Otwórz menu główne

Mart Laar (ur. 22 kwietnia 1960 w Viljandi) – estoński polityk i publicysta, dwukrotny premier Estonii, a także minister, deputowany i honorowy lider partii Isamaa ja Res Publica Liit.

Mart Laar
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 22 kwietnia 1960
Viljandi
Premier Estonii
Okres od 21 października 1992
do 8 listopada 1994
Przynależność polityczna Rahvuslik Koonderakond Isamaa
Poprzednik Tiit Vähi (p.o.)
Następca Andres Tarand
Premier Estonii
Okres od 25 marca 1999
do 28 stycznia 2002
Przynależność polityczna Isamaaliit
Poprzednik Mart Siimann
Następca Siim Kallas
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Białej Róży (Finlandia) Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą Orderu Zasługi RFN Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order Zwycięstwa Świętego Jerzego (Gruzja) Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Kształcił się na Uniwersytecie w Tartu, gdzie ukończył w 1983 studia historyczne. W 1995 uzyskał magisterium z filozofii, a w 2005 doktorat.

Pracował jako nauczyciel w jednej z tallińskich szkół średnich. W latach 1986–1990 był dyrektorem departamentu ochrony dziedzictwa narodowego w Ministerstwie Kultury Estońskiej SSR. W 1990 został wybrany do Rady Najwyższej republiki. Dwa lata później w pierwszych wolnych wyborach po ogłoszeniu niepodległości stał na czele zwycięskiej Narodowej Koalicji na rzecz Ojczyzny, głoszącej hasła liberalizacji gospodarki i zerwania z komunistyczną przeszłością[1]. Mart Laar uzyskał jeden z mandatów poselskich, skutecznie ubiegając się od tego czasu o reelekcję w każdych kolejnych wyborach (w tym w 2007) i zasiadając w Riigikogu z przerwami tylko na czas pełnienia funkcji rządowych.

21 października 1992 został powołany na urząd premiera. Jego rząd w ciągu dwóch lat funkcjonowania przeprowadził proces prywatyzacji, a także reformy podatków (wprowadzając podatek liniowy) i bankowości. Podał się do dymisji po kilku aferach politycznych, tracąc poparcie części koalicjantów[2].

Po wyborach w 1995 stanął na czele nowego ugrupowania powstałego z połączenia dwóch współpracujących ze sobą dotąd partii, Związku Ojczyźnianego (Isamaaliit). W 1999 powrócił na urząd premiera, który sprawował przez trzy lata. Od 2003 pełnił funkcję obserwatora w Parlamencie Europejskim, od maja do lipca 2004 sprawował mandat eurodeputowanego V kadencji w ramach delegacji krajowej[3]. W 2006 dołączył do powstałego z połączenia jego dotychczasowej formacji i partii Res Publica stronnictwa Isamaa ja Res Publica Liit. W 2007 został wybrany na jego przewodniczącego. 28 stycznia 2012 objął funkcję honorowego lidera partii[4]. 5 kwietnia 2011 rozpoczął urzędowanie jako minister obrony w trzecim rządzie Andrusa Ansipa[5]. Urząd ten sprawował do 11 maja 2012, rezygnując z przyczyn zdrowotnych. W 2013 odszedł z parlamentu w związku z objęciem funkcji przewodniczącego rady nadzorczej Banku Estonii.

Należy do różnych stowarzyszeń międzynarodowych, m.in. zajmujących się badaniem zbrodni komunistycznych i ochroną praw człowieka. Był doradcą prezydenta Gruzji Micheila Saakaszwiliego. Opublikował kilka książek o estońskim ruchu oporu z okresu II wojny światowej (w tym Wojna w lesie. Walka Estończyków o przetrwanie 1944–1956), a także m.in. tłumaczoną na język polski pracę Estoński cud.

Odznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

Postanowieniem Prezydenta RP z 30 czerwca 2009, za wybitne zasługi w rozwijaniu współpracy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Estonii, za propagowanie wiedzy o wspólnym dziedzictwie historycznym narodów tworzących Rzeczpospolitą Obojga Narodów, został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP[6]. W 2006 został laureatem nagrody Milton Friedman Prize for Advancing Liberty przyznawanej przez Cato Institute[7].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj