Miłkowice (stacja kolejowa)

Miłkowice – węzłowa stacja kolejowa w Miłkowicach, w województwie dolnośląskim, w Polsce. Położona na linii nr 275 z Wrocławia do Gubina, stanowiąca jednocześnie początek linii nr 282 do Jasienia przez Węgliniec. Obie linie na odcinkach Wrocław - Miłkowice i Miłkowice - Węgliniec funkcjonują jako część europejskiej magistrali kolejowej E 30.

Miłkowice
Obiekt zabytkowy nr rej. A/3121/809/L z 28 grudnia 1987
Ilustracja
Budynek dworca w Miłkowicach - widok od strony południowo-zachodniej (perony 3 i 4)
Państwo  Polska
Miejscowość Miłkowice
Data otwarcia 1845
Poprzednie nazwy Arnsdorf (b. Liegnitz), Jaranów
Dane techniczne
Liczba peronów 4
Liczba krawędzi
peronowych
4
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie gminy Miłkowice
Mapa lokalizacyjna gminy Miłkowice
Miłkowice
Miłkowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Miłkowice
Miłkowice
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Miłkowice
Miłkowice
Położenie na mapie powiatu legnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu legnickiego
Miłkowice
Miłkowice
51,255949°N 16,053635°E/51,255949 16,053635
Portal Portal Transport szynowy

W roku 2017 stacja obsługiwała 300–499 pasażerów na dobę[1].

Dawniej istotna stacja rozrządowa w ruchu towarowym, nazywana w środowisku kolejarzy „bramą do Legnicy[2].

Ruch pociągówEdytuj

Linia 275 między Wrocławiem a Miłkowicami oraz 282 między Miłkowicami a Węglińcem funkcjonują jako część magistrali kolejowej E 30 układu AGTC, przystosowanej do wysokiej przepustowości z prędkościami do 160 kilometrów na godzinę dla pociągów pasażerskich i do 120 km/h dla pociągów towarowych[3].

Od grudnia 2017 ruch pociągów na stacji w Miłkowicach jest sterowany zdalnie z lokalnego centrum sterowania PKP PLK w Bolesławcu[4][5].

HistoriaEdytuj

Przed II wojną światowąEdytuj

Stacja w Miłkowicach powstała w ramach budowy w latach 1844–1847 magistrali kolejowej WrocławBerlin, należącej do Kolei Dolnośląsko–Marchijskiej[6]. Uruchomienie odcinka linii kolejowej z Legnicy do Bolesławca nastąpiło 1 października 1845 roku[6].

Po przejęciu przez państwo pruskie Kolei Dolnośląsko-Marchijskiej wybudowano nowy odcinek magistrali przez Bory Dolnośląskie, skracający odległość i czas przejazdu między Wrocławiem a Berlinem. Linię uruchomiono 15 maja 1875 r. Z Miłkowic uczyniono stację węzłową[7]. Z tego okresu pochodzi budynek dworca kolejowego[8].

W ramach programu modernizacji na przełomie lat 20. i 30. XX w. stacji kolejowych Deutsche Reichsbahn stacja w Miłkowicach została zmodernizowana i rozbudowana[9]. W październiku 1925 roku do stacji włączono nowowybudowaną kolejową towarową obwodnicę Legnicy[10]. Przed II wojną światową władze hitlerowskie rozbudowały węzeł kolejowy w celach militarnych[11]. Powstało osiedle pracowników kolei[11]. W Miłkowicach powstała druga co do wielkości w prowincji śląskiej towarowa stacja rozrządowa, a na kolei znalazło pracę wielu mieszkańców miejscowości[12]. W drugiej połowie lat 30. XX wieku wzniesiono lokomotywownię przeznaczoną na elektrowozownię, ale planowana elektryfikacja magistrali berlińskiej nie doszła wówczas do skutku[2].

Po II wojnie światowejEdytuj

Po II wojnie światowej Miłkowice włączono jako część tzw.Ziem Odzyskanych w granice Polski. Stację Miłkowice przejęły Polskie Koleje Państwowe.

