Otwórz menu główne

Marta Wiecka

polska zakonnica

Marta Wiecka właśc. Marta Anna Wiecka; herbu Wiecki (ur. 12 stycznia 1874 w Nowym Wiecu, zm. 30 maja 1904 w Śniatyniu (obecnie Ukraina)) – polska zakonnica w Zgromadzeniu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo (szarytek) oraz błogosławiona Kościoła katolickiego.

Błogosławiona
Marta Wiecka SM

Marta Anna Wiecka
zakonnica
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 12 stycznia 1874
Nowy Wiec
Data i miejsce śmierci 30 maja 1904
Śniatyn
Beatyfikacja 24 maja 2008
Lwów
przez Benedykta XVI[a]
Wspomnienie 30 maja
Herb
Kraj działania  Polska
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo (szarytki)
Śluby zakonne 15 sierpnia 1897
Miejsce spoczynku Cmentarz w Śniatyniu
Rodzice Marceli,
Paulina z d. Kamrowska
Krewni i powinowaci ks. Jan Wiecki (brat)
Strona internetowa

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Lata dzieciństwa i młodościEdytuj

Urodziła się 12 stycznia 1874 w Nowym Wiecu na Pomorzu, w rodzinie wielodzietnej (trzynaścioro dzieci[b], z których troje zmarło w dzieciństwie[1]) jako trzecie dziecko właściciela ziemskiego Marcelego Wieckiego herbu Wiecki i Pauliny z domu Kamrowskiej[2][3]. Rodzina posiadała duże gospodarstwo rolne[1]. Sześć dni później (18 stycznia) została ochrzczona w filialnym kościele św. Andrzeja w Szczodrowie przez wikariusza Józefa Larischa jako Marta Anna z udziałem rodziców chrzestnych Franciszka i Barbary Kamrowskich (rodziców jej matki)[2][4]. Religijna atmosfera domu rodzinnego była inspiracją do pogłębienia przez nią prawd wiary oraz uwrażliwienia na ludzi potrzebujących pomocy[2]. W pokoju przeznaczonym na wspólną modlitwę, rodzice uformowali ołtarz domowy z figurą Matki Bożej, przed którą cała rodzina codziennie wieczorem zbierała się na wspólny pacierz i różaniec[2]. Mając dwa lata ciężko zachorowała[2]. W obliczu grożącej śmierci została szczęśliwie ocalona, przy modlących się do Matki Bożej z Piaseczna rodzicach[3].

W siódmym roku życia zaczęła uczęszczać do niemieckojęzycznej szkoły ludowej (okres zaborów) w Nowym Wiecu[2]. Jako dwunastolatka poświęciła się pielęgnowaniu zaszczepionej w domu rodzinnym wierze (wstawała o godz. 5:00, uczestniczyła codziennie we mszy świętej, pokonując przy tym pieszo około jedenastokilometrową drogę do kościoła parafialnego św. Michała Archanioła w Skarszewach, gdzie następnie dwa razy w tygodniu pobierała lekcje religii)[2][3]. Najstarsza z jej rodzeństwa, Franciszka kontynuowała naukę i przebywała w internacie Sióstr Elżbietanek w Kościerzynie[4]. Większość obowiązków domowych w późniejszych latach spadła na nią oraz jej starszą siostrę Barbarę[4]. Będąc młodą dziewczyną otrzymała od swojego wuja Dionizego Wieckiego figurę św. Jana Nepomucena, którą rodzice umieścili na cokole w przydomowym ogrodzie (tuż obok biegnącej drogi), a którą poświęcił uroczyście proboszcz Otto Reiske[2][3][4]. Odtąd stał się on jej modlitewnym powiernikiem i patronem[2]. 3 października 1886 przystąpiła do pierwszej Komunii świętej w kościele w Skarszewach[3].

Powołanie zakonneEdytuj

W wieku piętnastu lat zdecydowała się pod wpływem przeżyć duchowych na wybór drogi życia konsekrowanego, prosząc listownie swojego spowiednika ks. Mariana Dąbrowskiego, by jako kapelan, wstawił się za nią u Sióstr Miłosierdzia w Chełmnie, by zechciały ją przyjąć[2][5]. Rok później przekonała rektora Seminarium Duchownego w Pelplinie, żeby ten przyjął jej brata Jana w szeregi alumnów, mimo przepełnienia i wielu chętnych[5]. Z uwagi na młody wiek prośba jej o przyjęcie do szarytek nie została spełniona[2]. Wkrótce ponowiła starania, pisząc kolejny list, na który siostry odpowiedziały zaproszeniem ją na okres Bożego Narodzenia do klasztoru, gdzie poznała życie wspólnotowe tego Zgromadzenia[2]. Na kilka miesięcy przed wstąpieniem do zakonu dowiedziała się, że jej koleżanka, Monika Gdaniec także chce zostać Siostrą Miłosierdzia[2]. Napisała więc prośbę do sióstr z Chełmna, ale otrzymała odpowiedź odmowną ze względu na brak miejsc w postulacie[2].

