Otwórz menu główne

Mieczysław Medwecki

Oficer, pilot Wojska Polskiego

Mieczysław Adolf Medwecki (ur. 7 czerwca 1904 w Pasieczej, zm. 1 września 1939 pod Chrosną) – polski pilot wojskowy, poległy jako pierwszy lotnik po wybuchu II wojny światowej.

Mieczysław Adolf Medwecki
Ilustracja
kapitan pilot kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia 7 czerwca 1904
Pasieczna
Data i miejsce śmierci 1 września 1939
Chrosna
Przebieg służby
Lata służby od 1920
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
Jednostki 19 Pułk Ułanów Wołyńskich,
2 Pułk Lotniczy
Stanowiska dowódca III Dyonu Myśliwskiego 2 Pułku Lotniczego
Główne wojny i bitwy Wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kawaler Orderu Orła Białego (Serbia)
Grób Mieczysława Medweckiego na cmentarzu parafialnym w Morawicy.

ŻyciorysEdytuj

Kariera pilotaEdytuj

W wieku szesnastu lat Mieczysław Adolf Medwecki wstąpił do tzw. Jazdy Jaworskiego (19 Pułku Ułanów Wołyńskich). 15 sierpnia 1925 ukończył Korpus kadetów. W 1928 ukończył Szkołę Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie (II promocja, 9 lokata) i otrzymał nominację na podporucznika obserwatora lotniczego z przydziałem do II dywizjonu liniowego 6 pułku we Lwowie.

W 1930 pod okiem kpt. Jerzego Bajana ukończył kurs pilotażu wyższego. Został przeniesiony do dywizjonu myśliwskiego 2 pułku lotniczego w Krakowie. W 1938 został kapitanem i dowódcą III dywizjonu myśliwskiego 2 pułku lotniczego. W sierpniu 1939 wraz z 121 i 122 eskadrą lotniczą został przeniesiony z lotniska w Rakowicach na lotnisko polowe w Balicach koło Krakowa.

Był także członkiem zespołu akrobacyjnego Jerzego Bajana, instruktorem pilotażu w Jugosławii[1].

 
Krzyż ustawiony w miejscu prawdopodobnej śmierci kpt. Medweckiego, W 2018 roku został on poddany częściowej renowacji. Wymieniono tabliczkę, oraz wzmocniono konstrukcję.

ŚmierćEdytuj

1 września 1939 przed godziną 7:00 kpt. Medwecki wystartował na myśliwcu PZL P.11c z lotniska w Balicach prowadząc klucz samolotów 121 Eskadry w celu patrolowania w rejonie Chrzanowa i Wadowic[2]. Zaraz po starcie polskie samoloty, nabierając wysokości, zostały zaskoczone przez nadlatujące po bombardowaniu Krakowa niemieckie bombowce Junkers Ju 87 z dywizjonu I./StG 2 i Medwecki został zestrzelony przez Ju 87, którego pilotował Lt. Frank Neubert (litery kodowe T6-GK)[2]. Pilotowany przez kpt. Medweckiego P.11c spadł na pola w rejonie Morawica-Chrosna-Brzoskwinia. Wbrew potocznym opiniom i relacji Franka Neuberta, samolot nie eksplodował w powietrzu. Pilot z przestrzeloną wątrobą lądował na polu, lecz podczas lądowania samolot zaczął się palić. Pilot zmarł w wyniku przestrzelenia wątroby i złamania podstawy czaszki. Dokładne miejsce upadku samolotu kpt. Medweckiego zostało zidentyfikowane dzięki mieszkańcom wsi Chrosna; ustawiono tam symboliczny brzozowy krzyż[3]. Medwecki stał się przez to pierwszym zabitym alianckim lotnikiem podczas II wojny światowej[2].

Startujący tuż za kpt. Medweckim Władysław Gnyś uniknął zestrzelenia ciasnym skrętem w lewo, a kilkanaście minut później w okolicach miejscowości Żurada zgłosił zestrzelenie dwóch bombowców Dornier Do 17[4]. Były to pierwsze samoloty niemieckie zestrzelone przez polskiego pilota myśliwskiego w II wojnie światowej (zwycięstwo to jednak jest kwestionowane przez badacza M. Emmerlinga, według którego samoloty zostały zniszczone w kolizji na skutek ucieczki spod ognia artylerii przeciwlotniczej)[5].

Kpt. Medwecki został pochowany na cmentarzu parafialnym w Morawicy, ale ze względu na ewakuację lotniska i ogólny chaos odwrotu Armii Kraków bez honorowej asysty. Obecnie grobem opiekują się harcerze oraz żołnierze z 8. Bazy Lotniczej w Balicach.

Mieczysław Medwecki został patronem szkoły podstawowej w Morawicy.

 
Tablica pamiątkowa w porcie lotniczym Kraków-Balice

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. A. K. Kunert, Z. Walkowski, Kronika kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo Edipresse Polska, Warszawa 2005, ​ISBN 83-60160-99-6​, s. 8.
  2. a b c Kopański 1997 ↓, s. 6.
  3. Łukasz Łydżba, Krakowski III/2 Dywizjon Myśliwski, seria „Dywizjony Myśliwskie Września 1939 r.”, Poznań 2012, ​ISBN 978-83-7731-109-7​, s. 63
  4. Kopański 1997 ↓, s. 7.
  5. Wojciech Mazur: PZL.11. Edipresse Polska S.A., 2013, s. 41, seria: Wielki Leksykon Uzbrojenia. Wrzesień 1939. Tom 8. ISBN 978-83-7769-556-2.
  6. Zezwolenie na przyjęcie i noszenie orderów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 4, s. 20, 19 marca 1935. 

BibliografiaEdytuj

  • Olgierd Cumft, Hubert Kazimierz Kujawa: Księga lotników polskich poległych, zmarłych i zaginionych 1939–1946. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989. ISBN 83-11-07329-5.
  • Tomasz Kopański: P.11 w wojnie 1939 roku. W: Andrzej Glass, Tomasz Kopański, Tomasz Makowski: PZL P.11. Cz. II. Warszawa: AJ-Press, 1997, seria: Monografie lotnicze. 37. ISBN 83-86208-64-3.

Linki zewnętrzneEdytuj