Melsztyn

wieś w województwie małopolskim

Melsztynwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Zakliczyn.

Artykuł 49°52′16″N 20°46′16″E
- błąd 39 m
WD 49°52'16"N, 20°46'15"E
- błąd 39 m
Odległość 21 m
Melsztyn
wieś
Ilustracja
Melsztyn - wzgórze z pozostałościami zamku
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Zakliczyn
Liczba ludności (30.06.2009) 203[1]
Strefa numeracyjna 14
Kod pocztowy 32-840
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0836900
Położenie na mapie gminy Zakliczyn
Mapa konturowa gminy Zakliczyn, u góry znajduje się punkt z opisem „Melsztyn”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Melsztyn”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Melsztyn”
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa konturowa powiatu tarnowskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Melsztyn”
Ziemia49°52′16″N 20°46′16″E/49,871111 20,771111
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

Na wzgórzu gdzie znajdują się obecnie ruiny zamku, stała warownia Spytka z Melsztyna. Nazwa wsi ma pochodzenie niemieckie (od Mehlstein – kamień młyński).

Zamek ten powstał w XIV wieku, został spalony w 1771 roku w czasie walk sił konfederacji barskiej z wojskami rosyjskimi. Z murów zamkowych rozpościera się widok na Dunajec oraz odległy o 3 km Zakliczyn i widoczną na południowym wschodzie wieś Tropie. Po stronie południowej zamku znajdowały się kiedyś uprawy winnej latorośli, zasadzonej przez Lanckorońskich.

Wnukiem Spicimira, właściciela zamku, był Spytko II, który w wieku lat 18 został kasztelanem krakowskim, następnie od Władysława Jagiełły otrzymał tytuł zarządcy Podola (zginął 12 lub 16[2] sierpnia 1399, walcząc z Tatarami nad Worsklą). Jego synowie Jan i Spytko III byli politycznymi przeciwnikami Zbigniewa Oleśnickiego. Spytko, kasztelan biecki, był też właścicielem m.in. zamku w Rabsztynie. Zginął w bitwie z wojskami biskupa Zbigniewa Oleśnickiego pod Grotnikami w 1439, gdzie nad obnażonym jego ciałem, leżącym przez trzy dni na polu bitwy, odprawiono sąd a wziętych do niewoli jego zwolenników bezlitośnie ścięto.

Kolejnymi właścicielami Melsztyna byli Jordanowie, Zborowscy wraz z Sobkami, Tarłowie i Lanckorońscy do XIX wieku. Wieś należąca do dóbr Melsztyn, leżąca w powiecie sądeckim województwa krakowskiego należała w XVII wieku do kasztelana sądeckiego Zygmunta Tarły[3]. 10 km na zachód od Melsztyna położony jest zamek w Czchowie oraz zamek Tropsztyn.

Z Melsztyna pochodziła Jadwiga (z Leżenic) Melsztyńska-Pilecka, matka chrzestna króla Władysława II Jagiełły.

W latach 1975–1998 miejscowość leżała w województwie tarnowskim.

PrzyrodaEdytuj

W Melsztynie, przy drodze wojewódzkiej nr 980, znajduje się okazała, pomnikowa topola czarna. To drzewo o regularnym, lekko krzywym pniu, o obwodzie 780 cm i wysokości 35 m (w 2013)[4].

Zobacz teżEdytuj

Zamek w Melsztynie

PrzypisyEdytuj

  1. Urząd Miejski w Zakliczynie: Wykaz miejscowości wchodzących w skład Gminy Zakliczyn wraz z liczbą mieszkańców.
  2. Wojewoda płocki Abraham Socha. Przyczynek do genealogii Nałęczów mazowieckich, [w:] Anna Supruniuk, Szkice o rycerstwie mazowieckim XIV/XV wieku, Toruń 2008, s. 7–8, ISBN 978-83-89376-69-5.
  3. Wiesław Bondyra, Dobra ziemskie Tarłów w Małopolsce w czasach saskich, w: Tarłowie. Z dziejów kulturalnych, gospodarczych i politycznych rodu, Janowiec 2009, s. 53.
  4. Krzysztof Borkowski, Robert Tomusiak, Paweł Zarzyński, Drzewa Polski, Warszawa 2016, s. 395.

Linki zewnętrzneEdytuj