W tej sytuacji, w trosce o dar powołania napisała kolejną prośbę, tym razem do Krakowskiej Prowincji Sióstr Miłosierdzia, gdzie została ostatecznie przyjęta wraz z Moniką Gdaniec, 26 kwietnia 1892 do klasztoru przy ul. Warszawskiej 8 w Krakowie[2][3]. W okresie od 26 kwietnia do 11 sierpnia 1892 odbyła tam postulat, a następnie od 12 sierpnia tegoż roku przez osiem miesięcy nowicjat, tzw. Seminarium[2][3]. W Zgromadzeniu Sióstr Miłosierdzia jest zwyczaj, że w dniu zakończenia formacji w Seminarium, siostry zapisują w specjalnej księdze swoje myśli i uczucia. W księdze tej zapisała ona wówczas[1]:

 
W chwili, gdy usłyszałam te słowa, że mam przyoblec się w sukienkę Córek Miłosierdzia, pomyślałam sobie, że Bóg spełnił moje pragnienia, o których marzyłam od mojej młodości i uczułam w mym sercu radość wraz z wdzięcznością i miłością ku Bogu, który mnie niegodną raczył obdarzyć tak wielką łaską, iż przy Jego pomocy będę miała szczęście pracować w zgromadzeniu dla Jego chwały i pożytku bliźnich. Prosiłam Ducha Świętego, aby raczył mnie obdarzyć skupieniem, darem modlitwy i gorliwością w obowiązkach, które mi będą powierzone.

W tym okresie jej autorytetem i wzorem do naśladowania stała się s. Joanna Dalmagne, żyjąca w XVII w., zmarła w wieku zaledwie 33 lat[2]. Jej sposób życia, praktyka cnót chrześcijańskich i zakonnych oraz wierność duchowi św. Wincentego à Paulo stała się dla niej inspiracją do pracy nad sobą[2].

21 kwietnia 1893 otrzymała habit Siostry Miłosierdzia, rozpoczynając posługę pielęgnowania chorych[2]. Jej pierwszą placówką był Szpital Powszechny we Lwowie tzw. Pijary na około 1000 łóżek, gdzie posługiwało około 50 Sióstr Miłosierdzia[3][6]. Po półtorarocznym pobycie we Lwowie, 15 listopada 1894 została przeniesiona do Szpitala Powiatowego w Podhajcach na 60 łóżek[3][5][4]. Nosiła tam imię siostra Zuzanna, gdyż po przyjeździe do nowej wspólnoty zastała w niej siostrę o tym samym imieniu[4]. W takich sytuacjach istniał w zgromadzeniu zwyczaj, że dla uniknięcia zamieszania, jednej siostrze zmieniano imię[4]. 15 sierpnia 1897 złożyła pierwsze śluby zakonne[3], po których napisała do rodziców list stwierdzając[4]:

 
Co dotyczy mnie, to nie jestem w stanie opisać mojego szczęścia. Chętnie chciałabym wam to Najdrożsi Rodzice, opisać choć w kilku słowach: któż może pojąć to szczęście, większe niż wszystko na ziemi, by łączyć się z Oblubieńcem? Te kilka błogich słów o mnie wystarczy: Miły jest mój a ja cała Jego. Obym tylko jak najprędzej mogła złączyć się z Nim w niebie.

19 października 1899 decyzją przełożonej domu zakonnego została przeniesiona do szpitala w Bochni (50 łóżek, 5 sióstr)[6], gdzie również pracowała wśród chorych[2][7]. Pewnego dnia podczas modlitwy dostrzegła mistyczny krzyż, z którego wydobywały się promienie oraz usłyszała następujące słowa[2]:

 
Znoś córko cierpliwie wszystkie oszczerstwa i posądzenia, pracuj dla swoich. Wkrótce zabiorę cię do Siebie…

Wkrótce po tym widzeniu została niesłusznie pomówiona przez jednego z pacjentów, który doniósł miejscowemu proboszczowi o jej niemoralne prowadzenie[c][2]. Z tego powodu spotkało ją wiele nieprzyjemności oraz presja nieprzychylnego otoczenia[2]. Prowadzone postępowanie wyjaśniające oraz stanowcza postawa przełożonej s. Marii Chabło SM sprawiły, że została oczyszczona z zarzutów[3].