W czasach PRL na stacji funkcjonowała lokomotywownia obsługująca w szczytowym okresie 72 parowozy[13]. Działały również: wagonownia, warsztaty i biura administracji kolejowej[14]. Koleje zatrudniały ok. 2000 osób, tj. 80% mieszkańców gminy Miłkowice, determinując charakter miejscowości jako osiedla zakładowego[14]. Na stację przyjeżdżało do 240 pociągów na dobę. Do rozrządzania wagonów wykorzystywano 25 spośród 40 istniejących torów[14][13].

Elektryfikacji ciągu Wrocław - Węgliniec dokonano w latach osiemdziesiątych XX wieku. 28 grudnia 1984 r. do stacji dotarł oficjalnie pierwszy pociąg elektryczny z Wrocławia, obsługiwany jednostką EN57[15]. Sieć trakcyjną na odcinku Miłkowice - Węgliniec uruchomiono 23 grudnia 1985 r. Podczas prac nad elektryfikacją, na okolicznych szlakach wymieniono dotychczasową sygnalizację kształtową na semafory świetlne[9].

W 1988 roku miłkowicka stacja zajęła I miejsce we współzawodnictwie stacji rozrządowych na terenie Dolnośląskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych[14].

Po roku 2000Edytuj

Podczas restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP w 2000 roku, władze przedsiębiorstwa zdecydowały o ograniczeniu zatrudnienia. Załogę w miłkowickich jednostkach kolei zredukowano o 90% do poziomu 200 osób, wywołując niespotykany wcześniej wzrost bezrobocia w gminie[16].

Dworzec kolejowy poza spełnianiem funkcji związanych z kolejową mieścił przejściowo: bar, posterunek policji, aptekę. Na I piętrze znajdowały się mieszkania pracownicze[8]. Budynek zamknięto w roku 2003[2]. Właściciel (PKP SA) bezskutecznie usiłował sprzedać gmach w 2013 r.[17].

Zaliczenie fragmentów linii biegnących przez Miłkowice do magistrali E 30 objętej Umową AGTC zobowiązała Polskę do modernizacji korytarza[18]. Prace w ramach modernizacji linii między Legnicą a Węglińcem rozpoczęto w listopadzie 2004 r[3]. Układ torowy stacji został przebudowany i zredukowany (m.in. rozebrano torowiska stacji rozrządowej), nieużywane obiekty, w tym lokomotywownia - rozebrane. Wyremontowano perony nr 1 i 2, obsługujące pociągi pasażerskie od strony Węglińca i Wrocławia. Sterowanie zmodernizowaną stacją odbywa się w całości na odległość, z Bolesławca. Roboty ukończono w styczniu 2006 r.[18]

Od ok. 2010 roku dawną wagonownię dzierżawiły Koleje Dolnośląskie, lokując w niej bazę serwisową. W 2018 roku z przyczyn ekonomicznych baza KD została przeniesiona do nowo zbudowanego obiektu w Legnicy[19].

SpołecznośćEdytuj

Staraniem miejscowego stowarzyszenia „Kolejarz”, skupiającego m.in. emerytów dawnego przedsiębiorstwa PKP, Miłkowice oficjalnie stanowią od stycznia 2017 r. wioskę tematyczną pn. „Miłkowice – Wioska Kolejarzy”[20].

