Mariusz Wołos

polski historyk

Mariusz Wołos (ur. 16 sierpnia 1968 w Koszalinie) – polski historyk i eseista, profesor nauk humanistycznych, pracownik Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie i Instytutu Historii PAN w Warszawie.

Mariusz Wołos
Data i miejsce urodzenia 16 sierpnia 1968
Koszalin
Zawód, zajęcie historyk, nauczyciel akademicki
Tytuł naukowy profesor nauk humanistycznych
Alma Mater Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Uczelnia Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Stanowisko prorektor Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie (2016–2020)
Odznaczenia
Medal Komisji Edukacji Narodowej

ŻyciorysEdytuj

Jest absolwentem studiów historycznych (specjalność archiwalna) na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu (1992), gdzie się doktoryzował w 1997 na Wydziale Nauk Historycznych na podstawie rozprawy pt. Alfred Chłapowskiposeł i ambasador Rzeczypospolitej we Francji w l. 1924-1936. Studium z dziejów stosunków polsko-francuskich. W 2004 na tym samym Wydziale uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk humanistycznych na podstawie dorobku naukowego oraz rozprawy pt. FrancjaZSRR. Stosunki polityczne w latach 1924-1932.

W 2014 uzyskał tytuł naukowy profesora[1].

Pracował jako asystent, adiunkt, następnie profesor nadzwyczajny w Instytucie Historii i Archiwistyki UMK w Toruniu od 1 października 1993 do 31 maja 2011. Od 1 stycznia 2006 pracuje na stanowisku docenta, a obecnie profesora nadzwyczajnego w Instytucie Historii PAN w Warszawie. Od 1 października 2011 był zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Katedrze Historii Najnowszej Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Od 2015 r. był kierownikiem Katedry Najnowszej Historii Powszechnej w tymże Instytucie. Od 1 maja 2016 jest zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego. Obecnie pełni funkcję kierownika Katedry Historii Najnowszej.

W latach 2004-2005 był zastępcą dyrektora Instytutu Historii i Archiwistyki UMK, a w latach 2005-2007 prodziekanem Wydziału Nauk Historycznych UMK w Toruniu. Od 1 sierpnia 2007 do 31 lipca 2011 był dyrektorem Stacji Naukowej PAN w Moskwie i Stałym Przedstawicielem PAN przy Rosyjskiej Akademii Nauk. W kadencji 2016-2020 pełni funkcję prorektora ds. nauki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie[2].

Pełni funkcję przewodniczącego polsko – rosyjskiej komisji dwustronnej do spraw doskonalenia treści podręczników szkolnych historii[3].

Od 2015 r. jest redaktorem naczelnym periodyku naukowego "Res Gestae. Czasopismo Historyczne"[4].

30 sierpnia 2013 r. został powołany na członka sześcioosobowej Rady Naukowej ds. Historycznych – organu doradczego przy ministrze spraw zagranicznych[5]. Funkcję tę pełnił do rozwiązania Rady w lipcu 2016 r.

Był członkiem i sekretarzem naukowym Prezydium Komitetu Nauk Historycznych PAN w kadencji 2015 - 2019[6].

W 2019 został członkiem Rady Doskonałości Naukowej I kadencji[7].

Od 2017 r. jest członkiem Polsko-Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych[8].

Członek Polskiego Towarzystwa Historycznego, Toruńskiego Towarzystwa Naukowego, Rady Naukowej Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie, Association internationale d’histoire contemporaine de l’Europe z siedzibą w Strasburgu i Genewie. Utrzymuje stałą współpracę z ośrodkami naukowymi na terenie Rosji, Francji, Austrii, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych.

W 2013 r. otrzymał Nagrodę KLIO w kategorii "monografia naukowa" za książkę pt. O Piłsudskim, Dmowskim i zamachu majowym. Dyplomacja sowiecka wobec Polski w okresie kryzysu politycznego 1925-1926. Ta sama praca została też uznana za książkę miesiąca przez Magazyn Literacki Książki i była nominowana w plebiscycie na "Książkę Historyczną Roku"[9]. W 2018 r. Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce przyznał mu nagrodę Wacław Jędrzejewicz History Medal "za wybitne osiągnięcia w dziedzinie historii, a szczególnie badań dotyczących okresu XX-lecia Międzywojennego w Polsce"[10].