Z woli wyższych Przełożonych została wówczas przeniesiona 4 lipca 1902 do Śniatynia, gdzie pracowała w szpitalu miejskim[2][1][4]. Przybrała tutaj imię Marta Maria, aby odróżnić się od innych posługujących tam sióstr: Marii Adamczak SM oraz Marty Binki SM[4]. Spędzała całe dnie w salach szpitalnych, służąc bezinteresownie chorym i cierpiącym w wincentyńskim duchu pokory, prostoty i miłości[2][3]. Ponadto w codziennej służbie uwidoczniły się jej szczególne dary: przepowiadanie przyszłości, przenikanie i czytanie w duszach ludzkich oraz nadzwyczajne zdarzenia, jak np. scalenie rozbitej szyby ze stołu operacyjnego[4]. Jedna ze współsióstr z nią pracujących tak ją wspominała[1]:

 
W szpitalu w Śniatynie miała swój oddział w pobliżu kaplicy, toteż często choć na moment tam się udawała, by oddać cześć swemu Boskiemu Oblubieńcowi i błogosławieństwo Boże sobie na swe prace wypraszała. W niedzielę, zaspokoiwszy z macierzyńską dobrocią potrzeby chorych, mawiała: Ja teraz idę na Drogę Krzyżową do kaplicy, może by kto z was poszedł też ze mną. Pan Jezus tyle cierpiał za nas, a my tak mało o tym myślimy.

Miała wyjątkowy dar nawracania grzeszników, przekonując ich do wyboru dróg wiary[2]. Szczególną troską otaczała Żydów, okazując im wiele współczucia oraz przedstawiając argumenty, które skłaniały ich do porzucenia własnego wyznania i przejścia na wiarę katolicką[2]. Pod nieobecność lekarza pomogła ona pewnemu rabinowi w złożeniu i usztywnieniu złamanej nogi, który po opuszczeniu szpitala wyraził jej za to swoją wdzięczność[4].

Podczas pracy nad dezynfekcją izolatki szpitalnej po chorej na tyfus plamisty w 1904 została zarażona tą chorobą, w wyniku której zaatakowała ją wysoka gorączka, a następnie zapalenie płuc[2]. 27 maja 1904 przybył do Śniatynia brat Marty, ks. Jan Wiecki, który udzielił jej ostatniej Komunii świętej[2]. Zmarła trzy dni później (30 maja) leżąc na łóżku szpitalnym w obecności modlących się chorych, trzymając w ręku gromnicę[2]. Mszę żałobną odprawił jej brat ks. Jan Wiecki[6]. Pogrzeb przemienił się w wielką manifestację, będącą wyrazem wdzięczności mieszkańców Śniatynia[6]. Zgodnie ze swoją wolą została pochowana na miejscowym cmentarzu obok figurki św. Jana Nepomucena, swojego patrona[5][6]. Przy jej grobie modlą się katolicy, unici, ormianie, prawosławni, a nawet Żydzi nazywając ją Matuszką lub Mateczką[8][7].

PublikacjeEdytuj

Zebrano jej listy oraz modlitwy, wydając je w następującej pozycji[9]:

  • Marta Wiecka (red. Władysław Bomba, Adolfina Dzierżak, Józefa Wątroba): Listy i modlitwy bł. Marty Wieckiej. Kraków 2008. Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy, ​ISBN 978-83-7216-676-0​.

Proces beatyfikacjiEdytuj

Z inicjatywy Sióstr Miłosierdzia przekonanych o świątobliwości jej życia podjęto próbę wyniesienia jej na ołtarze[10]. 27 kwietnia 1990 wyjechała do Śniatyna delegacja kościelna, której celem było stwierdzenie stanu kultu, trwającego przy jej grobie. W pozostawionym protokole, członkowie komisji (dwaj Księża Misjonarze i dwie Siostry Miłosierdzia) potwierdzili żywotność tego kultu[4]. Na tej podstawie 9 października 1997 Stolica Apostolska wydała zgodę tzw. Nihil obstat na rozpoczęcie procesu jej beatyfikacji[10]. Proces diecezjalny odbył się w okresie od 16 października 1997 do 30 czerwca 1998, po czym 9 kwietnia 1999 Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych w Rzymie wydała dekret o ważności tego postępowania[10]. Odtąd przysługiwał jej tytuł Służebnicy Bożej. W 2001 złożono tzw. Positio wymagane w dalszej procedurze beatyfikacyjnej[10]. Po odbytym 11 maja 2004 posiedzeniu konsultorów teologicznych oraz 5 października tegoż roku sesji kardynałów i biskupów Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, papież św. Jan Paweł II wydał zgodę na promulgowanie 20 grudnia 2004 dekretu o heroiczności jej cnót[10]. Odtąd przysługiwał jej tytuł Czcigodnej Służebnicy Bożej. Postulatorem generalnym mianowano ks. Shijo Kanjirathamkunnela CM[10].

Do beatyfikacji potrzebny był cud za jej wstawiennictwem, jakim okazało się cudowne wyleczenie mieszkańca Słubic Bronisława Kohna z choroby raka prostaty[11][10]. Został on wybrany do procesu spośród 270 różnych łask zgłoszonych z różnych stron Polski i z zagranicy[7]. Opis tych łask znajduje się w Archiwum Sióstr Miłosierdzia Prowincji Krakowskiej[7]. Po odbytej 5 czerwca 2007 sesji kardynałów i biskupów papież Benedykt XVI, 6 lipca 2007 upoważnił Kongregację Spraw Kanonizacyjnych do zatwierdzenia dekretu dotyczącego cudu uzyskanego przez jej wstawiennictwo[10][7].

24 maja 2008 we Lwowie w Parku Kultury im. Bohdana Chmielnickiego uroczystą mszą świętą, której przewodniczył sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kard. Tarcisio Bertone z udziałem m.in. kard. Stanisława Dziwisza i przełożonej generalnej sióstr szarytek s. Evelyn Franc SM odbyła się jej beatyfikacja[7].

Jej święto liturgiczne w Kościele katolickim wyznaczono na 30 maja (dies natalis)[12].

UpamiętnienieEdytuj

Od 31 maja 2007 Publiczna Szkoła Podstawowa w Szczodrowie nosi jej imię[13][14].

W 2008 nakręcono film dokumentalny w reżyserii Krzysztofa Żurowskiego pt. Marta Wiecka. Wybij Szyba poświęcony historii jej życia[15].

Z inicjatywy dyrekcji szpitala, w 2010 podczas sesji Rady Powiatu w Bochni nadano miejscowemu szpitalowi jej imię[16].

W miejscu jej urodzenia w Nowym Wiecu biskup pomocniczy diecezji pelplińskiej Wiesław Śmigiel poświęcił 30 maja 2013 figurę Marty Wieckiej autorstwa Piotra Tyborskiego ze Skórcza, która stanęła obok czczonej przez nią figury św. Jana Nepomucena[17].

W Nowym Wiecu koło Skarszew od 2009 promocją i jej kultem zajęły się panie zrzeszone w Kole gospodyń wiejskich[18]. Z ich inicjatywy zrodził się pomysł założenia Katolickiego Stowarzyszenia Błogosławionej Siostry Marty Wieckiej, którego celem jest szerzenie kultu i pogłębianie wiedzy na temat cnót i wartości, jakie przestrzegała ona na co dzień[18]. Biskup pelpliński Ryszard Kasyna dekretem wydanym 8 grudnia 2014 przychylił się do próśb o zatwierdzenie tego Stowarzyszenia, którego asystentem kościelnym został ks. Kamil Sobiech, wikariusz parafii św. Marcina w Starej Kiszewie[18].

