Otwórz menu główne

Maurycy Gosławski

polski poeta i powstaniec listopadowy

Maurycy Gosławski (ur. 5 października 1802 we Franpolu[1], na Podolu, zm. 17 listopada 1834 w Stanisławowie) – polski poeta, uczestnik kampanii tureckiej, powstaniec listopadowy.

Maurycy Gosławski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 5 października 1802
Franpol
Data i miejsce śmierci 17 listopada 1834
Stanisławów
Narodowość polska
Język polski
Dziedzina sztuki poeta
Nagrobek w Stanisławowie
Maurycy Gosławski, Poezyje z 1826. Debiut literacki, pierwodruk nakładem autora. Dedykowany generałowi senatorowi Wincentemu Krasińskiemu. Gosławski rozdawał ten druk wśród przyjaciół, jednak po zdradzie Krasińskiego wszystkie egzemplarze odbierał i niszczył. Unikatowy egzemplarz z księgozbioru Ludwika Kowalczewskiego (obecnie kolekcja prywatna w Warszawie

Spis treści

Życie i twórczośćEdytuj

Pochodzenie i edukacjaEdytuj

Urodził się we Franpolu (obecnie: Kosohirka) w ubogiej rodzinie szlacheckiej. Jego ojciec był rządcą dóbr na Podolu. Maurycy Gosławski uczęszczał do szkół w Winnicy i Kamieńcu Podolskim, a następnie do Liceum Krzemienieckiego.

Lata 20.Edytuj

Pracę rozpoczął po ukończeniu edukacji w Liceum Krzemienieckim jako nauczyciel prywatny w rodzinach ziemiańskich na Podolu. W latach 18251826 pracował u rodziny p. Michalskich w Kordyszówce. W 1827 przeprowadził się do Warszawy, gdzie został urzędnikiem w kancelarii Wielkiego Księcia Konstantego.

W 1828 opublikował swoje poematy pt. Urojenia i Leszek w Dzienniku Warszawskim. W tym samym roku rozpoczął służbę w kancelarii sztabu gen. Dybicza. Pod jego dowództwem uczestniczył w kampanii na Bałkanach. Po jej zakończeniu powrócił do Warszawy.

Lata 30.Edytuj

Na wieść o wybuchu powstania w 1830 wstąpił do oddziałów polskich. Służył w Legii Pieszej Litewsko-Ruskiej, w randze podporucznika. Przebywał aż do końca w oblężonym Zamościu i pozostał jednym z siedmiu ostatnich oficerów przeciwnych poddaniu twierdzy. Po kapitulacji został zesłany w głąb Imperium Rosyjskiego, jednak zdołał zbiec do Galicji. Przebywał tam pod przybranym nazwiskiem, jako Maurycy Jasiński. Ukrywał się we Lwowie, potem osiadł w cyrkule czortkowskim, a następnie udał się do Francji. Po powrocie trafił do konspiracyjnych oddziałów Józefa Zaliwskiego. Wraz z nimi przeprawił się na lewą stronę Zbrucza, jednak wkrótce potem został ujęty przez carską policję. Najpierw przebywał w więzieniu w Zaleszczykach, potem przeniesiono go do Stanisławowa, gdzie przetrzymywano go w dawnym klasztorze oo. Trynitarzy. Przeniesienie do Stanisławowa okazało się dla Maurycego Gosławskiego zmianą negatywną – traktowany był jak zbrodniarz, utrudniono mu dostęp do pomocy medycznej. 17 listopada 1834 zmarł na tyfus, którym zaraził się od znajdującego się pod jego opieką chorego towarzysza.

Miejsce spoczynkuEdytuj

Władze usiłowały utrzymać jego śmierć w tajemnicy, jednak lokalna społeczność dowiedziała się o jego zgonie i tłumnie przybyli na pogrzeb, co przekreśliło plan starosty, aby pochować Gosławskiego potajemnie.

W 1879 na cmentarzu katolickim przy ul. Sapieżyńskiej w Stanisławowie dzięki staraniom burmistrza Ignacego Kamińskiego oraz dyrektora Kasy Oszczędnościowej Felicyana Milerowicza odsłonięto pomnik ku czci Maurycego Gosławskiego. Pomnik ten jako jeden z nielicznych uniknął wyburzenia cmentarza w okresie Ukraińskiej SRR w latach 80. XX wieku.

PrzypisyEdytuj

  1. Franpol w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881.

BibliografiaEdytuj

  • Stanisław Zdziarski: Maurycy Gosławski. Zarys biograficzno-literacki. Petersburg: Księgarnia K. Grendyszyńskiego, 1898, seria: Życiorysy sławnych Polaków.
  • Poezye Maurycego Gosławskiego. Lipsk: F. A. Brockhaus, 1864, seria: Bibliotek pisarzy polskich.

Linki zewnętrzneEdytuj