Międzybrodzie Bialskie

wieś w województwie śląskim

Międzybrodzie Bialskiewieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Czernichów. Powierzchnia sołectwa wynosi 3095 ha, a liczba ludności 3330[4], co daje gęstość zaludnienia równą 107,6 os./km².

Międzybrodzie Bialskie
wieś
Ilustracja
Widok na centrum kultury w Międzybrodziu
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

żywiecki

Gmina

Czernichów

Wysokość

od 320 do 600 m n.p.m.

Liczba ludności (2021)

3294[2]

Strefa numeracyjna

33

Kod pocztowy

34-312[3]

Tablice rejestracyjne

SZY

SIMC

0051090

Położenie na mapie gminy Czernichów
Mapa konturowa gminy Czernichów, w centrum znajduje się punkt z opisem „Międzybrodzie Bialskie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Międzybrodzie Bialskie”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Międzybrodzie Bialskie”
Położenie na mapie powiatu żywieckiego
Mapa konturowa powiatu żywieckiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Międzybrodzie Bialskie”
Ziemia49°47′14″N 19°11′39″E/49,787222 19,194167[1]

Leży na zachodnim brzegu Jeziora Międzybrodzkiego – na lewym brzegu Soły, w dolinach potoków Ponikwi, Żarnówki Dużej i Żarnówki Małej, na stokach Rogacza, Magurki Wilkowickiej i Chrobaczej Łąki. Jest miejscowością o charakterze turystyczno-wczasowym i ośrodkiem sportów wodnych.

Integralne części wsi

edytuj
Integralne części wsi Międzybrodzie Bialskie[5][6]
przysiółki Na Żarze
części wsi Adamki, Czulaki, Do Doliny, Do Fliska, Do Ogórka, Dudki, Kasperki, Kosy, Koszarzyska, Kubice, Laszczaki, Łazy, Majdaki, Michalaki, Nad Sołą, Nowy Świat, Olejarze, Pod Górą, Pod Magurką, Ponikiew, Pyrtki, Raki, Sadliki, Składy, Słowiaki, Ubocz, Waleczki, Za Obłazem, Żarnówka Duża, Żarnówka Mała

Historia

edytuj
Osobny artykuł: Księstwo oświęcimskie.
 
Widok na górę Żar z Międzybrodzia
 
Jezioro Międzybrodzkie
 
Widok z góry Żar na Międzybrodzie Bialskie

Początki wsi sięgają XV wieku. Historycznie miejscowość jest częścią księstwa oświęcimskiego, a po jego podziale do księstwa zatorskiego[7]. W 1564 roku wraz z całym księstwem oświęcimskim i zatorskim leżała w granicach Korony Królestwa Polskiego, znajdowała się w województwie krakowskim w powiecie śląskim starostwie lipnickim. Po unii lubelskiej w 1569 księstwo Oświęcimia i Zatora stało się częścią Rzeczypospolitej Obojga Narodów w granicach, której pozostawało do I rozbioru Polski w 1772[7]. Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze austriackim i leżała w granicach Austrii, wchodząc w skład Królestwa Galicji i Lodomerii.

Międzybrodzie Bialskie powstało przez połączenie 15 lutego 1925 roku dwóch gmin jednostkowych – Międzybrodzia Lipnickiego i Międzybrodzia Kobiernickiego[8]. Znajduje się tu murowany kościół z 1863 roku. Do 1951 roku wieś należała do powiatu bialskiego a po połączeniu śląskiego Bielska i małopolskiej Białej przeszła do powiatu żywieckiego. Wieś nigdy nie znajdowała się w dobrach żywieckich, a w administracyjnych strukturach żywieckich znalazła się pierwszy raz dopiero w czasach nowożytnych po wejściu w skład powiatu żywieckiego.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Międzybrodzie Bialskie, po jej zniesieniu w gromadzie Czernichów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Znajdujące się na terenie miejscowości trzy dwupiętrowe bloki, stanowiące dawny hotel robotniczy przeznaczony dla budowniczych zapory Tresna, a następnie elektrowni Porąbka-Żar, zostały przystosowane w 1981 na Państwowy Dom Pomocy Społecznej, który został później przekształcony w Państwowy Zakład Opiekuńczo-Leczniczy[9], współcześnie funkcjonujący jako Beskidzkie Centrum Zdrowia Psychicznego[10].

Na przełomie maja i czerwca 2010 na terenie przysiółka Łazki doszło do powstania osuwiska, jednego z największych w historii Polski[11].

Komunikacja

edytuj

Przez wieś biegnie droga nr 948, łącząca Oświęcim z Żywcem. Do Międzybrodzia Bialskiego kursują również autobusy PKS Bielsko-Biała oraz MZK Żywiec.

Religia

edytuj

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół rzymskokatolicki (parafia św. Marii Magdaleny)

Górskie szlaki turystyczne

edytuj

W centrum miejscowości znajduje się punkt początkowy trzech następujących szlaków turystycznych:

  na Nowy Świat – 1 godz.
  na Magurkę Wilkowicką – 2 godz. 30 min
  do Łodygowic przez Czupel – 3 godz. 30 min

Zobacz też

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 80113
  2. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2023-07-30].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 778 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. Gmina Czernichów: O gminie. [w:] www.czernichow.com.pl [on-line]. [dostęp 2010-12-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-11)].
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. GUS. Rejestr TERYT
  7. a b Jan Nepomucen Gątkowski: Rys dziejów księstwa oświęcimskiego i zatorskiego. Lwów: nakład autora, 1867.
  8. Uchwała Nr L. IV-583 ex 1925 z dnia 15 lutego 1925 (Dziennik Urzędowy Województwa Krakowskiego z dnia 1 kwietnia 1925 r., Nr. 2)
  9. Nasz XX wiek [online], nsik.com.pl [dostęp 2024-02-26] [zarchiwizowane z adresu 2007-07-05].
  10. Międzybrodzie Bialskie [online], pzol.pl [dostęp 2024-02-26].
  11. Jacek Drost: To największe w Polsce czynne osuwisko! Jest w Międzybrodziu Bialskim! Jak wygląda tam życie? Nasz reporter odwiedził przysiółek Łazki. [dostęp 2022-08-28].

Linki zewnętrzne

edytuj