We wsi Onyskowo, niedaleko Odessy, 24 września 2016 została konsekrowana przez biskupa diecezji odesko-symferopolskiej Bronisława Bernackiego pierwsza kaplica na Ukrainie pw. bł. Marty Wieckiej zbudowana dzięki staraniom proboszcza Jana Trzopa CM[19].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. W imieniu papieża Benedykta XVI mszy beatyfikacyjnej przewodniczył sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kard. Tarcisio Bertone.
  2. Rodzeństwo jej to: Franciszka Amanda, Barbara Anna, Franciszek Konstanty, Anastazja Helena, Paweł Jan, Aleksander Konstanty Józef, Paweł Piotr, Leon Wiktor, Marceli Michał, Melania Joanna, Leokadia Weronika i Wacław Adam (→ Marta Anna Wiecka. geni.com.)
  3. W tej samej sali szpitalnej znaleźli się: zegarmistrz, chory wenerycznie i Jan Nosal krewny miejscowego proboszcza, który przygotowywał się do kapłaństwa. Zegarmistrz z zazdrości o brak jej względów rozpuścił oskarżenia, że współżyje ona z Nosalem, a nawet jest z nim w ciąży. Przed swoją śmiercią oskarżyciel odwołał ostatecznie te pomówienia.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Alberto Vernaschi CM: Bł. Marta Wiecka (pol.). W: Zgromadzenie Księży Misjonarzy [on-line]. misjonarze.pl. [dostęp 2017-02-17].
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad Biografia (pol.). W: Katolickie Stowarzyszenie Błogosławionej Siostry Marty Wieckiej [on-line]. martawiecka-nowywiec.pl. [dostęp 2017-02-17].
  3. a b c d e f g h i j k l Marta Wiecka.Biografia (pol. • ang. • fr. • hiszp. • wł. • ros. • ukr.). martawiecka.pl. [dostęp 2017-02-17].
  4. a b c d e f g h i j k l m Kard. Marian Jaworski: Siostra Marta Wiecka (pol. • ukr.). W: Wołanie z Wołynia [on-line]. wolaniecom.parafia.info.pl, 2008. [dostęp 2017-02-17].
  5. a b c d Stanisław Wróblewski: Błogosławiona s. Marta Wiecka (pol.). W: „Nowe Życie” [on-line]. nowezycie.archidiecezja.wroc.pl. [dostęp 2017-02-17].
  6. a b c d e Grażyna Gierczak, Hanna Kamińska: Marta Wiecka SM (1874–1904) (pol.). W: Wirtualne Muzeum Pielęgniarstwa Polskiego [on-line]. wmpp.org.pl. [dostęp 2017-02-17].
  7. a b c d e f Bł. Marta Wiecka (pol.). W: Miesięcznik Rodzin Katolickich „Cuda i Łaski Boże” [on-line]. cudaboze.pl, 2008-07. [dostęp 2017-02-17].
  8. Danuta Dajmund: Matuszka pojednanych (pol.). W: „Apostolstwo Chorych” [on-line]. archor.pl, 2013-06-07. [dostęp 2017-02-17].
  9. Marta Wiecka (bł. ; 1874–1904). W: Katalog zbiorów polskich bibliotek naukowych NUKAT [on-line]. [dostęp 2017-02-17].
  10. a b c d e f g h ~1904~ MARTA ANNA WIECKA (МАРТА АННА ВЄЦКА) (ang.). newsaints.faithweb.com. [dostęp 2017-02-17].
  11. S. Józefa Podstawka: Życie pełne miłosierdzia. Sługa Boża s. Marta Wiecka (1874-1904) (pol.). W: Tygodnik katolicki „Niedziela” nr 14/2008 [on-line]. niedziela.pl, 2008. [dostęp 2017-02-17].
  12. 30 maja. Błogosławiona Marta Wiecka, dziewica. brewiarz.pl ↓.
  13. Nasza patronka (pol.). W: Publiczna Szkoła Podstawowa w Szczodrowie [on-line]. psp.szczodrowo.pl. [dostęp 2017-02-17].
  14. Szarytka s. Marta Wiecka od dziś błogosławiona (pol.). W: Serwis informacyjny Konferencji Wyższych Przełożonych Zakonów Męskich w Polsce [on-line]. zyciezakonne.pl, 2008-05-24. [dostęp 2017-02-17].
  15. Marta Wiecka. Wybij Szyba (pol.). W: Internetowa baza filmu polskiego [on-line]. filmpolski.pl. [dostęp 2017-02-17].
  16. Bł. Marta Wiecka – patronką bocheńskiego szpitala (pol.). W: Starostwo Powiatowe w Bochni [on-line]. bochnia.starostwo.gov.pl, 2010-06-21. [dostęp 2017-02-17].
  17. Sebastian Dadaczyński: Nowy Wiec: Biskup poświęcił figurę błogosławionej Marty Wieckiej (pol.). W: „Dziennik Bałtycki” [on-line]. dziennikbaltycki.pl, 2013-06-01. [dostęp 2017-02-17].
  18. a b c O nas (pol.). W: Katolickie Stowarzyszenie Błogosławionej Siostry Marty Wieckiej [on-line]. martawiecka-nowywiec.pl. [dostęp 2017-02-17].
  19. Konsekracja pierwszej kaplicy pw. Bł. Marty Wieckiej – 24.09.2016 (pol. • ang. • fr. • hiszp. • wł. • ros. • ukr.). martawiecka.pl. [dostęp 2017-02-17].

Linki zewnętrzneEdytuj