Otwórz menu główne

Medal Żukowa

rosyjskie odznaczenie wojskowe

Medal Żukowa (ros. Медаль Жукова) – rosyjskie odznaczenie wojskowe, włączone również do systemu odznaczeniowego na Białorusi i Ukrainie. Nazwa upamiętnia marszałka Gieorgija Żukowa (1896–1974), radzieckiego dowódcę i czterokrotnego Bohatera Związku Radzieckiego.

Medal Żukowa
Медаль Жукова
Awers
Awers
Rewers
Rewers obowiązujący w latach 1995 - 2010
Rewers
Rewers obowiązujący od 2011 roku
Baretka
Baretka
Ustanowiono 9 maja 1994
Wielkość średnica 32 mm
Kruszec mosiądz / srebro

Spis treści

HistoriaEdytuj

Odznaczenia zostało ustanowione w dniu 9 maja 1994 dekretem nr 930[1] Prezydenta Federacji Rosyjskiej wraz z orderem Żukowa dla upamiętnienia zasług marszałka Żukowa w czasie II wojny światowej, uznaniu jego roli w budowie sił zbrojnych i umacnianiu obronności kraju w 100. rocznicę jego urodzin. W dekrecie tym wymieniono jedynie jego nazwę, natomiast jego opis i statut miał być określony później.

W dniu 6 marca 1995 roku dekretem nr 243 ustanowiono statut i wygląd odznaczenia[2], statut medalu następnie zmieniony dnia 30 grudnia 1995 roku dekretem nr 1334[3]. W dniu 7 października 2010 dekretem nr 1099[4] po raz kolejny zmieniono jego statut oraz wygląd. Statut zmieniono w ten sposób, że może być nadawany wszystkim wojskowym, a nie tylko weteranom II wojny światowej, w opisie medalu zmieniono materiał z którego jest produkowany, mosiądz zastąpiono srebrem oraz zmieniono wygląd rewersu.

Odznaczenie to zostało również przyjęte w innych państwach WNP. W dniu 18 września 1997 roku ukazem nr 477[5] Prezydenta Białorusi został uznany jako odznaczenie państwowe Białorusi. W dniu 18 marca 1998 ukazem 198/98[6] Prezydenta Ukrainy uznano go jako odznaczenie państwowe Ukrainy. Odznaczenie w tych państwach jest nadawane jedynie weteranom II wojny światowej, będącym obywatelami tych państw.

Zasady nadawaniaEdytuj

Odznaczenie było nadawane żołnierzom i pracownikom cywilnym Armii Czerwonej, Marynarki Wojennej, żołnierzom wojsk NKWD, partyzantom i członkom ruchu oporu za odwagę, wytrwałość i męstwo wykazane w walce z faszystowskim niemieckim najeźdźcą i japońskimi militarystami[3].

Podstawą do nadania odznaczenia są dokumenty potwierdzające bezpośredni udział w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej w latach 1941–1945 w składzie Armii Czerwonej lub w walkach przeciwko Japonii.

Początkowo medal mógł być nadawany tylko weteranom II wojny światowej, ale dekret nr 1099 z dnia 7 września 2010 roku zmienił jego statut, umożliwiając nadawanie go żołnierzom za odwagę, poświęcenie i osobiste męstwo wykazane w działaniach bojowych w obronie kraju i państwowych interesów Federacji Rosyjskiej, a w szczególności wzorowe wykonywanie służby wojskowej, zadań bojowych oraz za doskonałe przygotowanie bojowe wykazane w czasie ćwiczeń i manewrów wojskowych[4].

Zgodnie ze statutem odznaczenie przyznawano tylko osobom żyjącym, jednak zgodnie z dekretem nr 519 z dnia 15 września 2018 roku może także być nadawany pośmiertnie[7]. Natomiast osoby, którym nadano już order Żukowa, nie mogły być nagrodzone tym medalem.

Opis odznakiEdytuj

Odznaka medalu wykonana jest z mosiądzu[2], a od 2010 ze srebra[4] i ma kształcie koła o średnicy 32 mm.

Na awersie znajduje się popiersie marszałka Żukowa w mundurze z przypiętymi czterema Złotymi Gwiazdami Bohatera Związku Radzieckiego i Orderem Zwycięstwa. W górnej części odznaki znajduje się napis ГЕОРГИЙ ЖУКОВ (pol. Gieorgij Żukow), a na dole wieniec z liści laurowych i dębowych[2][4].

Na rewersie w centralnej części znajduje się data 1896–1996, a w dolnej części wieniec z liści laurowych i dębowych[2]. Taki wygląd rewersu obowiązywał w latach 1995–2010, kiedy zgodnie dekretem nr 1099 z dnia 7 września 2010 został on zmieniony. Po zmianie na rewersie w środkowej części znajduje się napis ЗА ОТЛИЧИЕ В СЛУЖБЕ (pol. Za wzorową służbę), poniżej znajduje się numer, a na dole wieniec z liści laurowych i dębowych[4]. Wzór według opisu z dekretu nr 1099 nie wszedł jednak do użycia, gdyż dekretem nr 1631[8] z dnia 16 grudnia 2011 określono nowy wzór (załącznik nr 6) – w górnej części znalazła się data 1896–1996, w środkowej części numer medalu, a w dole wieniec z liści laurowych i dębowych.

Medal zawieszony jest na pięciokątnej blaszce obciągniętej jedwabną wstążką o szerokości 24 mm. Lewa połowa wstążki jest koloru czerwonego, a prawa połowa ma wstążkę Orderu św. Jerzego – trzy czarne i dwa pomarańczowe paski, naprzemiennie o szer. 2 mm i po bokach jeden pasek pomarańczowy o szer. 1 mm[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Указ Президента Российской Федерации Об учреждении ордена Жукова и медали Жукова
  2. a b c d Указ Президента Российской Федерации Об утверждении Статута ордена Жукова, Положения о медали Жукова и их описаний
  3. a b c Указ Президента Российской Федерации О внесении изменений и дополнений в Положение о медали Жукова, утвержденное Указом Президента Российской Федерации от 6 марта 1995 г. N 243 "Об утверждении Статута ордена Жукова, Положения о медали Жукова и их описаний"
  4. a b c d e Указ Президента Российской Федерации О мерах по совершенствованию государственной наградной системы Российской Федерации
  5. Указ Президента РБ № 477 от 18.09.1997. Об утверждении Положения о порядке вручения медали Жукова и образца удостоверения к медали Жукова
  6. Указ Президентa України Про нагородження медаллю Жукова громадян України
  7. Указ Президента Российской Федерации Об учреждении медали "За отвагу на пожаре" и установлении почетного звания "Заслуженный работник пожарной охраны Российской Федерации"
  8. Указ Президента Российской Федерации о внесении изменений в некоторые акты президента Российской Федерации

BibliografiaEdytuj

  • Сергей Васильевич Потрашков: Награды СССР, России и Украины. Charków: Книжный Клуб «Клуб Семейного Досуга», 2011, s. 309-310. ISBN 978-5-9910-1393-2. (ros.)
  • Маргарита Александровна Изотова, Татьяна Борисовна Царёва: Все награды России и СССР. Ордена, медали и нагрудные знаки. Полная энциклопедия орденов и медалей России. Rostów nad Donem: Вадис, 2010, s. 637-639. ISBN 978-5-3860-0603-7. (ros.)