Otwórz menu główne

Michał Falzmann

polski działacz państwowy

Michał Tadeusz Falzmann (ur. w 28 października 1953 w Jeleniej Górze, zm. 18 lipca 1991 w Warszawie) – urzędnik państwowy, inspektor Najwyższej Izby Kontroli, wykrył wielkie nieprawidłowości w Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego[1] i doprowadził do ich ujawnienia[2]. Wynikiem tego była afera FOZZ.

Michał Falzmann
Data i miejsce urodzenia 28 października 1953
Jelenia Góra
Data i miejsce śmierci 18 lipca 1991
Warszawa
Zawód urzędnik państwowy
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Grób Michała Falzmanna na Cmentarzu Powązkowskim

Spis treści

Działalność zawodowaEdytuj

Pracował w przedsiębiorstwie Agrotechnika[3], z którego zwolnił się, nie przyjmując należnego mu wynagrodzenia. Później był dyrektorem Polonu, zakładu produkującego urządzenia do pomiaru radioaktywności.

Pierwszy kontroler FOZZEdytuj

Będąc kontrolerem Izby Skarbowej w Warszawie wykrył olbrzymie nadużycia w FOZZ. Gdy prasie opisał swe odkrycie, wszedł w skład zespołu kontrolerów NIK[4]. 16 lipca 1991 skierował do dyrektora Oddziału Okręgowego NBP w Warszawie wniosek o udostępnienie informacji, objętych tajemnicą bankową, o obrotach i stanach środków pieniężnych (gotówkowych i bezgotówkowych) FOZZ[5].

Tego samego dnia Anatol Lawina, Dyrektor Zespołu Analiz Systemowych NIK, przedstawił mu polecenie służbowe Prezesa NIK, prof. Waleriana Pańki, o odsunięciu go od wszelkich czynności kontrolnych prowadzonych przez zespół, w którym Falzmann dotychczas pracował[6][7]. Dwa dni później, 18 lipca 1991, Falzmann zmarł na zawał serca[8] mając 37 lat[9].

W kilka miesięcy po jego śmierci – w przeddzień zapowiedzianego ogłoszenia w Sejmie RP raportu na temat FOZZ[10] – w wypadku samochodowym pod Piotrkowem Trybunalskim zginął najwyższy przełożony M. Falzmana - Prezes NIK Walerian Pańko oraz Dyrektor Biura Informacyjnego Kancelarii Sejmu RP - Janusz Zaporowski[11]. Siedząca z przodu żona prof. Pańki oraz kierowca z BOR służbowej Lancii Thema nie odnieśli większych obrażeń[12].

UpamiętnienieEdytuj

Michałowi Falzmannowi poświęcony jest film dokumentalny Jerzego Zalewskiego, Oszołom[13], wyemitowany 6 marca 1995 w TVP1.

Postanowieniem z dnia 11 lutego 2009, za wybitne osiągnięcia w podejmowaniu działań z zakresu kontroli państwowej, za umacnianie praworządności, został przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego odznaczony pośmiertnie Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[14]. Jego imieniem nazwano ulicę na wrocławskim osiedlu Poświętne[15].

Życie prywatneEdytuj

Był mężem tłumaczki[16] i publicystki[17] Izabeli Brodackiej-Falzmann[18] i ojcem pięciorga dzieci: Joanny, Zuzanny, Patryka, Anny i Marii[19].

PrzypisyEdytuj

  1. Michał Falzmann, badał aferę FOZZ do śmierci [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  2. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2018-09-09].
  3. Kartka z kalendarza: dziś mija 60. rocznica urodzin Michała Falzmanna, „Niezależna Gazeta Obywatelska” [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  4. FOZZ: matka wszystkich afer, „Onet Biznes”, 3 listopada 2014 [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  5. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2018-09-09].
  6. Czym była afera FOZZ?, „Onet Wiadomości”, 6 września 2018 [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  7. Afery głośniejsze od wyborów, „niedziela.pl” [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  8. Pamiętnik nieżyjącego inspektora odnaleziony. Rozwikła zagadkę afery FOZZ?, „gazetapl” [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  9. Odnalezione zapiski wyjaśnią aferę FOZZ? [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  10. Dlaczego musiał zginąć Walerian Pańko? [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  11. Kulisy śmierci prezesa NIK [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  12. Kulisy śmierci prezesa NIK [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  13. Oszołom w bazie filmpolski.pl
  14. M.P. z 2009 r. nr 32, poz. 449
  15. Zumi – Wrocław, ul. Michała Tadeusza Falzmanna [dostęp 2011-08-07].
  16. Izabela Brodacka-Falzmann, Lekcja Rose Hu, „Warszawska Gazeta [dostęp 2018-09-09].
  17. Izabela Brodacka-Falzmann, Lista felietonów, „Warszawska Gazeta” [dostęp 2018-09-09].
  18. Listy do „Rzeczpospolitej” - „Badał aferę FOZZ do śmierci” [dostęp 2018-09-06] (pol.).
  19. Grupa Wirtualna Polska, Polityczne wdowy, „kobieta.wp.pl”, 1 grudnia 2008 [dostęp 2017-03-23] (pol.).