Otwórz menu główne

Mecz lekkoatletyczny Polska - Stany Zjednoczone 1958

Kapitan reprezentacji Polski, oszczepnik, Janusz Sidło

Mecz lekkoatletyczny Polska - Stany Zjednoczone 1958 – zawody lekkoatletyczne, które odbyły się w dniach 1 i 2 sierpnia 1958 roku na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie.

Kapitanami drużyn byli miotacze – oszczepnik Janusz Sidło oraz młociarz Harold Connolly[1]. Każdego dnia zawody śledziło z trybun warszawskiego obiektu około 100 tysięcy widzów – jest to do dziś najliczniejsza widownia w historii zawodów lekkoatletycznych na świecie[2][3]. W spotkaniu na stadionie w Warszawie wystąpiło 49 zawodników USA (17 kobiet i 32 mężczyzn) oraz 50 Polaków (16 kobiet i 34 mężczyzn)[1]. Warszawski mecz zakończył się ostatecznie zwycięstwem drużyny USA 115 do 97 wśród mężczyzn oraz triumfem Polek 54 do 52[4]. Było to pierwsze w historii spotkanie lekkoatletycznych drużyn Polski i Stanów Zjednoczonych[5][6][7].

Do spotkania z USA, męska reprezentacja Polski, nazwana przez niemieckich dziennikarzy wunderteamem[2], przez dwa lata nie przegrała meczu międzypaństwowego, notując serię 14 zwycięstw począwszy od meczu przeciwko Norwegii w dniach 24 i 25 września 1955 w Poznaniu[6]. Międzynarodowe sukcesy zawodników sprawiły, iż w owym czasie lekkoatletyka stała się w Polsce sportem narodowym[8].

HistoriaEdytuj

Pierwszy raz po II wojnie światowej lekkoatleci amerykańscy wystąpili w Polsce w roku 1947 – Polski Związek Lekkiej Atletyki zaprosił do udziału w mityngu w Katowicach przebywających w owym czasie w Czechosłowacji reprezentantów USA[9]. 27 lipca na katowickim stadionie wystartował m.in. ówczesny rekordzista świata w rzucie dyskiem Robert Fitch, który wygrał pchnięcie kulą (15,41) oraz rzut dyskiem (53,38)[9].

Rozegrany w pierwszych dwóch dniach sierpnia 1958 roku mecz reprezentacji Polski i USA nie był wcześniej zaplanowany w światowym kalendarzu lekkoatletycznym – udało się go przeprowadzić przy okazji pojedynku Amerykanów z reprezentacją Związku Radzieckiego, który miał miejsce od 28 do 30 lipca w Moskwie[1]. Mecze w stolicach ZSRR i Polski były odpowiednio trzecim i czwartym oficjalnym meczem międzypaństwowym drużyny amerykańskiej – wcześniej w 1938 rywalizowali z drużyną III Rzeszy oraz w 1949 ze Skandynawią[1].

Do reprezentacji USA na pojedynki w Europie zostali powołani ówcześni mistrzowie oraz wicemistrzowie kraju – w Warszawie nie wystąpili jednak m.in. mistrz olimpijski z Melbourne w biegach na 100 i 200 metrów oraz sztafecie 4 x 100 metrów Bobby Joe Morrow[1][10] oraz złoty medalista igrzysk z 1956 w rzucie dyskiem Al Oerter[10][11]. W składzie drużyny USA znalazło się czterech ówczesnych indywidualnych mistrzów olimpijskich (Tom Courtney, Glenn Davis, Parry O’Brien i Harold Connolly), jeden w sztafecie (Ira Murchison) i jedna złota medalistka igrzysk z Helsinek z roku 1952 – sprinterka Barbara Jones[1][12]. Na warszawskim stadionie wystąpili także inni medaliści olimpijscy – Isabelle Daniels, Margaret Matthews, Willye White, Eddie Southern i Josh Culbreath[1].

W składzie reprezentacji Polski znalazł się ówczesny wicemistrz olimpijski w rzucie oszczepem Janusz Sidło[13], finaliści igrzysk w Melbourne: skoczek w dal Kazimierz Kropidłowski, tyczkarz Zenon Ważny oraz sprinterzy Marian Foik, Edward Szmidt i Zenon Baranowski[6]. Na stadionie w Warszawie nie pojawili się natomiast złota medalistka igrzysk z 1956 roku Elżbieta Duńska-Krzesińska oraz finalista tej imprezy oszczepnik Jan Kopyto[1][13].

W biegu na 3000 metrów z przeszkodami Jerzy Chromik ustanowił (trzeci raz w karierze[8]) rekord świata uzyskując – 2 sierpnia – czas 8:32,0[14]. Wynik lepszy od poprzedniego rekordu globu (8:35,6), który 12 dni wcześnie ustanowił w Tallinnie reprezentant ZSRR Siemion Rżyszczyn, uzyskał także drugi na mecie warszawskiego biegu Zdzisław Krzyszkowiak[6][14]. Podczas meczu ustanowiono osiem rekordów krajowych – cztery rekordy Polski i tyle samo rekordów Stanów Zjednoczonych[15].

Za największą sensację meczu uznano zwycięstwo Zbigniewa Makomaskiego nad Courtney'em w biegu na 800 metrów.

RezultatyEdytuj

WR – rekord świata | | NR – rekord kraju | AR – rekord kontynentu | SB – najlepszy wynik w sezonie

MężczyźniEdytuj

Konkurencja: 1. miejsce Rezultat 2. miejsce Rezultat 3. miejsce Rezultat 4. miejsce Rezultat
Bieg na 100 m   Ira Murchison 10,5   Edward Collymore 10,6   Marian Foik 10,8   Edward Szmidt 10,9
Bieg na 200 m   Edward Collymore 21,2   Ira Davis 21,3   Marian Foik 21,6   Edward Szmidt 21,6
Bieg na 400 m   Glenn Davis 45,5   Eddie Southern 46,5   Stanisław Swatowski 47,8   Gerard Mach 47,9
Bieg na 800 m   Zbigniew Makomaski 1:46,7 NR   Tom Courtney 1:46,8   Tadeusz Kaźmierski 1:46,9   Michael Peake 1:48,0
Bieg na 1500 m   Zbigniew Orywał 3:42,7   Edward Moran 3:43,2   James Grelle 3:43,4   Stefan Lewandowski 3:43,4
Bieg na 5000 m   Kazimierz Zimny 13:52,2   Marian Jochman 13:54,6   William Dellinger 14:04,8   Max Truer 14:32,6
Bieg na 10 000 m   Stanisław Ożóg 29:27,6   Mieczysław Kierlewicz 30:46,2   Jerome Smart 31:04,0   George McKenzie 33:18,4
Bieg na 110 m przez płotki   Ancel Robinson 14,0   Hayes Jones 14,2   Edward Bugała 14,5   Tadeusz Niemczyk 14,9
Bieg na 400 m przez płotki   Glenn Davis 49,8   Josh Culbreath 50,8   Janusz Kotliński 52,1   Kazimierz Janiak 53,7
Bieg na 3000 m z przeszkodami   Jerzy Chromik 8:32,0
WR[14] NR
  Zdzisław Krzyszkowiak 8:33,6   Philip Coleman 8:40,8 NR   Charles Jones 9:31,8
Sztafeta 4 x 100 m   Stany Zjednoczone
Ira Murchison
Ira Davis
James Segrest
Edward Collymore
40,0   Polska
Zenon Baranowski
Edward Szmidt
Andrzej Zieliński
Marian Foik
40,8
Sztafeta 4 x 400 m   Stany Zjednoczone
Jack Yerman
Tom Courtney
Glenn Davis
Eddie Southern
3:05,8   Polska
Gerard Mach
Tadeusz Kaźmierski
Stanisław Swatowski
Zbigniew Makomaski
3:11,4
Skok wzwyż   Charles Dumas 2,11   Zbigniew Lewandowski 1,98   Paul Stuber 1,96   Kazimierz Fabrykowski 1,98
Skok o tyczce   Ronald Morris 4,58   Zenon Ważny 4,53 NR   Andrzej Krzesiński 4,42   James Breawe 4,35
Skok w dal   Ernst Shelby 7,83   William Jackson 7,51   Henryk Grabowski 7,44   Kazimierz Kropidłowski 7,25
Trójskok   Józef Szmidt 16,11   Kenneth Floerke 15,36   Ryszard Malcherczyk 15,34   Ira Davis 15,09
Pchnięcie kulą   Parry O’Brien 18,75   Dallas Long 17,80   Alfred Sosgórnik 16,90   Józef Auksztulewicz 16,70
Rzut dyskiem   Rink Babka 54,15   Edmund Piątkowski 53,88   Parry O’Brien 52,33   Eugeniusz Wachowski 50,38
Rzut młotem   Tadeusz Rut 64,41 NR   Albert Hall 63,81   Olgierd Ciepły 63,08   Harold Connolly 62,83
Rzut oszczepem   Janusz Sidło 81,97 SB[13]   Zbigniew Radziwonowicz 73,34   Al Cantello 72,17   Franklin Held 68,64

