Otwórz menu główne

Marka Rzeszy (tereny okupowane)

Ten artykuł dotyczy marki Rzeszy dla terenów okupowanych. Zobacz też: Marka Rzeszy.

Marka Rzeszy dla terenów okupowanych (niem. Reichsmark, pl. marka rzeszowa[1]) – waluta wprowadzona do obiegu w maju 1940 roku[2][3] przez władze III Rzeszy na terytoriach okupowanych przez Niemców w czasie II wojny światowej znajdujących się poza granicami Wielkoniemieckiej Rzeszy: w Danii, Norwegii, Belgii, Holandii, Luksemburgu, Francji, Estonii, na Litwie i Łotwie (Komisariat Rzeszy Wschód), dawnych wschodnich województwach II Rzeczypospolitej (poza włączonymi do Generalnego Gubernatorstwa jako Dystrykt Galicja) oraz na okupowanych terenach Związku Radzieckiego[3].

Marka Rzeszy
(dla terenów okupowanych)
Państwo  III Rzesza
Podział 1 marka = 100 fenigów
Symbol ℛℳ
Monety 5, 10 fenigów
Banknoty 50 fenigów, 1, 2, 5, 20, 50 marek (emisja 1940)
Bank centralny Kasy Kredytowe Rzeszy (Reichskreditkassen)

MonetyEdytuj

Wydano jedynie dwie drobne monety o nominałach 5 i 10 fenigów[3], obie o jednakowym rysunku, cynkowe z datami 1940 i 1941. Na awersie w centrum przedziurkowana swastyka dookoła której gotyckimi literami biegnie napis: Reichskreditkassen oraz rocznik. Na rewersie stylizowana głowa orła, poniżej 6 listków dębu, a pod nimi nominał i litery R/pf (Reichspfennige).

Awers Rewers Nominał Materiał Waga Średnica Rant Nakład Rok wybicia
    5 fenigów Cynk 2,7 g 19,5 mm Gładki 5 465 000 1940-1941
    10 fenigów Cynk 3,3 g 21 mm Gładki 1 350 002 1940-1941

BanknotyEdytuj

Okupacyjna marka zwykle pozostawała w obiegu wraz z lokalną walutą. Dzieliła się na 100 fenigów. Emitowane były banknoty o następujących nominałach[2]:

Grafika Nominał Wymiary (mm) Kolor Opis Data wydruku Data wprowadzenia
Awers Rewers Znak wodny
 
50 fenigów
90 × 57 mm

Zielony

Wartość nominalna

Wartość nominalna

1938
1940
 
1 marka

95 x 60 mm

Czerwony

 
2 marki

110 x 65 mm

Szary

Gwiazdki

 
5 marek

125 x 70 mm

Szary

Portrety chłopa i robotnika
Nowy Odwach

Figury geometryczne

 
20 marek

155 x 80 mm

Brązowo-zielony

Podobizna architekta według rysunku Dürera
Brama Brandenburska
 
50 marek
170 x 85 mm

Czerwono-zielony

Portret chłopki
Zamek w Malborku

Wszystkie banknoty posiadały napisy wyłącznie w języku niemieckim. Pod względem graficznym banknoty poniżej 5 marek nie wyróżniały się niczym szczególnym, a na ich szatę graficzną składały się jedynie napisy i uproszczona ornamentyka. Bardziej bogatą szatę graficzną posiadały natomiast banknoty 5, 20 i 50-markowe[2]. Banknoty Kasy Kredytowej Rzeszy zostały wycofane z obiegu wraz z wyzwoleniem kolejnych krajów europejskich spod okupacji niemieckiej, najpóźniej w 1945 roku. Po zakończeniu wojny znalazły się w obiegu w brytyjskiej strefie okupacyjnej Niemiec, dotyczyło to jednak wyłącznie nominałów 5, 20 i 50-markowych – i to tylko tych, które zostały wcześniej przestemplowane przez oddziały Reichsbanku działające w strefie brytyjskiej[2].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. 500 marek rzeszowych ("Bytomska gazeta powiatowa", 13/84) (pol.). sbc.org.pl, 1926. [dostęp 2019-02-17].
  2. a b c d Standard Catalog of World Paper Money, s. 577.
  3. a b c Schön, Gerhard: Welt Münzkatalog, 20. & 21. Jahrhundert 1900-2009, s. 610.

BibliografiaEdytuj