Otwórz menu główne

Medal za Uśmierzenie Buntu Polskiego

rosyjskie odznaczenie

Medal za Uśmierzenie Buntu Polskiego[4] (ros. Медаль „За усмирение польского мятежа”) – odznaczenie Imperium Rosyjskiego ustanowione dla wyróżnienia uczestników tłumienia powstania styczniowego[4][1][2].

Medal za Uśmierzenie Buntu Polskiego
Медаль «За усмирение польского мятежа»
Awers
Awers wariant jasny brąz (herb Imperium Rosyjskiego)
Awers
Awers wariant ciemny brąz (herb Imperium Rosyjskiego)
Rewers
Rewers wariant jasny brąz (napis: „За усмирение польского мятежа 1863–1864”)
Rewers
Rewers wariant ciemny brąz (napis: „За усмирение польского мятежа 1863–1864”)
Baretka
Baretka
Ustanowiono 1 stycznia 1865
Wielkość średnica – 28 mm
Kruszec brąz
Wydano ok. 600 tys. (368 133 szt. – jasny brąz, 231 221 szt. – ciemny brąz)[1][2][3]

HistoriaEdytuj

Odznaczenie zostało ustanowione ukazem cesarza Aleksandra II Romanowa z dnia 1 stycznia 1865[5], dla nagrodzenia uczestników walk przeciwko polskim oddziałom powstańczym w trakcie powstania styczniowego w latach 1863-1864[1][2][3].

Medal posiadał jeden stopień oraz dwa warianty różniące się kolorem – jasny i ciemny brąz, które przyznawano różnym grupom uczestników[2][3].

W latach 1865–1868 w mennicy w Petersburgu wybito 368 133 sztuki z medalu jasnego brązu i 231 221 sztuk z ciemnego brązu, czyli łącznie 599 354 sztuki dwóch wariantów medalu[2]. Medale wybito w kilku seriach: w 1865 roku wybito wszystkie medale wariantu z jasnego brązu i 24 800 sztuk z ciemnego brązu[2]. W 1866 r. wybito większość medali z ciemnego brązu, czyli 187 685 sztuk, a w następnych latach 1867–1868 odpowiednio 9736 i 9000 sztuk medali z ciemnego brązu[1][2].

Zasady nadawaniaEdytuj

Odznaczenie wykonane z jasnego brązu otrzymali wojskowi wszystkich rang od generała do szeregowego, żołnierze straży pogranicza, małorosyjskich pułków kozackich guberni czernihowskiej i połtawskiej, milicji konnej ujezdów dyneburskiego i rzeżyckiego, medycy, kapelani wojskowi, którzy w latach 1863-1864 brali udział w walkach z powstańcami, medal ten nadawano też chłopom, którzy walczyli z bronią w ręku[1][2]. Od 1877 nadawano go też wojskowym wszystkich rang rosyjskiej marynarki wojennej, którzy w czasie powstania znajdowali się na okrętach u brzegów Kurlandii[1][2].

Odznaczenie wykonane z ciemnego brązu otrzymywali urzędnicy cywilni i wojskowi, którzy w latach 1863-1864 służyli na terenie Królestwa Polskiego i Kraju Zachodniego, którzy nie brali udziału w walkach, ale swoimi działaniami wspomagali tłumienie powstania, przyznawano go również innym obywatelom, którzy wspomagali rosyjską administrację oraz wojsko[1][2].

Wybito 368 133 sztuki w kolorze jasnobrązowym i 231 221 sztuk w kolorze ciemnobrązowym. Łącznie nadano około 600 tysięcy medali w obu wariantach[1][2][3].

Opis odznakiEdytuj

Odznaką medalu jest okrągły medal o średnicy 28 mm wykonany z jasnego i ciemnego brązu[1][2][3].

Na awersie medalu znajduje się herb Rosji – dwugłowy czarny orzeł z carską koroną, trzymający w szponach berło i jabłko, który na piersi ma herb Księstwa Moskiewskiego – tarczę z wizerunkiem św. Jerzego walczącego ze smokiem.

Na rewersie w centralnej części znajduje się data 1863 – 1864, a wzdłuż krawędzi wokół medalu napis „ЗА УСМИРЕНИЕ ПОЛЬСКАГО МЯТЕЖА” (Za uśmierzenie polskiego buntu).

Medal zawieszony jest na pięciokątnej blaszce pokrytej wstążką w kolorach Imperium Rosyjskiego, paski: biały, pomarańczowy i czarny.

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Биткин В. В.: Сводный каталог медалей России. Наградные медали для ношения. Kijów: Юнона-монета, 2008, s. 649—650. ISBN 966-9551-3-11. (ros.) — № 974
  2. a b c d e f g h i j k l Петерс Д. И.: Наградные медали Российской империи XIX—XX веков. Каталог. Moskwa: Археографический центр, 1996, s. 184—185. ISBN 5-86169-043-X. (ros.) — № 144
  3. a b c d e Медаль За усмирение польского мятежа 1863-1864 гг., sw45.land.ru, 13 stycznia 2013
  4. a b Wiesław Bończa-Tomaszewski: Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, medali i odznak. Warszawa-Kraków: Główna Księgarnia Wojskowa, Drukarnia Narodowa, 1939, s. 616-622.
  5. Data według starego stylu

BibliografiaEdytuj

  • М. А. Изотова: Ордена и медали России и СССР. Moskwa: Владис, 2010, s. 265-267. ISBN 978-5-9567-0960-3. (ros.)
  • Александр Кузнецов, Николай Чепурнов: Наградная медаль. Moskwa: Патриот, 1995. ISBN 5-7030-0452-7.