Maurzyce

wieś w województwie łódzkim

Maurzycewieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Zduny[3][4].

Artykuł

52°8′5″N 19°51′12″E

- błąd

38 m

WD

52°8'4.9"N, 19°51'11.9"E, 52°7'59.99"N, 19°51'0.00"E

- błąd

14 m

Odległość

0 m

Maurzyce
wieś
Ilustracja
Most spawany w Maurzycach
Państwo

 Polska

Województwo

 łódzkie

Powiat

łowicki

Gmina

Zduny

Liczba ludności (2022)

221[1]

Strefa numeracyjna

46

Kod pocztowy

99-440[2]

Tablice rejestracyjne

ELC

SIMC

0739863

Położenie na mapie gminy Zduny
Mapa konturowa gminy Zduny, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Maurzyce”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Maurzyce”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Maurzyce”
Położenie na mapie powiatu łowickiego
Mapa konturowa powiatu łowickiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Maurzyce”
Ziemia52°08′05″N 19°51′12″E/52,134722 19,853333

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w powiecie orłowskim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku[5]. Była wsią klucza zduńskiego arcybiskupów gnieźnieńskich[6].

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Maurzyce[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0739870 Jatki część wsi
0739886 Podrzeczna część wsi
0739892 Ruszków część wsi
0739900 Stara Wieś część wsi
0739917 Zagaj część wsi
0739923 Zaszosa część wsi

HistoriaEdytuj

Miejscowość istnieje co najmniej od XIV wieku. Pierwsze wzmianki o wsi znaleziono w średniowiecznych dokumentach Kazimierza Wielkiego, potwierdzających posiadłości arcybiskupstwa gnieźnieńskiego. Najstarsze zapisy po łacinie podają począwszy od 1357 do lat dwudziestych XVI wieku nazwy Marzicze lub Marzice. W Liber beneficiorum prymasa Jana Łaskiego miejscowość wymieniona jest jako Marzicze, Marczyce oraz Marzice. W 1576 zanotowano ją w wersji Maurzice[7].

Są dwie koncepcje na temat pochodzenia nazwy miejscowości. Historycy J. Warężak i S.M. Zajączkowski uznają Maurzyce za nazwę patronimiczną, pochodzącą od jakiegoś Maura (Maurza). W Polsce wczesnego średniowiecza imię to było bardzo rzadkie. Znamy z tego okresu (XI/XII w.) Maura – biskupa krakowskiego. Inna teoria głosi, że nazwa wsi pochodzi od rośliny marzyca (Schoenus L.) występującej na torfowiskach.

Wieś należała początkowo do kleru była jedną z wsi tzw. klucza łowickiego arcybiskupów gnieźnieńskich. Leżała w powiecie orłowskim województwa łęczyckiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wymieniona została w historycznych dokumentach podatkowych z 1576 roku. Płaciła wówczas biskupstwu dziesięcinę od 12,5 łana. We wsi mieszkało 6 zagrodników, 1 komornik oraz 24 osadników. Była w niej również karczma[7].

Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze rosyjskim. Jako wieś leżącą w gminie Bąków parafii Zduny dwukrotnie opisał ją XIX wieczny Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. W początku XIX wieku była wsią rządową. W 1827 roku we wsi znajdowało się 37 domów z 239 mieszkańcami. W 1885 było 48 domów, w których mieszkało 51 osadników oraz 315 mieszkańców wyznania katolickiego. Miejscowość należała w całości do włościan i liczyła w sumie 1518 morg obszaru w tym 92 morg nieużytków[7].

W 1918 roku po odzyskaniu niepodległości przez Polskę wieś wraz z całym regionem weszła w skład II Rzeczypospolitej. W 1929 roku firma K. Rudzki i S-ka zbudowała w miejscowości pierwszy na świecie całkowicie spawany most drogowy według projektu inżyniera Stefana Bryły, który obecnie jest obiektem zabytkowym[8].

II wojna światowaEdytuj

11 września 1939 żołnierze Wehrmachtu zamordowali we wsi 6 osób. Ofiary zostały zidentyfikowane[9].

W 1944 roku został zamordowany przez Niemców nauczyciel (w latach 1927–1932) miejscowej szkoły, działacz KPP i PPR – Stanisław Brudka (po wojnie ku jego pamięci odsłonięto tablicę w budynku szkoły)[10].

Okres powojennyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Obecnie miejscowość należy do parafii św. Jakuba Apostoła w Zdunach oraz diecezji łowickiej.

ZabytkiEdytuj

W Maurzycach znajdują się dwa zabytki[11]:

PrzypisyEdytuj

  1. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych, Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-04].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 769 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. a b GUS. Rejestr TERYT.
  5. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 67.
  6. Jerzy Topolski, Rozwój latyfundium arcybiskupstwa gnieźnieńskiego od XVI do XVIII w., Poznań 1955, s. 40.
  7. a b c Maurzyce, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 180.
  8. Piotr Wojdyga. Mosty firmy „K. Rudzki i S-ka”. „Rocznik Mińsko-Mazowiecki”. 17 (2009), s. 70, 2009. ISSN 1232-633X. 
  9. Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 375.
  10. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945”, Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, s. 681.
  11. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 24 listopada 2022, s. 32 [dostęp 2012-07-23].
  12. Tomasz Mazur, Historyczne cudo techniki w Maurzycach, Nasze Miasto, 13 lipca 2009 [dostęp 2022-05-05] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj