Otwórz menu główne

Marszałkowie Senatu Rzeczypospolitej

Marszałkowie Senatu Rzeczypospolitej

Spis treści

Przewodniczący Senatu w czasach Sejmu WalnegoEdytuj

W czasach Sejmu Walnego, zarówno w Koronie Królestwa Polskiego, jak i w Rzeczypospolitej Obojga Narodów nie było formalnie funkcji marszałka Senatu. Na czele Senatu stali arcybiskupi gnieźnieńscy i prymasi Polski jako najwyżsi senatorowie w państwie[1]. Jednak czterokrotnie pod nieobecność biskupa funkcję przewodniczącego Senatu pełnili senatorowie świeccy. Byli to: Stanisław Warszycki, Adam Mikołaj Sieniawski, Józef Potocki i Antoni Barnaba Jabłonowski.

# Imię i nazwisko Wizerunek Rozpoczęcie sprawowania funkcji Zakończenie sprawowania funkcji
1. Mikołaj Dzierzgowski
(ur. 1490, zm. 1559)
  31 października 1548 12 grudnia 1548
15 maja 1550 26 lipca 1550
2 lutego 1552 11 kwietnia 1552
1 lutego 1553 29 marca 1553
22 kwietnia 1555 15 czerwca 1555
6 grudnia 1556 14 stycznia 1557
5 grudnia 1558 8 lutego 1559
2. Jakub Uchański
(ur. 1502, zm. 1581)
  30 listopada 1562 25 marca 1563
22 listopada 1563 1 kwietnia 1564
24 czerwca 1564 2 sierpnia 1564
1565 14 kwietnia 1565
10 stycznia 1569 12 sierpnia 1569
29 kwietnia 1570 11 lipca 1570
12 marca 1572 28 maja 1572
5 kwietnia 1573 20 maja 1573
22 lutego 1574 2 kwietnia 1574
30 sierpnia 1574 13 września 1574
13 września 1574 18 września 1574
7 listopada 1575 15 grudnia 1575
31 marca 1576 29 maja 1576
3. Stanisław Karnkowski
(ur. 1520, zm. 1603)
  22 stycznia 1581 8 marca 1581
4 października 1582 25 listopada 1582
15 stycznia 1585 28 lutego 1585
2 lutego 1587 marzec 1587
30 czerwca 1587 19 sierpnia 1587
10 grudnia 1587 20 stycznia 1588
6 marca 1589 23 kwietnia 1589
8 marca 1590 21 kwietnia 1590
2 grudnia 1590 15 stycznia 1591
7 września 1592 19 października 1592
4 maja 1593 15 czerwca 1593
6 lutego 1595 21 marca 1595
26 marca 1596 13 maja 1596
10 lutego 1597 25 marca 1597
8 marca 1598 13 kwietnia 1598
9 lutego 1600 21 marca 1600
7 lutego 1601 13 marca 1601
4 lutego 1603 5 marca 1603
4. Jan Tarnowski
(ur. 1550, zm. 1605)
  20 stycznia 1605 3 marca 1605
5. Janusz Ostrogski
(ur. 1554, zm. 1620)
  7 marca 1606 18 kwietnia 1606
6. Bernard Maciejowski
(ur. 1548, zm. 1608)
  7 maja 1607 16 czerwca 1607
7. Wojciech Baranowski
(ur. 1548, zm. 1615)
  15 stycznia 1609 26 lutego 1609
26 września 1611 9 listopada 1611
28 lutego 1613 2 kwietnia 1613
3 grudnia 1613 24 grudnia 1613
12 lutego 1615 27 marca 1615
8. Wawrzyniec Gembicki
(ur. 1559, zm. 1624)
  26 kwietnia 1616 7 czerwca 1616
13 lutego 1618 marzec 1618
luty 1619 marzec 1619
3 listopada 1620 11 grudnia 1620
