Mieczysław Sokołowski (żołnierz)

Ten artykuł dotyczy żołnierza. Zobacz też: Mieczysław Sokołowski – ujednoznacznienie.

Mieczysław Kazimierz Sokołowski[1] ps.Grzymała”, „Ojciec”, „Pomian”, „Unikat"”(ur. 23 września 1898 w Częstochowie, zm. 18/19 sierpnia 1944 w Warszawie) – oficer piechoty Wojska Polskiego i Armii Krajowej.

Mieczysław Kazimierz Sokołowski
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 23 września 1898
Częstochowa
Data i miejsce śmierci 18/19 sierpnia 1944
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
AK DYSK.png Armia Krajowa
Jednostki 3 Pułk Piechoty Legionów
55 Poznański Pułk Piechoty
Batalion KOP „Wołożyn”
Stanowiska dowódca batalionu
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Zasługi (II RP)
Kamień upamiętniający walki w ramach powstania warszawskiego na Wilanowie, kiedy to z 18/19 sierpnia 1944 r., w ramach Grupy Odsieczy „Grzymała” przedostali się na Sadybę żołnierze Kompanii K-LK-310-2 Pułku AK Baszta. W walce polegli Mieczysław Sokołowski "Grzymała" i cichociemny kpt. Julian Kozłowski „Cichy”. Kamień znajduje się przy cmentarzu Wilanowskim
Ulica ppłk. Mieczysława Sokołowskiego „Grzymały” na warszawskiej Starej Ochocie

ŻyciorysEdytuj

Wywodził się z rodu Sokołowskich herbu Pomian. Był synem Mieczysława Sokołowskiego i Antoniny z Mielęckich h. Ciołek. W 1918 ukończył Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza w Częstochowie. Był komendantem harcerstwa okręgu częstochowskiego oraz działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. Po ukończeniu Szkoły Podchorążych w Ostrowi Mazowieckiej-Komorowie, w stopniu podporucznika służył w 3 Pułku Piechoty Legionów jako dowódca plutonu w kompanii Jana Rzepeckiego na froncie polsko-sowieckim. Od 1921 w stopniu porucznika był instruktorem w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie i w Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu. W latach 1924–1929 służył w 49 Pułku Piechoty w Kołomyi. W latach 1930-1935 pełnił służbę w 55 Pułku Piechoty w Lesznie[2]. W 1935 został przeniesiony został do Korpusu Ochrony Pogranicza. W kampanii wrześniowej 1939 dowodził w stopniu majora III batalionem 2 pułku piechoty KOP (batalion KOP „Wołożyn”). Od grudnia 1939 działał w konspiracji jako komendant Obwodu IV Ochota Służby Zwycięstwu Polski (potem Związku Walki Zbrojnej. 19 września 1940 został schwytany w czasie obławy. W latach 1940–1941 był więźniem KL Auschwitz[3].

W chwili rozpoczęcia powstania warszawskiego dowódca IV Obwodu „Ochota”, w stopniu podpułkownika. Po porażce powstańców podczas ataków na cele niemieckie na terenie Ochoty, Grzymała w nocy z 1/2 sierpnia 1944 podjął decyzję o wyprowadzeniu 700 osób żołnierzy i cywili do Lasów Chojnowskich, skąd po spodziewanym dozbrojeniu z oczekiwanych zrzutów lotniczych mieli wrócić w późniejszym czasie do Warszawy. W trakcie wycofywania się pod dworem w Pęcicach doszło do starcia z Niemcami, w wyniku którego śmierć poniosło 91 powstańców (60 Niemcy rozstrzelali). Do Lasów Chojnowskich przedarło się jedynie 300 powstańców[4]. W Lasach Chojnowskich Grzymała utworzył „grupę odsieczy”, złożoną ze zgromadzonych tam oddziałów z Ochoty, Mokotowa i VII Obwodu „Obroża”. W nocy z 18 na 19 sierpnia uderzył na Wilanów z zamiarem przedarcia się na Mokotów. Poległ w okolicach Wilanowa, ciężko ranny podczas natarcia został dobity na placu boju przez patrol niemiecki.

Po wojnie został ekshumowany i pochowany na Cmentarzu Wilanowskim w kwaterze wojskowej żołnierzy 1939 i powstańców warszawskich.

AwanseEdytuj

OdznaczeniaEdytuj

UpamiętnienieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. W ewidencji wojskowej figurował jako Mieczysław I Sokołowski dla odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko. Był nim Mieczysław II Sokołowski, ur. 1 stycznia 1899, kapitan 2 Dywizjonu Artylerii Konnej.
  2. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 61.
  3. ŚWIATOWY ZWIĄZEK ŻOŁNIERZY ARMII KRAJOWEJ: Na przedpolu Warszawy. [dostęp 28 kwietnia 2010].
  4. Powstanie Warszawskie 1944 - Oficjalna strona Stowarzyszenia Pamięci Powstania Warszawskiego 1944, www.sppw1944.org [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  5. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 342.
  6. M.P. z 1938 r. nr 160, poz. 290 „za zasługi w służbie Korpusu Ochrony Pogranicza”.

BibliografiaEdytuj

  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s.
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928.
  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 64, 583.
  • Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 5 czerwiec 1935. Warszawa: Dep. Piech. MSWojsk., 1935.
  • Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 5, red. nauk. Piotr Rozwadowski, Dom Wydawniczy „Bellona”, Warszawa 2002, ​ISBN 83-11-09261-3​.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2004. ISBN 978-83-7188-691-1.

Linki zewnętrzneEdytuj