Otwórz menu główne

Michał Karol Załuski z Iwonicza herbu Junosza (ur. 24 lutego 1827 w Wilnie, zm. 16 kwietnia 1893 w Iwoniczu) – hrabia[1], zarządca uzdrowiska Iwonicz-Zdrój oraz przyległych dóbr, szambelan (podkomorzy) austriacki, major dragonów, działacz społeczny.

Michał Karol Załuski
Ilustracja
Michał Karol Załuski
Herb
Junosza
Rodzina Załuscy
Data i miejsce urodzenia 24 lutego 1827
Wilno
Data i miejsce śmierci 16 kwietnia 1893
Iwonicz
Ojciec Karol Załuski
Matka Amelia Załuska
Żona

Helena Maria Brzostowska

Dzieci

Józef Karol Załuski, Emma Maria Załuska

Grobowiec Załuskich w Iwoniczu
Tablica Michała Załuskiego na grobowcu

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w rodzinie marszałka szlachty powiatu upickiego, jednego z przywódców powstania listopadowego na Litwie, założyciela uzdrowiska Iwonicz-Zdrój- Karola Załuskiego (1794-1845) i matki Amelii Zaluskiej z książąt Ogińskich (1805-1858).

Miał czterech braci i cztery siostry, m.in. byli to; Maria Eugenia Zofia Załuska (1829-1910), Emma Honorata Ida Załuska ż. Ostaszewskiego (1831-1912), Karol Bernard Załuski (1834-1919), Ireneusz (1835-1868), Stanisław Maria Józef (1838-1904), Iwon Załuski (1840-1881), Ida Rozalia Aniela Załuska (1841-1916), Franciszka Joanna Amelia Załuska (1843-1924).

Po śmierci rodziców Michał w 1860 r. przejął w posiadanie dwór i majątek w Iwoniczu.

Pod jego kierownictwem następuje dalszy rozwój zakładu uzdrowiskowego. Dużo wagi przywiązywał do reklamy i do systematycznego przeprowadzania badania wód mineralnych, które sprzedawano butelkowane w kraju i za granicą. Dodatkowo w 1867 r. wybudowano za jego staraniem i uruchomiono warzelnię soli jodobromowej. Zabiegał o budowę nowych linii kolejowych i stacji kolejowej, która powstała w odległości 12 km od uzdrowiska zbliżając Iwonicz do szerokiego świata.

Za jego życia w 1876 roku funkcjonowało w Zdroju 19 willi (600 pokoi), osobne wille posiadali spokrewnieni z Załuskimi Ostaszewscy i Gołaszewscy. Żoną Michała 9 maja 1860 w Kobylepolu została Helena Maria Brzostowska (1832-1892), właścicielka; Czarnożył, Raczyn i Bolkowa, która również wpływała swoimi pomysłami na rozwój posiadłości[2].

Ich dziećmi były: Emma Maria Helena hr. Załuska (1863-1944), Józef Karol Adam Załuski (1867-1930), którego żoną została Izabella hr. Tyszkiewicz-Łohojska h.Leliwa (1872-1946).

Michał Karol Załuski zmarł 16 kwietnia 1893 w Iwoniczu i został pochowany w grobowcu rodzinnym na starym cmentarzu w tej miejscowości[3].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • "Wspomnienia o rodzinie Załuskich w XIX stuleciu", Kraków 1907
  • Boniecki, „Herbarz polski” - 2.503.108
  • Baza Jerzego ks. Czartoryskiego - cz.I004138
  • Łuszczyński, „Silva Heraldica” - lu.2804,- lu.46844, lu.8025
  • Polski Słownik Biograficzny t. 23 str. 630: psb.20511.6, sw.3199
  • Jerzy Sewer Dunin Borkowski: Rocznik Szlachty Polskiej. T. 2. Lwów: Nakładem księgarni K. Łukaszewicza, 1883, s. 357.
  • A.Kwilecki "Załuscy w Iwoniczu" 1993 str 88-160