Otwórz menu główne

Mewa żółtonoga (Larus fuscus) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny mewowatych (Laridae). Zamieszkuje Eurazję. W Polsce sporadycznie lęgowa na północy.

Mewa żółtonoga
Larus fuscus[1]
Linnaeus, 1758
Mewa żółtonoga
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Infragromada neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina mewowate
Rodzaj Larus
Gatunek mewa żółtonoga
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     obszary lęgowe

     zimowiska

     występuje przez cały rok

Podgatunki i zasięg występowaniaEdytuj

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny wyróżnia następujące podgatunki[3]:

Niegdyś mewy: żółtonoga i srebrzysta (L. argentatus) uznawane były za jeden gatunek, jednak w większości obszarów współwystępowania tych mew nie krzyżują się one ze sobą. Systematyka mewy żółtonogiej jest niejasna[5]. W Polsce najczęściej obserwowane są ptaki podgatunku nominatywnego. Sporadycznie podejmują próby rozrodu w północnej Polsce. Kilkukrotnie obserwowano pary na przymorskich jeziorach Gardno i Łebsko, ale potwierdzone lęgi miały miejsce dwukrotnie: w latach 1987–89 na jeziorze Gardno i w 1991 pod Świnoujściem[6].

CharakterystykaEdytuj

Cechy gatunkuEdytuj

Wyraźnie zaznaczony jedynie dymorfizm wiekowy. W okresie godowym ciało białe, grzbiet i skrzydła (u występującej w Polsce L. f. fuscus) czarne, na końcówkach białe plamy. Nogi i dziób żółty. Na żuchwie czerwona plama. Szata spoczynkowa niewiele się różni, głównie ciemnobrązowymi plamami na głowie i karku. Mewa brytyjska ma grzbiet i skrzydła szare, jedynie końce skrzydeł ciemniejsze. Podgatunek L. f. intermedius jest pod tym względem polimorficzny. Osobniki młodociane brązowo-białe, jaśniejsze od spodu z czarnym dziobem i brązowymi nogami. Na brzuchu ciemne plamy, a na skrzydłach i grzbiecie brunatne pióra są biało obrzeżone na końcu. Po dwóch latach z każdym pierzeniem szata staje się coraz jaśniejsza. Łapy osobników młodych i prawie dorosłych są cieliste. Szatę ostateczną osiągają w 4. roku życia.

Podobna do mewy siodłatej, choć od niej znacznie mniejsza. Ma też węższe i znacznie bardziej spiczaste skrzydła, które wystają jej za ogon kiedy stoi oraz mniejszy dziób.
 
L. f. graellsii w locie nad wybrzeżem Skomer (Walia)

GłosEdytuj

Odzywa się miauczącym „kyau” lub głębokim „ga ga ga”.

Wymiary średnieEdytuj

długość ciała
ok. 50–60 cm
rozpiętość skrzydeł
ok. 120–140 cm

Masa ciałaEdytuj

ok. 500–1200 g

Ekologia i zachowanieEdytuj

Gniazduje na brzegach mórz, wielkich jezior lub w deltach. Zimuje na morzu. Na przelotach również spotykana w głębi lądu, kiedy to trzyma się głównie rzek. Jesienne przeloty zaczynają się od sierpnia i trwają do października. Wszystkożerna, jednak przeważają drobne kręgowce wodne i lądowe oraz ich resztki. Może też wydziobywać jaja i wyjadać ich zawartość oraz porywać pisklęta innych ptaków. Sama potrafi jednak łowić małe ssaki.

LęgiEdytuj

 
Dorosły z młodym

Na lęgowiska wraca w kwietniu. Podobnie jak inne mewy tworzy mniejsze lub większe kolonie. Gniazdo na ziemi, klifie, budynku i w innych miejscach. Zbudowane jest z traw, mchu, glonów i porostów. Lęgnie się często w koloniach mieszanych z mewą srebrzystą.

W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w kwietniu-czerwcu 2–3 jaja o różnym zabarwieniu: zielonkawym, brązowawym, szarawym lub żółtawym. Jaja wysiadywane są przez okres 24–28 dni przez obydwoje rodziców. Jednak młode wychowuje sama samica przez około 4–5 tygodnie. Pisklęta zdobywają zdolność do lotu w wieku 30–40 dni. Młode mogą koczować po okolicy i opuszczać teren gniazdowania. Dojrzewają jednak w 3 roku życia.

OchronaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Larus fuscus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Larus fuscus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f F. Gill & D. Donsker: Noddies, gulls, terns, auks. IOC World Bird List (v9.2), 22 czerwca 2019. [dostęp 6 września 2019].
  4. a b c d Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Podrodzina: Larinae Rafinesque, 1815 - mewy (Wersja: 2016-08-07). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 8 września 2016].
  5. a b c d e f Burger, J., Gochfeld, M., Kirwan, G.M., Christie, D.A., de Juana, E. & Garcia, E.F.J.: Lesser Black-backed Gull (Larus fuscus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 8 września 2016].
  6. Dominik Marchowski: Ptaki Polski. Kompletna lista 450 stwierdzonych gatunków. Wyd. 1. Warszawa: SBM, 2015, s. 170. ISBN 978-83-7845-983-5.
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)

BibliografiaEdytuj