KobietyEdytuj

Konkurencja: 1. miejsce Rezultat 2. miejsce Rezultat 3. miejsce Rezultat 4. miejsce Rezultat
Bieg na 100 m   Barbara Jones 11,6   Margaret Matthews 11,8   Barbara Janiszewska 11,8   Celina Jesionowska 12,2
Bieg na 200 m   Isabelle Daniels 23,9 NR   Barbara Janiszewska 24,0   Lucinda Williams 24,0   Celina Jesionowska 24,7
Bieg na 800 m   Krystyna Nowakowska 2:13,0   Beata Żbikowska 2:13,2   Lilian Green 2:18,8 NR   Florence McArdle 2:21,4
Bieg na 80 m przez płotki   Maria Bibro 11,8   Lauretta Poley 12,0   Maria Stodolna 12,0   Doris McCafrey 12,1
Sztafeta 4 x 100 m   Stany Zjednoczone
Isabelle Daniels
Lucinda Williams
Margaret Matthews
Barbara Jones
45,0   Polska
Maria Chojnacka
Barbara Janiszewska
Celina Jesionowska
Maria Bibro
46,4
Skok wzwyż   Iwona Ronczewska 1,55   Jarosława Jóźwiakowska 1,55   Verheda Thomas 1,50   Barbara Brown 1,50
Skok w dal   Willye White 6,16 NR   Maria Chojnacka 6,00   Maria Ciastowska 5,85   Annie Smith 5,54
Pchnięcie kulą   Earlene Brown 16,26   Jadwiga Klimaj 14,09   Eugenia Rusin 13,98   Sharon Sheppard 13,04
Rzut dyskiem   Earlene Brown 48,63   Helena Dmowska 45,29   Kazimiera Sobocińska 44,76   Pamela Curell 41,39
Rzut oszczepem   Urszula Figwer 51,19   Marjorie Larney 47,82   Maria Grabowska 45,67   Amelia Wershoven 45,30

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Stefan Pietkiewicz i Janusz Rozum, O meczu ów..., Polski Związek Lekkiej Atletyki [dostęp 2011-06-03] (pol.).
  2. a b 90 lat polskiego sportu. Warszawa: 2011, s. 30-31.
  3. Jan Mulak, Książka... bez żadnego tytułu, mulak.art.pl [dostęp 2011-06-03] (pol.).
  4. Deluga: mecz Polska-USA w 1958 roku najmilszym wspomnieniem, sportowefakty.pl [dostęp 2011-06-03] (pol.).
  5. Witold Gerutto, Maciej Wawrzykowski, Otton Pieszewicz, Zdzisław Drozdowski: 50 lat PZLA – Rocznik Jubileuszowy 1968. Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1969.
  6. a b c d Zbigniew Łojewski, Tadeusz Wołejko: Osiągnięcia Polskiej Lekkiej Atletyki w 40-leciu PRL. Mecze Międzypaństwowe I Reprezentacji Polski seniorów – mężczyźni. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 1984.
  7. Zbigniew Łojewski, Tadeusz Wołejko: Historia Spotkań Międzypaństwowych Reprezentacji Polski – część I: Seniorki. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, maj 1979.
  8. a b Tomasz Jurek, Ignacy Krzewiński, Bernard Woltmann (red.): Lekkoatletyka w Polsce 1919–1994. Warszawa: Polskie Towarzystwo Naukowe Kultury Fizycznej, 1994. ISBN 83-900895-5-6.
  9. a b Janusz Rozum, Daniel Grinberg, Zbigniew Jonik, Henryk Kurzyński, Leszek Luftam, Stefan Pietkiewicz, Tadeusz Wołejko: 90 lat polskiej lekkoatletyki 1919–2009. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 2009. ISBN 978-83-902509-9-1.
  10. a b Athletics at the 1956 Melbourne Summer Games, Sports-Reference.com [dostęp 2011-06-03] (ang.).
  11. Olympic Games (Men) (ang.). gbrathletics. [dostęp 3 czerwca 2011].
  12. Athletics at the 1952 Helsinki Summer Games, Sports-Reference.com [dostęp 2011-06-03] (ang.).
  13. a b c Jerzy Szymonek, Janusz Rozum: Osiągnięcia Polskiej Lekkiej Atletyki w 40-leciu PRL. Rzut oszczepem mężczyzn.. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 1984.
  14. a b c Progression of Official World Record / Men, 3000 m steeple, tilastopaja.org [dostęp 2011-06-04] (ang.).
  15. Janusz Waśko, Andrzej Socha: Athletics National Records Evolution 1912–2006. Zamość-Sandomierz: 2007.

BibliografiaEdytuj

  • Zbigniew Łojewski, Tadeusz Wołejko: Osiągnięcia Polskiej Lekkiej Atletyki w 40-leciu PRL. Mecze Międzypaństwowe I Reprezentacji Polski seniorów – mężczyźni. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 1984.
  • Zbigniew Łojewski, Tadeusz Wołejko: Historia Spotkań Międzypaństwowych Reprezentacji Polski – część I: Seniorki. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, maj 1979.