Otwórz menu główne

Bitwa i masakra w dolinie Wyoming była jedną z bitew wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, pomiędzy siłami zbrojnymi zbuntowanych kolonii a lojalistami i wspierającymi ich Irokezami. Starcie to miało miejsce w dolinie Wyoming (obecnie w stanie Pensylwania) 3 lipca 1778 roku. W samej bitwie zginęło ponad 300 patriotów, ci którzy uciekli zostali złapani i zabici. Źródła podają, że od 30 do 40 jeńców zostało zamęczonych na śmierć.

Bitwa i masakra w Dolinie Wyoming
wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych
Ilustracja
Masakra w Dolinie Wyoming
Czas 3 lipca 1778
Miejsce Dolina Wyoming
Terytorium Prowincja Nowy Jork
Wynik rzeź amerykańskich milicjantów
Strony konfliktu
Amerykanie Wielka Brytania
Dowódcy
pułkownik Zebulon Butler major John Butler
wódz Cornplanter
Siły
360 milicjantów 900 (rangerzy i Indianie)
Straty
ponad 300 zabitych i wziętych do niewoli 3 zabitych
8 rannych
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
miejsce bitwy
miejsce bitwy
41°19′14″N 75°49′08″W/41,320556 -75,818889

Przed bitwąEdytuj

W 1777, po tym jak armia brytyjska poddała się pod Saratogą w regionie zwanym Upstate Nowy Jork, przebywający w tym rejonie lojaliści i sprzymierzeni z nimi Irokezi zaczęli stosować taktykę wojny podjazdowej. Napadali siedziby patriotów a także sprzymierzonych z nimi Indian. Swoją bazę wypadową mieli w Forcie Niagara i stamtąd wypuszczali się na wypady prowadzeni przez swoich dowódców: majora Johna Butlera, kapitana i wodza Mohawków Josepha Branta oraz wodza Seneków Cornplantera.

PotyczkaEdytuj

Bitwa w dolinie Wyoming odbyła się gdy rangerzy prowadzeni przez Butlera oraz oddział Indian Cayuga i Seneka dowodzony przez Cornplantera przeprowadzili niespodziewany atak na 360 obrońców z fortu Forty niedaleko rzeki Susquehanna (w pobliżu dzisiejszego Wilkes-Barre). Patrioci zostali praktycznie całkowicie zniszczeni i spalono także około 1000 domów.

Po bitwie, część lojalistów i Irokezów zaczęli znęcać się i zabijać więźniów oraz uciekających osadników. Wszyscy Amerykanie, którzy zostali złapani w czasie walki zostali zabici. Butler w swoim raporcie napisał, że zdjęto 227 skalpów[1]. Twierdził także, że żaden cywil nie zginął, mimo iż istniało wiele dowodów przeciwko takim twierdzeniom.

Świadectwa ocalałych wskazują, że bitwa trwała około 45 minut. Jednak przegrupowanie oddziałów niedoświadczonej w boju milicji Patriotów przerodziło się w paniczną ucieczkę. To był koniec bitwy i od tego momentu wojsko lojalistów oraz Irokezi rozpoczęli rzeź ocalałych, które wyglądało jak polowanie na zwierzęta, które trwało do późnych godzin nocnych. W masakrze brali udział zarówno Indianie jak i żołnierze lojalistów.

Świadkowie wspominają, że Butler nie był w stanie zapobiec rzezi gdyż "mogłoby to doprowadzić do dezercji a nawet do zwrócenia się żołnierzy przeciwko swojemu dowódcy"[2].

NastępstwaEdytuj

Doniesienia o masakrze jeńców w dolinie Wyoming (oraz kolejnej w dolinie Cherry) rozwścieczyła amerykańską opinię publiczną, która zażądała zemsty. Latem 1779 roku wyruszyła Ekspedycja Sullivana (zwana także Ekspedycją Sullivana-Clintona), której zadaniem była pacyfikacja lojalistów oraz czterech plemion Irokezów. W Upstate New York zniszczono przynajmniej 40 wiosek Indian.

WspomnienieEdytuj

Masakra została opisana przez szkockiego poetę Thomasa Campbella w 1809 roku w wierszu "Gertrude of Wyoming". Ze względu na ogrom okrucieństwa, Campbell opisał wodza Mohawków, Josepha Branta, jako "potwora Branta", chociaż ustalono, że wódz Irokezów nie uczestniczył w zdarzeniu.

Stan Wyoming przystąpił do Unii w 1890 roku i swą nazwę otrzymał właśnie na cześć miejsca, w którym odbyła się masakra.

W hołdzie ofiar od 1878 roku przy Wyoming Monument odbywa się ceremonia organizowana przez Towarzystwo Pamięci Wyoming. Pierwszą taką ceremonię, w 100-lecie masakry, prowadził prezydent Rutherford Hayes.

Na pomniku znajduje się 178 nazwisk rozpoznanych ofiar.

BibliografiaEdytuj

  • Boatner, Mark M. (1966). Encyclopedia of the American Revolution. New York: D. McKay Co.
  • Graymont, Barbara (1972). The Iroquois in the American Revolution. Syracuse, N.Y.: Syracuse University Press. ​ISBN 0-8156-0083-6​.
  • Williams, Glenn F. (2005). Year of the Hangman: George Washington's Campaign Against the Iroquois. Yardley, Pa.: Westholme. ​ISBN 1-59416-013-9​.
  • Altsheler, Joseph A. (1911). The Scouts of the Valley: A Story of Wyoming and the Chemung. New York: D. Appleton.

PrzypisyEdytuj

  1. Battle and Massacre af Wyoming (ang.). [dostęp 21 października 2007].
  2. Hugh Bicheno: Rebels & Redcoats The American Revolutionary War. HarperCollinsPublishers, 2004, s. 121. ISBN 0-00-715626-X.