Specjalizuje się w historii dyplomacji, historii II Rzeczypospolitej, sowietologii, biografistyce, współczesnej historiografii rosyjskiej i polskiej. Jest badaczem mniejszości narodowych w Polsce i Europie.

Prowadził wykłady gościnne w Université Michel de Montaigne – Bordeaux 3 we Francji i Rosyjskim Państwowym Uniwersytecie Humanistycznym w Moskwie, pełnił funkcję tutora w Les Ecoles Militaires Saint-Cyr – Coëtquidan (Francja).

Autor około 250 publikacji naukowych i około 100 publikacji popularnonaukowych ogłoszonych w językach polskim, angielskim, niemieckim, francuskim, rosyjskim i włoskim[11][12]. W 2012 roku został odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej[13].

Wybrane publikacjeEdytuj

KsiążkiEdytuj

  • Alfred Chłapowski (1874-1940). Biografia ambasadora Polski we Francji, Toruń 1999 [dodruk: 2001], 342 s.
  • Generał dywizji Bolesław Wieniawa-Długoszowski. Biografia wojskowa, Toruń 2000 [dodruk: 2008], 160 s.
  • Francja-ZSRR. Stosunki polityczne w latach 1924-1932, Toruń 2004, 674 s.
  • Треугольник Москва-Варшава-Берлин. Очерки истории советско-польско-германских отношений в 1918-1939 гг., Санкт-Петербург 2011, 220 s. (wspólnie z Julią Kantor).
  • O Piłsudskim, Dmowskim i zamachu majowym. Dyplomacja sowiecka wobec Polski w okresie kryzysu politycznego 1925-1926, Kraków 2013, 462 s.
  • "Ojczyźnie służy". Damian Stanisław Wandycz (1892-1974), Bełchatów-Kraków-Warszawa 2015, 303 s.
  • Przerwana droga do Niepodległej. Kazimierz Piątek "Herwin" (1886-1915), Warszawa 2016, 340 s.

