Metoda gramatyczno-tłumaczeniowa

metoda nauczania języków obcych

Metoda gramatyczno-tłumaczeniowa – metoda nauczania języków obcych, która skupia się na aspektach gramatycznych i tłumaczeniu tekstów z języka ojczystego. Nauka słów dokonuje się metodą przekładu bezpośredniego w obie strony[1]. Stosowana była od XIX wieku, w czasach, gdy nauczanie języków nowożytnych zaczęło przeważać nad językami klasycznymi. Metoda wywodzi się ze sposobu nauczania języków klasycznych: łaciny i greki[2]. Używana jest również obecnie, gdyż nie wymaga wielu umiejętności od nauczyciela, a także szkoli czytanie, w mniejszym stopniu mówienie[3]. Obecnie metoda gramatyczno-tłumaczeniowa jest zmarginalizowana[4].

PodręcznikEdytuj

Podręczniki do nauki metodą gramatyczno-tłumaczeniową zwykle podzielone są na dwie części: pierwsza zawiera wykład gramatyczny, druga zaś zawiera zadania i ćwiczenia skupione na wdrożeniu aktualnie omawianego zagadnienia gramatycznego, a także ćwiczenia tłumaczeniowe, ćwiczenia w rozumieniu tekstu i usprawniające umiejętność pisania[1].

LekcjaEdytuj

Lekcja metodą gramatyczno-tłumaczeniową składa się z trzech części[1]:

  • wprowadzenie, podczas którego w języku ojczystym jest prezentowany materiał gramatyczny oraz podanie wyjątków,
  • ćwiczenia, z reguły w tłumaczeniu zdań z jednego języka na drugi. Zdania są najczęściej bezkontekstowe lub wyrwane z kontekstu,
  • zastosowanie praktyczne; w tej części lekcji uczniowie skupiają się na czytaniu tekstów, najczęściej literackich, i opowiadają je na podstawie słów-kluczy.

Podczas lekcji zwraca się niewielką (lub zgoła żadną) uwagę na wymowę[3].

Rola nauczycielaEdytuj

Centralną postacią lekcji jest nauczyciel, który steruje procesem dydaktycznym i nadzoruje, by uczeń opanował wszystkie reguły gramatyczne i implementował je w tłumaczeniach[1]. Nauczanie słownictwa obejmuje podanie listy nowych słów i polecenie nauczenia się ich na pamięć[3]. Podczas lekcji uczniowie nie rozmawiają w języku obcym, nie dzielą się własnymi doświadczeniami, nie korzysta się z ich osobowości[1]. Uczeń jest ślepym naśladowcą nauczyciela, nie jest oczekiwane od niego przejawianie jakiejkolwiek inicjatywy[3].

KrytykaEdytuj

Wśród zalet metody gramatyczno-tłumaczeniowej wymienia się silne podwaliny gramatyczne pod przyszłą naukę[5]. Zwracano również uwagę, że uczniowie nauczani tą metodą dostrzegali różnice w systemach gramatycznych i leksykalnych obu języków[4]. Krytycy metody uważają, że tłumaczenia nie powinny mieć miejsca na lekcji, gdyż wyrządzają więcej szkody niż pożytku: zbyt wczesne wprowadzenie tekstów zniechęca uczniów, przeszkadza w rozumieniu, a także nie rozszerza kompetencji komunikacyjnych ucznia. Poza tym tłumaczenie wymaga wprowadzenia rozumienia samego procesu. Zdaniem niektórych naukowców największą szkodę nauczaniu języków obcych przyniosła właśnie metoda gramatyczno-tłumaczeniowa, jako że nauczyciele posługują się nią w oderwaniu od podstawowych funkcji społecznych języka[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Metoda gramatyczno–tłumaczeniowa. paroli.pl. [dostęp 2020-01-20].
  2. Dawne metody nauczania języków obcych. Anglorama. [dostęp 2020-01-21].
  3. a b c d Michał A. Nowakowski: Metoda gramatyczno-tłumaczeniowa. effekt.com. [dostęp 2020-01-20].
  4. a b c Kamil Szafraniec. Metoda gramatyczno-tłumaczeniowa oraz elementy przekładu w dydaktyce polonistycznej. „Acta Universitatis Lodzensis”. 1, s. 93-103, 2012. Łódź. 
  5. Metoda gramatyczno-tłumaczeniowa. Anglozof. [dostęp 2020-01-21].