Otwórz menu główne

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy imienia Henryka Wieniawskiego – odbywający się co pięć lat w Poznaniu konkurs oddający hołd wirtuozowi i kompozytorowi Henrykowi Wieniawskiemu, dla skrzypków do 30. roku życia.

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego
Nazwa angielska Henryk Wieniawski Violin Competition
Lokalizacja Poznań,
 Polska,
Aula Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
Data od 1935
Organizator Towarzystwo Muzyczne im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu
Założyciel Adam Wieniawski
Gatunek muzyczny muzyka poważna
Strona internetowa

Spis treści

Charakterystyka KonkursuEdytuj

Jest to najstarszy konkurs skrzypcowy na świecie. Po raz pierwszy odbył się w 1935 roku w Warszawie[1]. Inicjatorem międzynarodowych spotkań młodych skrzypków był bratanek Henryka, Adam Wieniawski, a organizatorem Warszawskie Towarzystwo Muzyczne. Jego celem było propagowanie muzyki kompozytora oraz zapewnienie promocji wybitnym skrzypkom. Kolejne edycje miały się odbywać co pięć lat, jednak plany przerwała II wojna światowa. Drugi konkurs zorganizowany został po 17 latach w 1952 w Poznaniu. Od tej chwili konkurs odbywa się regularnie co pięć lat w Auli UAM, a organizatorem jest poznańskie Towarzystwo Muzyczne im. Henryka Wieniawskiego.

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego jest najstarszym europejskim konkursem skrzypcowym oraz członkiem i współzałożycielem Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych z siedzibą w Genewie.

Od 1957 konkursowi skrzypcowemu towarzyszy Międzynarodowy Konkurs Lutniczy im. Henryka Wieniawskiego.

W jury konkursu zasiadali m.in. Yehudi Menuhin (1996), Louis Persinger (1957 i 1962), Shlomo Mintz (2001), Neville Marriner (2006), Ida Haendel (2006), a także Irena Dubiska, Grażyna Bacewicz, Konstanty Andrzej Kulka, Igor Ojstrach i Henryk Szeryng[2], Maxim Vengerov (2011 i 2016).

Historia KonkursuEdytuj

W 1935 roku – w setną rocznicę urodzin Henryka Wieniawskiego – jego bratanek Adam, sam też kompozytor, zainicjował w Warszawie międzynarodowe spotkania młodych skrzypków; w glorii laureatów opuścili je: Francuzka Ginette Neveu (z I nagrodą), u progu wielkiej kariery, tragicznie przerwanej katastrofą lotniczą; Rosjanin Dawid Ojstrach (II nagroda), o którego późniejszej roli w światowej wiolinistyce wprost nie uchodzi przypominać oraz Anglik Henry Temianka (III nagroda). Wśród nagrodzonych byli też m.in. Ida Haendel, Bronisław Gimpel, Grażyna Bacewicz i wielu innych, którym wojna pokrzyżowała artystyczne drogi, a także przerwała tak pięknie rozpoczęte dzieje konkursu.

Po 17 latach Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego odrodził się on w Poznaniu – mieście, które wobec zniszczonej stolicy – z wielu względów najbardziej było predestynowane do tej roli. Uwielbiał je kiedyś sam Wieniawski. I chociaż w grudniu 1952 roku zjawiło się tutaj zaledwie 23 skrzypków z 7 krajów, to niektóre ich nazwiska do dzisiaj poruszają melomanów. Zwyciężył młodziutki Igor Ojstrach (syn Dawida). Tuż za nim (z II nagrodą ex aequo) byli Wanda Wiłkomirska i Rosjanin Julian Sitkowiecki. III Konkurs (w 1957 r. z 45 uczestnikami z 16 państw i m.in. z Dawidem Ojstrachem w jury), to rywalizacja między Rosjanką Rozą Fajn i faworytem publiczności, Amerykaninem Sidney Harthem. W 1962 r., już przez nikogo nie kwestionowanym zwycięzcą został jego rodak, fenomenalny Charles Treger. Pięć lat później (1967 r.) triumfował po raz pierwszy Polak Piotr Janowski. VI Konkurs w 1972 r. należał do trzech skrzypaczek: Rosjanki Tatiany Grindienko, Japonki Shizuki Ishikawy i Polki Barbary Górzyńskiej, za to następny w 1977 r. zdominowali mężczyźni: Wadim Brodski, Piotr Milewski i Michaił Wajman. Kolejny turniej (1981 r.) rozegrał się z legendarnym Henrykiem Szeryngiem w roli szefa jurorów i pod znakiem dominacji Japończyków; Obok Keiko Urushihary (I miejsce), jeszcze cztery główne nagrody im przypadły w udziale. IX Konkurs (1986 r.), to triumf Rosjanina Ewgenija Buszkowa. Natomiast jubileuszowa, dziesiąta edycja (1991 r.), z liczbą 54 uczestników, zakończyła się podwójnym sukcesem Polaków – Bartłomieja Nizioła i Piotra Pławnera. Tymczasem w 1996 r. jurorzy pod honorowym przewodnictwem Yehudi Menuhina, nie znaleźli osobowości godnej złotego medalu i dopiero II nagrodą obdarzyli Japonkę Reiko Otani.