23 sierpnia 1621 wrzesień 1621
24 stycznia 1623 5 marca 1623
9. Henryk Firlej
(ur. 1574, zm. 1626)
  11 lutego 1624 marzec 1624
7 stycznia 1625 marzec 1625
27 stycznia 1626 10 marca 1626
10. Jan Wężyk
(ur. 1575, zm. 1638)
  27 stycznia 1626 10 marca 1626
10 listopada 1626 29 listopada 1626
12 października 1627 24 listopada 1627
27 czerwca 1628 18 lipca 1628
9 stycznia 1629 20 lutego 1629
13 listopada 1629 28 listopada 1629
29 stycznia 1631 marzec 1631
11 marca 1632 3 kwietnia 1632
22 czerwca 1632 17 lipca 1632
24 września 1632 15 listopada 1632
8 lutego 1633 17 marca 1633
19 lipca 1634 1 sierpnia 1634
31 stycznia 1635 17 marca 1635
21 listopada 1635 9 grudnia 1635
20 stycznia 1637 9 grudnia 1635
3 czerwca 1637 18 czerwca 1637
10 marca 1638 1 maja 1638
11. Jan Lipski
(ur. 1589, zm. 1641)
  5 października 1639 16 listopada 1639
19 kwietnia 1640 1 czerwca 1640
12. Maciej Łubieński
(ur. 1572, zm. 1652)
  20 sierpnia 1641 4 października 1641
11 lutego 1642 26 lutego 1642
1 lutego 1643 29 marca 1643
13 lutego 1645 27 marca 1645
25 października 1646 7 grudnia 1646
2 maja 1647 27 maja 1647
16 lipca 1648 1 sierpnia 1648
6 października 1648 19 listopada 1648
19 stycznia 1649 14 lutego 1649
22 listopada 1649 13 stycznia 1650
21 listopada 1650 24 grudnia 1650
26 stycznia 1652 11 marca 1652
23 lipca 1652 17 sierpnia 1652
13. Andrzej Leszczyński
(ur. 1608, zm. 1658)
  24 marca 1653 7 kwietnia 1653
11 lutego 1654 28 marca 1654
9 czerwca 1654 20 lipca 1654
19 maja 1655 20 czerwca 1655
14. Wacław Leszczyński
(ur. 1605, zm. 1666)
  10 lipca 1658 30 sierpnia 1658
22 marca 1659 2 maja 1659
2 maja 1661 18 lipca 1661
20 lutego 1662 1 maja 1662
26 listopada 1664 7 stycznia 1665
12 marca 1665 28 marca 1665
17 marca 1666 4 maja 1666
15. Mikołaj Prażmowski
(ur. 1617, zm. 1673)
  17 marca 1666 4 maja 1666
9 listopada 1666 23 grudnia 1666
7 marca 1667 18 kwietnia 1667
24 stycznia 1668 7 marca 1668
27 sierpnia 1668 16 września 1668
5 listopada 1668 6 grudnia 1668
2 maja 1669 19 czerwca 1669
1 października 1669 12 listopada 1669
5 marca 1670 26 marca 1670
9 września 1670 31 października 1670
26 stycznia 1672 14 marca 1672
18 maja 1672 30 czerwca 1672
4 stycznia 1673 8 kwietnia 1673
16. Kazimierz Florian Czartoryski
(ur. 1620, zm. 1674)
  4 stycznia 1673 8 kwietnia 1673
15 stycznia 1674 22 lutego 1674
20 kwietnia 1674 9 czerwca 1674
17. Andrzej Olszowski
(ur. 1621, zm. 1677)
  20 kwietnia 1674 9 czerwca 1674
2 lutego 1676 14 marca 1676
14 stycznia 1677 26 kwietnia 1677
18. Stanisław Warszycki
(ur. 1599, zm. 1681)
  15 grudnia 1678 4 kwietnia 1679
19. Jan Stefan Wydżga
(ur. 1610, zm. 1685)