Redakcje, współredakcje, edycje źródełEdytuj

  • Nad Bałtykiem. W kręgu polityki, gospodarki, problemów narodowościowych i społecznych w XIX i XX wieku. Księga jubileuszowa poświęcona Profesorowi Mieczysławowi Wojciechowskiemu, zbiór studiów pod redakcją Zbigniewa Karpusa, Jarosława Kłaczkowa i Mariusza Wołosa, Toruń 2005, 1258 s.
  • Z dziejów chrześcijaństwa. Studia, szkice i materiały, praca zbiorowa pod redakcją Piotra Kurlendy i Mariusza Wołosa, t. I, Poznań 2007, 148 s.
  • Polskie Dokumenty Dyplomatyczne. 1931, red. Mariusz Wołos, Warszawa 2008, LI + 852 s.
  • Organizacje młodzieżowe w XX wieku. Struktury, ideologia, działalność, pod red. Patryka Tomaszewskiego i Mariusza Wołosa, Toruń 2008, ss. 366.
  • Polska bez Marszałka. Dylematy piłsudczyków po 1935 roku, zbiór studiów pod red. Mariusza Wołosa i Krzysztofa Kani, Toruń 2008, 429 s.
  • Революционная Россия 1917 г. и польский вопрос. Новые источники, новые взгляды. Сборник статей, ответственные ред. Мариуш Волос и Александр Орехов, Москва 2009, 335 s.
  • Мюнхенское соглашение 1938 года: история и современность. Сборник статей, pед. Наталья С. Лебедева, Мариуш Волос, составитель: Юрий М. Коршунов, Москва 2009, 429 s.
  • Русско-польские языковые, литературные и культурные контакты, ответственные редакторы: Стефан Гжибовский, Виктор Хорев, Мариуш Волос, Москва 2009, 336 s.
  • Польские исследователи Сибири, ответственные редакторы: Болеслав Сергеевич Шостакович, Мариуш Волос, Петр Глушковский, Санкт-Петербург 2011, 168 s.
  • Народы Габсбургской монархии в 1914-1920 гг.: от национальных движений к созданию национальных государств, t. I, отв. ред.: Мариуш Волос, Григорий Шкундин, Москва 2012, 456 s. + 45 ilustracji i 4 mapy.
  • Z dziejów chrześcijaństwa. Studia, szkice i materiały, praca zbiorowa pod redakcją Piotra Kurlendy i Mariusza Wołosa, t. II, Poznań 2012, 292 s.
  • Проблемы российско-польской истории и культурный диалог. Материалы Международной научной конференции (Новосибирск, 23-24 апреля 2013 г.), отв. ред. Мариуш Волос, Наталья Петровна Матханова, Новосибирск 2013, 576 s.
  • Wiek nienawiści, studia pod red. Edmunda Dmitrówa, Jerzego Eislera, Mirosława Filipowicza, Mariusza Wołosa i Grzegorza P. Bąbiaka, Warszawa 2014, 479 s.
  • Bolesław Wicherkiewicz und die polnische Frage im Jahr 1915 / Bolesław Wicherkiewicz i jego wizja sprawy polskiej w 1915 roku, herausgegeben von/wydali Bogusław Dybaś, Rudolf Jaworski, Mariusz Wołos, Wien/Wiedeń 2016, 194 s.
  • Polonais et Roumains dans la Première Guerre mondiale. Études et essais, sous la direction de Marek Kornat, Małgorzata Willaume et Mariusz Wołos, Kraków 2017, 147 s.

PrzypisyEdytuj

  1. Prezydent wręczył nominacje 67 profesorom | Aktualności o polskiej nauce, badaniach, wydarzeniach, polskich uczelniach i instytutach badawczych, naukawpolsce.pap.pl [dostęp 2016-02-06].
  2. Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, www.up.krakow.pl [dostęp 2016-05-02].
  3. Powszechny Zjazd Historyków Polskich » Panel przewodniczących komisji dwustronnych do spraw doskonalenia treści podręczników szkolnych historii, pthszczecin.pl [dostęp 2016-03-05].
  4. Zespół redakcyjny, resgestae.up.krakow.pl [dostęp 2016-03-05].
  5. Posiedzenie Rady Naukowej ds. Historycznych, www.msz.gov.pl [dostęp 2016-03-05].
  6. Administrator, Prezydium, knh.pan.pl [dostęp 2016-04-09].
  7. Lista kandydatów wybranych na członków RDN, odrębna dla każdej dyscypliny, zawierająca nazwiska i imiona wybranych kandydatów wraz z nazwami podmiotów ich zgłaszających. konstytucjadlanauki.gov.pl. [dostęp 2019-05-25].
  8. Wznowienie działalności Polsko-Rosyjskiej Grupy ds. Trudnych, www.msz.gov.pl [dostęp 2018-04-17] (pol.).
  9. WL, Nagroda „KLIO” dla prof. Mariusza Wołosa!, www.wydawnictwoliterackie.pl [dostęp 2016-04-09].
  10. Gala Nagród Instytutu Piłsudskiego 2018, Konsulat Generalny RP w Nowym Jorku [dostęp 2020-01-16] (pol.).
  11. Pracownicy | Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN – Instytut Historii PAN, ihpan.edu.pl [dostęp 2018-04-17] (pol.).
  12. Pracownicy IHiA UP - Mariusz Wołos (pol.). Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Instytut Historii i Archiwistyki. [dostęp 2020-01-16].
  13. Pracownicy IHiA UP - Mariusz Wołos (pol.). Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Instytut Historii i Archiwistyki. [dostęp 2020-01-16].

BibliografiaEdytuj