Dwunasty z kolei Konkurs Wieniawskiego w 2001 roku otworzył nowy rozdział w jego dziejach. Organizatorzy zdecydowali się powierzyć współautorstwo programu, regulaminu i składu jury Shlomo Mintzowi, wioliniście i pedagogowi o uznanym, międzynarodowym autorytecie. Artysta rzeczywiście przyciągnął ponad 100 ciekawych talentów, spośród których sam wyselekcjonował 46 kandydatów do właściwej rywalizacji. Wygrała ją 16-letnia Rosjanka Alena Bajewa. Trzynasta edycja była efektem doświadczeń poprzedniej. Wraz z zarządem Towarzystwa im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu, wspartym zespołem konsultantów w kraju i za granicą, współtworzył ją Konstanty Andrzej Kulka, jeden z najznakomitszych polskich artystów-muzyków. On też, razem z Wandą Wiłkomirską i Bartłomiejem Niziołem – przedstawicielami dwóch, jakże różnych generacji laureatów Konkursu oraz ośmioma autorytetami gry skrzypcowej ze świata, poszukiwał najgodniejszych młodych wirtuozów lauru Wieniawskiego 2006. Godność tę uzyskała Polka Agata Szymczewska, wykształcona w poznańskiej Akademii Muzycznej oraz w Wyższej Szkole Muzycznej w Hanowerze. Czternasta edycja należała do wyjątkowych. Funkcję przewodniczącego jury objął skrzypek światowego formatu Maxim Vengerov. Honorową przewodniczącą została Ida Haendel. Po raz pierwszy uczestnicy byli kwalifikowani do konkursu na podstawie preselekcji, które w dziewięciu miastach świata (w Bergamo, Londynie, Quebecu, Jokohamie, Seulu, Moskwie, Baku, Brukseli i Poznaniu) osobiście przeprowadził Vengerov. Nowością był również etap z orkiestrą kameralną. Pierwszą nagrodą i Złotym Medalem Towarzystwa Muzycznego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu została uhonorowana koreańska skrzypaczka Soyoung Yoon. Ostatnia piętnasta edycja konkursu odbyła się w 2016 roku. Zwyciężyła gruzińsko-turecka wiolinistka Veriko Tchumburidze.

Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. H. Wieniawskiego organizowany przez Towarzystwo Muzyczne im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu jest członkiem-założycielem Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych z siedzibą w Genewie (World Federation of International Music Competitions – WFIMC). Federacja, utworzona przez trzynaście międzynarodowych konkursów muzycznych, powstała w 1957 r. Obecnie WFIMC zrzesza ponad 120 członków – konkursów muzycznych charakteryzujących się najwyższymi artystycznymi i organizacyjnymi standardami. Członkowie Federacji odgrywają ważną rolę, wskazując i promując najbardziej obiecujące talenty muzyki klasycznej, wspomagając rozwój ich kariery – poprzez umożliwienie im zaistnienia na scenie konkursowej przed wybitnymi jurorami, publicznością oraz mediami.

LaureaciEdytuj

Lista laureatów i wyróżnionych
Edycja Rok I miejsce II miejsce III miejsce IV miejsce V miejsce VI miejsce Wyróżnieni lub następne miejsca
I 1935   Ginette Neveu   Dawid Ojstrach   Henry Temianka   Boris Goldsztejn   Ljerko Spiller   Mary Luisa Sardo VII.   Ida Haendel
VIII.   Hubert Anton
IX.   Bronisław Gimpel
II 1952   Igor Ojstrach   Julian Sitkowiecki
  Wanda Wiłkomirska
  Marine Jaszwili
  Olga Parchomienko
  Blanche Tarjus
  Igor Iwanow
  Emil Kamilarow
  Henryk Palulis
  Edward Statkiewicz
  Csaba Bokay Nie przyznano   Kalman Banyák
  Marta Hidy
  Ladislav Jásek
  Homi Kanga
III 1957   Roza Fajn   Sidney Harth   Mark Komissarow   Augustin Leon-Ara   Ayla Erduran   Władimir Malinin   Daphne Godson
  Dora Iwanowa
  Jean Leber
  Zenon Płoszaj
  Jiří Šumpík
IV 1962   Charles Treger   Oleg Krysa   Krzysztof Jakowicz   Izabella Petrosjan   Priscilla A. Ambrose
  Mirosław Rusin
  Tomasz Michalak   Aleksander Arenkow
  Antoine Goulard
  Janina Kaliszewska
  Andrzej Siwy
  Evelio A. Tieles
V 1967   Piotr Janowski   Michał Bezwierchnyj   Kaja Danczowska   Eduard Tetewosjan   Anatolij Mielnikow   Michał Grabarczyk
  Minczo Minczew
  Małgorzata Błażejewska
  Maria Brylanka
  Ginka Giczkowa
VI 1972   Tatiana Grindienko   Shizuka Ishikawa   Barbara Górzyńska Nie przyznano   Graczija Arutunian
  Tadeusz Gadzina
  Stefan Czermak VII.   Edward Zbigniew Zienkowski
  Machie Oguri
  Magda Sarbu
  Stefan Stałanowski
VII 1977   Wadim Brodski   Piotr Milewski
  Michaił Wajman
  Zachar Bron
  Peter Zazofsky
  Charles A. Linale   Hiro Kurosaki
  Anna Aleksandra Wódka
  Kazuhiko Sawa   Asa Konishi
  Keiko Mizuno
VIII 1981   Keiko Urushihara   Elisa Kawaguti   Aureli Błaszczok   Seiji Kageyama   Iwao Furusawa   Megumi Shimane   Lenuta Atanasiu-Ciulei
  Bartosz Bryła
  Magdalena Suchecka
  Lothar Strauss
IX 1986   Jewgienij Buszkow Nie przyznano   Robert Kabara
  Nobu Wakabayashi
  Wiktor Kuzniecow   Alexander Romanul   Hiroko Suzuki   Oleg Pochanowskij
  Patricia Shih
  Dorota Siuda
  Lothar Strauss
X 1991   Bartłomiej Nizioł
  Piotr Pławner
  Chie Abiko   Reiko Shiraishi   Monika Jarecka   Tomoko Yoshimura Nie przyznano   Erika Dobosiewicz
  Sebastian Gugała
  Eijin Nimura
  Roland Orlik
  Ewa Pyrek
  Jarosław Żołnierczyk
XI 1996 Nie przyznano   Reiko Otani   Akiko Tanaka   Łukasz Błaszczyk
  Asuka Sezaki
  Anna Reszniak   Maria Małgorzata Nowak   Karina Buschinger
  Erika Dobosiewicz
  Andrzej Hop
  Chiyoko Noguchi
  Elina Vähälä
XII 2001   Alena Bajewa   Soojin Han
  Roman Simović
  Gaik Kazazian
  Bracha Malkin
  Hiroko Takahashi
  Mayuko Kamio   Jarosław Nadrzycki   Alexandra Wood   Nicolas Dautricourt
  Jakub Haufa
  Mariusz Morys
XIII 2006   Agata Szymczewska   Airi Suzuki   Anna Maria Staśkiewicz   Lew Sołodownikow   Maria Machowska
  Jarosław Nadrzycki
  Wojciech Pławner   Simeon Klimaszewskij
XIV[3] 2011   Soyoung Yoon   Miki Kobayashi   Stefan Tarara Nie przyznano   Erzhan Kulibajew
  Ajlen Priczin
  Arata Yumi
XV[4] 2016     Veriko Tchumburidze   Bomsori Kim
  Seiji Okamoto
Nie przyznano   Luke Hsu     Richard Lin   Maria Włoszczowska VII.   Ryosuke Suho

XV Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka WieniawskiegoEdytuj

XV Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego odbył się w dniach 8–23 października 2016[5]. Kandydaci byli wcześniej kwalifikowani do konkursu na podstawie preselekcji przeprowadzonych przez Przewodniczącego Jury Maxima Vengerova.

W konkursie przyznanych zostało siedem nagród regulaminowych[6] w następującej wysokości:

  • 1 nagroda – 30.000 Euro – Veriko Tchumburidze (Gruzja/Turcja)
  • 2 nagroda – 20.000 Euro ex aequo – Bomsori Kim (Korea Południowa), Seiji Okamoto (Japonia)
  • 3 nagroda – nie przyznano
  • 4 nagroda – 10.000 Euro – Luke Hsu (USA)
  • 5 nagroda – 10.000 Euro – Richard Lin (Tajwan/USA)
  • 6 nagroda – 5.000 Euro – Maria Włoszczowska (Polska)
  • 7 nagroda – 5.000 Euro – Ryosuke Suho (Japonia)

Dodatkowo przyznano:

  • Nagrodę Kapituły Krytyków – 3.000 Euro – Veriko Tchumburidze, Bomsori Kim
  • Nagroda Jury Młodych – 3.000 Euro – Veriko Tchumburidze

W Konkursie przyznano także liczne nagrody pozaregulaminowe[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego. encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2016-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-10-08)].
  2. Andrzej Wituski, Dorota Ronge-Juszczyk, Przecież to mój Poznań. Andrzej Wituski w rozmowie z Dorotą Ronge-Juszczyk, Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2014, s. 177, 251, ISBN 978-83-7818-643-4, OCLC 903323433.
  3. Laureaci XIV Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. H. Wieniawskiego. [dostęp 2011-10-21].
  4. Laureaci 15. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego (2016). [dostęp 2016-10-23].
  5. Anna S. Dębowska: Konkurs Wieniawskiego 2016: wyniki i podsumowanie (pol.). W: Gazeta Wyborcza - Muzyka [on-line]. 2016-10-22. [dostęp 2018-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-05)].
  6. a b Nagrody - Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego, „Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego” [dostęp 2017-10-03] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj