Meszcze – północno-wschodnia część Piotrkowa Trybunalskiego. Niegdyś odrębna wieś, w granice administracyjne miasta włączona w 1983 roku[1]. Rozpościera się wzdłuż ulicy Witosa z centrum przy jej skrzyżowaniem z ulicami Łąkową i Wolborską.

Meszcze
część miasta Piotrkowa Trybunalskiego
Państwo

 Polska

Województwo

 łódzkie

Miasto

Piotrków Trybunalski

W granicach Piotrkowa Trybunalskiego

1 grudnia 1983[1]

SIMC

0967541

Populacja (1943)
• liczba ludności


251

Strefa numeracyjna

44

Tablice rejestracyjne

EP

Położenie na mapie Piotrkowa Trybunalskiego
Mapa konturowa Piotrkowa Trybunalskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Meszcze”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Meszcze”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Meszcze”
Ziemia51°26′13″N 19°44′47″E/51,436980 19,746251
Portal Polska

HistoriaEdytuj

Wieś królewska w starostwie piotrkowskim w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku[2].

Od 1867 w gminie Uszczyn w powiecie piotrkowskim w guberni piotrkowskiej[3]. Od 1919 w woj. łódzkim. Tam 19 października 1933 utworzono gromadę o nazwie Meszcze w gminie Uszczyn, składającej się ze wsi Meszcze, nadleśnictwa Meszcze i trzech gajówek Meszcze[4].

Podczas II wojny światowej Meszcze włączono do Generalnego Gubernatorstwa (dystrykt radomski, powiat Petrikau), nadal w gminie Szydłów. W 1943 roku liczba mieszkańców wynosiła 251[5]. Na łąkach w Meszczach znajdowało się lądowisko dla samolotów Wojska Polskiego (w 1989 utworzono tu rezerwat przyrody Meszcze, na którego terenie rośnie powyżej 100 ponad dwusetletnich dębów[6]). 9 czerwca 1942 grupa żołnierzy Gwardii Ludowej pod dowództwem Franciszka Zubrzyckiego „Małego Franka” napadła na leśniczówkę w Meszczach. Podczas akcji ranny został niemiecki nadzorca. Leśniczy Jeremi Kozłowski, członek ZWZ-AK wydał partyzantom mapy, dubeltówkę i 5000 zł[7]. Następnie grupa "Małego Franka" miała uderzyć na zamieszkałą w dużej części przez volksdeutschów wieś Polichno celem dokonania zemsty za gnębienie Polaków[8]. Następnego dnia (10 czerwca) z rana pojawiły się jednostki żandarmerii niemieckiej, ściągnięte z Tomaszowa, Piotrkowa i Częstochowy. Po spotkaniu obu stron rozpoczęła się krótka walka. Oddział gwardzistów stracił w niej trzech ludzi, a „Mały Franek” został ranny.

Po wojnie ponownie w województwie łódzkim i powiecie piotrkowskim, jako jedna z 13 gromad gminy Uszczyn[9]. W związku z reorganizacją administracji wiejskiej jesienią 1954, Meszcze weszły w skład nowej gromady Raków[10], a po jej zniesieniu 31 grudnia 1959 – do gromady Poniatów[11].

Od 1 stycznia 1973 w nowo utworzonej gminie Piotrków Trybunalski w powiecie piotrkowskim[12]. 1 lutego 1977 gminę Piotrków Trybunalski zniesiono, a Meszcze wraz z obszarem lasów państwowych Nadleśnictwa Piotrków Trybunalski (108 ha) włączono do gminy Wolbórz[13] (w latach 1992–1999 w pozostałościach po dawnym Nadleśnictwie Meszcze mieściła siedziba nieistniejącego dziś już klubu sportowego KS Mieszczok).

W latach 1975–1983 miejscowość należała administracyjnie do województwa piotrkowskiego.

1 grudnia 1983 obszar sołectwa Meszcze wyłączono z gminy Wolbórz i włączono do Piotrkowa Trybunalskiego[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Dz.U. z 1983 r. nr 59, poz. 268
  2. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 65
  3. Meszcze, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 262.
  4. Łódzki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 21, poz. 271.
  5. Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.
  6. Rezerwat Dęby w Meszczach.
  7. Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2016-03-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-02)].
  8. Najpierw było Polichno. 80 lat partyzantki [dostęp 2022-07-25] (pol.).
  9. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
  10. Uchwała Nr 35/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu piotrkowskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-167/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 22 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 39).
  11. Uchwała Nr 57/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 3 września 1959 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie łódzkim; w ramach Obwieszczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 25 listopada 1959 r. w sprawie uchwały 57/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 3 września 1959 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie łódzki(Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 21 grudnia 1957 r., Nr. 8, Poz. 31)
  12. Uchwała Nr XIX/100/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 9 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie łódzkim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 20 grudnia 1972, Nr. 14, Poz. 185).
  13. Dz.U. z 1977 r. nr 2, poz. 11

Linki zewnętrzneEdytuj