  10 stycznia 1681 21 maja 1681
27 stycznia 1683 10 marca 1683
16 lutego 1685 31 maja 1685
20. Michał Stefan Radziejowski
(ur. 1645, zm. 1705)
  27 stycznia 1688 5 marca 1688
17 listopada 1688 1 kwietnia 1689
16 stycznia 1690 6 maja 1690
9 stycznia 1693 11 lutego 1693
22 grudnia 1693
12 stycznia 1695 24 marca 1695
29 sierpnia 1696 28 września 1696
15 maja 1697 28 czerwca 1697
17 września 1697 1 października 1697
16 kwietnia 1698 28 kwietnia 1698
16 czerwca 1699 30 lipca 1699
22 grudnia 1701 6 lutego 1702
11 czerwca 1703 19 lipca 1703
21. Stanisław Szembek
(ur. 1650, zm. 1721)
  4 lutego 1710 kwiecień 1710
5 kwietnia 1712 19 kwietnia 1712
31 grudnia 1712 21 lutego 1713
1 lutego 1717
3 października 1718 14 listopada 1718
30 grudnia 1719 22 lutego 1720
30 września 1720 11 listopada 1720
22. Adam Mikołaj Sieniawski
(ur. 1666, zm. 1726)
  5 października 1722 16 listopada 1722
23. Teodor Andrzej Potocki
(ur. 1664, zm. 1738)
  2 października 1724 13 listopada 1724
28 września 1726 9 listopada 1726
22 sierpnia 1729 25 sierpnia 1729
2 października 1730 14 października 1730
26 stycznia 1733 2 lutego 1733
27 kwietnia 1733 23 maja 1733
25 sierpnia 1733 28 września 1733
27 września 1735 8 listopada 1735
25 czerwca 1736 9 lipca 1736
6 października 1738 17 listopada 1738
24. Krzysztof Antoni Szembek
(ur. 1667, zm. 1748)
  6 października 1738 17 listopada 1738
3 października 1740 13 listopada 1740
5 października 1744 19 listopada 1744
3 października 1746 14 listopada 1746
25. Józef Potocki
(ur. 1673, zm. 1751)
  30 września 1748 9 listopada 1748
26. Adam Ignacy Komorowski
(ur. 1699, zm. 1759)
  4 sierpnia 1750 18 sierpnia 1750
2 października 1752 26 października 1752
30 września 1754 31 października 1754
2 października 1758 11 października 1758
27. Władysław Aleksander Łubieński
(ur. 1703, zm. 1767)
  6 października 1760 13 października 1760
27 kwietnia 1761 2 maja 1761
4 października 1762 7 października 1762
7 maja 1764 23 czerwca 1764
27 sierpnia 1764 8 września 1764
3 grudnia 1764 20 grudnia 1764
6 października 1766 29 listopada 1766
28. Gabriel Podoski
(ur. 1719, zm. 1777)
  5 października 1767 5 marca 1768
19 kwietnia 1773 11 kwietnia 1775
26 sierpnia 1776 31 października 1776
29. Antoni Kazimierz Ostrowski
(ur. 1713, zm. 1784)
  5 października 1778 14 listopada 1778
2 października 1780 11 listopada 1780
30 września 1782 9 listopada 1782
30. Antoni Barnaba Jabłonowski
(ur. 1732, zm. 1799)
  4 października 1784 13 listopada 1784
31. Michał Jerzy Poniatowski
(ur. 1736, zm. 1794)
  2 października 1786 13 listopada 1786
6 października 1788 29 maja 1792
21 czerwca 1793 23 listopada 1793

Prezesi Senatu Księstwa WarszawskiegoEdytuj

# Imię i nazwisko Wizerunek Rozpoczęcie sprawowania funkcji Zakończenie sprawowania funkcji
1. Stanisław Małachowski
(ur. 1736, zm. 1809)
  21 grudnia 1807 29 grudnia 1809
2. Ludwik Szymon Gutakowski
(ur. 1738, zm. 1811)
  9 marca 1810 9 grudnia 1811
3. Tomasz Adam Ostrowski
(ur. 1735, zm. 1817)
  9 grudnia 1811 30 kwietnia 1815

Prezesi Senatu Królestwa PolskiegoEdytuj

# Imię i nazwisko Wizerunek Rozpoczęcie sprawowania funkcji Zakończenie sprawowania funkcji
1. Tomasz Adam Ostrowski
(ur. 1735, zm. 1817)
  1815 5 lutego 1817
2. Stanisław Kostka Potocki
(ur. 1755, zm. 1821)
  31 lipca 1818 14 września 1821
3. Stanisław Kostka Zamoyski
(ur. 1775, zm. 1856)
  29 stycznia 1822 20 lipca 1831[2]

Prezesi Senatu Królestwa Polskiego w czasie powstania listopadowego[3]Edytuj

Marszałkowie Senatu w II RzeczypospolitejEdytuj

Wybrany z listy

     ZLN

     BBWR

     OZN

# Imię i nazwisko Wizerunek Rozpoczęcie sprawowania funkcji Zakończenie sprawowania funkcji Organizacja polityczna Kadencja
1. Wojciech Trąmpczyński
(ur. 1860, zm. 1953)
  28 listopada 1922 26 marca 1928 ChZJN I kadencja
2. Julian Szymański
(ur. 1870, zm. 1958)
  27 marca 1928 8 grudnia 1930 BBWR II kadencja
3. Władysław Raczkiewicz
(ur. 1885, zm. 1947)
  9 grudnia 1930 3 października 1935 BBWR III kadencja
4. Aleksander Prystor
(ur. 1874, zm. 1941)
  4 października 1935 27 listopada 1938 OZN IV kadencja
5. Bogusław Miedziński
(ur. 1891, zm. 1972)
  28 listopada 1938 2 listopada 1939 OZN V kadencja

Marszałkowie Senatu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i III RzeczypospolitejEdytuj

Po głosowaniu ludowym w 1946 roku zadecydowano o zniesieniu Senatu. Został on przywrócony w 1989 na podstawie umów okrągłostołowych.

Przedstawiciel klubu
Lp. Marszałek Senatu Zdjęcie Od Do Klub Kadencja
1. Andrzej Stelmachowski
(1925–2009)
  1989-07-044 lipca 1989 1991-11-2525 listopada 1991 Obywatelski Klub Parlamentarny I kadencja
2. August Chełkowski
(1927–1999)
  1991-11-2626 listopada 1991 1993-10-1414 października 1993 Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” II kadencja
3. Adam Struzik
(ur. 1957)
  1993-10-1515 października 1993 1997-10-2020 października 1997 Polskie Stronnictwo Ludowe III kadencja
4. Alicja Grześkowiak
(ur. 1941)
  1997-10-2121 października 1997 2001-10-1818 października 2001 Akcja Wyborcza Solidarność IV kadencja
5. Longin Pastusiak
(ur. 1935)
  2001-10-2020 października 2001 2005-10-1818 października 2005 Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy V kadencja
6. Bogdan Borusewicz
(ur. 1949)
  2005-10-2020 października 2005 2007-11-044 listopada 2007 Niezrzeszony VI kadencja
2007-11-055 listopada 2007 2011-11-077 listopada 2011 VII kadencja
2011-11-088 listopada 2011 2015-11-1111 listopada 2015 Platforma Obywatelska VIII kadencja
7. Stanisław Karczewski
(ur. 1955)
  2015-11-1212 listopada 2015 obecnie Prawo i Sprawiedliwość IX kadencja

Żyjący byli marszałkowie SenatuEdytuj

  1. Longin Pastusiak (ur. 1935)
  2. Alicja Grześkowiak (ur. 1941)
  3. Bogdan Borusewicz (ur. 1949), wicemarszałek Senatu i wiceprzewodniczący PO
  4. Adam Struzik (ur. 1957), marszałek województwa mazowieckiego, przewodniczący klubu radnych PSL w Sejmiku Województwa Mazowieckiego oraz wiceprezes NKW PSL

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Zbigniew Góralski, Urzędy i godności w dawnej Polsce, Warszawa 1998, s. 62–66.
  2. Po 18 grudnia 1830 tylko formalnie, usunięty ze składu senatu za nieprzystąpienie do aktów powstania listopadowego.
  3. Prezydujący w Senacie.