalskim[1], zm. 3 października 1939 w Mościskach[2]) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Marian Skrzynecki
podpułkownik kawalerii podpułkownik kawalerii
Data i miejsce urodzenia 27 września 1891
Piotrków Trybunalski
Data i miejsce śmierci 3 października 1939
Mościska
Przebieg służby
Lata służby 1914-1939
Siły zbrojne cesarska i królewska Armia Wojsko Polskie
Jednostki Szwadron KOP „Dederkały”
8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego
7 Pułk Ułanów Lubelskich
8 Pułk Strzelców Konnych
Stanowiska dowódca szwadronu
zastępca dowódcy pułku
dowódca pułku kawalerii
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Oficer Orderu Korony Rumunii

ŻyciorysEdytuj

Marian Skrzynecki urodził się 27 września 1891 roku w Piotrkowie, w rodzinie Józefa i Pauliny z domu Grott. Był członkiem Organizacji Bojowej PPS[2]. W 1909 ukończył kurs instruktorów bojowych PPS w Krakowie. W 1910 we Lwowie wstąpił do Związku Walki Czynnej. Od 5 lutego do 31 marca 1917 roku był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem dobrym. Posiadał wówczas stopień wachmistrza[3]. Latem tego roku, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Szczypiornie, a później w Łomży.

W Wojsku Polskim służył od 1918 roku[2]. Brał udział w wojnie z bolszewikami[2], gdzie był zastępcą dowódcy 8 pułku ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego[2]. Po wojnie pełnił służbę w kancelarii wojskowej Prezydenta RP. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 305. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 – kawalerii)[4]. W 1927 ukończył kurs dowódców szwadronów w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu. Następnie był dowódcą szwadronu i kwatermistrzem 7 pułku ułanów lubelskich[5]. 18 lutego 1928 roku awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 35. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[6]. 31 marca 1930 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza i wyznaczony na stanowisko dowódcy szwadronu KOP „Dederkały” w Dederkałach[7]. 3 sierpnia 1931 został przeniesiony 8 pułku strzelców konnych w Chełmnie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[8]. 27 czerwca 1935 awansował na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 i 4. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[9]. 8 kwietnia 1937 został I zastępcą dowódcy 7 pułku ułanów w Mińsku Mazowieckim. 26 sierpnia 1939 objął dowództwo tego oddziału kawalerii.

Na czele 7 pułku ułanów walczył w kampanii wrześniowej[2]. W końcu września w niejasnych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Istnieją różne wersje tego wydarzenia, według jednej został schwytany po odniesieniu ran w walce, według drugiej został aresztowany w cywilnym ubraniu przez bojówkarzy ukraińskich[2]. 30 września 1939 zatrzymany przez żołnierzy Armii Czerwonej w m. Krukiernice[1]. Postrzelony podczas próby ucieczki, zmarł w szpitalu w Mościskach[2], gdzie został pochowany na miejscowym cmentarzu[2].

Marian Skrzynecki był żonaty z Magdaleną Edelman, z którą miał dwóch synów: Józefa i Piotra[10].

Zdaniem Andrzeja Kunerta był potomkiem naczelnego wodza powstania listopadowego Jana Skrzyneckiego[2], choć autorzy biogramu tego ostatniego w Polskim Słowniku Biograficznym twierdzą, że ten nie miał żadnych synów, a jedynie dwie niezamężne córki[11].

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b 7 Pułk Ułanów Lubelskich im. gen. Kazimierza Sosnkowskiego, Wydawnictwo Edipresse Polska, Warszawa 2012, ​ISBN 978-83-7760-269-1​, s. 77.
  2. a b c d e f g h i j A. K. Kunert, Z. Walkowski, Kronika kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo Edipresse Polska, Warszawa 2005, ​ISBN 83-60160-99-6​, s. 146.
  3. CAW ↓, sygn. I.120.1.125 s. 11.
  4. Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 54, tu podano, że urodził się 9 listopada 1891 roku.
  5. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 296, 343.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 21 lutego 1928 roku, s. 47.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 118. Rocznik oficerów kawalerii 1930, Główna Drukarnia Wojskowa, nakładem Przeglądu Kawaleryjskiego, Warszawa 1930, s. 59, 75.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 245. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 144, 662 tu również podano, że orodził się 9 listopada 1891 roku.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 28 czerwca 1935 roku, s. 66.
  10. PIOTR SKRZYNECKI (1930-1997). bg.agh.edu.pl. [dostęp 14 maja 2011].
  11. Henryk Żaliński: Skrzynecki Jan Zygmunt. W: Polski Słownik Biograficzny (T. XXXVIII). 1998, s. 442–448
  12. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Nadanie Krzyża Zasługi. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 4, s. 19, 19 marca 1935. 
  13. Rocznik Oficerski 1928 Przydziały Oficerów, Warszawa 1928.

BibliografiaEdytuj