PrzypisyEdytuj

  1. Największe i najmniejsze stacje w Polsce. W: utk.gov.pl [on-line]. [dostęp 2019-12-18].
  2. a b c Miłkowice. W: Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. 2016-09-06. [dostęp 2019-09-18].
  3. a b PRZEM: Tory do remontu (pol.). W: Słowo Polskie Gazeta Wrocławska [on-line]. Polskapresse, 2004-11-12. [dostęp 2019-09-18].
  4. PKP Polskie Linie Kolejowe SA: Lokalne Centrum Sterowania w Bolesławcu, dostęp: 2014-10-15
  5. Istotne.pl: Powstało nowe centrum sterowania ruchem kolejowym, dostęp: 2014-10-15
  6. a b Kolej Dolnośląsko-Marchijska. W: Michał Jerczyński, Stanisław Koziarski: 150 lat kolei na Śląsku. Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1992, s. 27-30.
  7. Jarosław Garbacz: Ekspres z Breslau do Berlina (pol.). W: gazetawroclawska.pl [on-line]. Polskapresse, 2010-10-22. [dostęp 2019-09-18].
  8. a b Filip Marczyński, Andrzej Andrzejewski, Bartosz Szarafin, Piotr Słowiński, Piotr Kaszuwara: TOP5 dolnośląskich dworców - wygrywają Miłkowice (pol.). W: radiowroclaw.pl [on-line]. Polskie Radio Wrocław, 2017-08-25. [dostęp 2019-09-18].
  9. a b Rozwój techniki kolejowej na linii Berlin-Wrocław. W: Michał Jerczyński: Wrocławskie dworce kolejowe. Praca zbiorowa pod red. Marii Zwierz. Wrocław: Muzeum Architektury we Wrocławiu, 2006, s. 53-54.
  10. Linia kolejowa nr 296 Wielkie Piekary - Miłkowice (obwodnica towarowa Legnicy). W: polska-org.pl [on-line]. [dostęp 2019-09-18].
  11. a b Tomasz Woźniak: Miłkowice: Fortuny tracone na hazard (pol.). W: Gazeta Wrocławska [on-line]. Polskapresse, 2009-10-22. [dostęp 2019-09-18].
  12. Dariusz Knitter: Arnsdorf - Miłkowice w książce Sigismunda Zedlitz (pol.). W: niederschlesien.org.pl [on-line]. [dostęp 2019-09-18].
  13. a b Andrzej Andrzejewski: Mają przyciągnąć turystów. Mieszkańcy Miłkowic stawiają na drezyny. (pol.). Polskie Radio Wrocław, 2017-07-30. [dostęp 2019-09-18].
  14. a b c d Zygmunt Sobolewski: Kolej na bieg w Miłkowicach (pol.). W: Wolna Droga. Pismo Sekcji Krajowej Kolejarzy NSZZ „Solidarność” [on-line]. SOLKOL sp. z o.o., 2015-07-10. [dostęp 2019-09-18].
  15. kz. Elektrycznym z Wrocławia do Legnicy. „Gazeta Robotnicza”, s. 6, 1984-12-29. 
  16. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Miłkowice. Miłkowice: Agencja Rozwoju Regionalnego „Arleg” Legnica, październik 2004, s. 18.
  17. Zygmunt Sobolewski: Dworzec na własność (pol.). W: Wolna Droga. Pismo Sekcji Krajowej Kolejarzy NSZZ „Solidarność” [on-line]. SOLKOL sp. z o.o., 2013-06-21. [dostęp 2019-09-18].
  18. a b Zygmunt Sobolewski: Modernizacja korytarza E 30 (pol.). W: Wolna Droga. Pismo Sekcji Krajowej Kolejarzy NSZZ „Solidarność” [on-line]. SOLKOL sp. z o.o., 2006-09-01. [dostęp 2019-09-18].
  19. AB: Dzięki nowemu zapleczu KD zaoszczędzą 22 mln zł (pol.). W: Kurier Kolejowy [on-line]. KOW, 2017-12-11. [dostęp 2019-09-18].
  20. Zygmunt Sobolewski: Miłkowice wciąż są „kolejarską wioską” - powiedział „Wolnej Drodze” Zygmunt Zynek - Prezes Stowarzyszenia „Kolejarz” (pol.). W: Wolna Droga. Pismo Sekcji Krajowej Kolejarzy NSZZ „Solidarność” [on-line]. SOLKOL sp. z o.o., 2017-08-11. [dostęp 2019-09-18].

Linki zewnętrzneEdytuj

Miłkowice
Linia 275 Wrocław MuchobórGubinek (74,572 km)
   
Jezierzany
odległość: 4,361 km
 
   Goliszów
odległość: 7,199 km
Linia 282 Miłkowice – Jasień (0,000 km)
 
   Chojnów
odległość: 8,991 km
Linia 296 Wielkie Piekary – Miłkowice (12,684 km)
   
Jezierzany
odległość: 3,916 km