Mieroszów

miasto w województwie dolnośląskim
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Mieroszów (ujednoznacznienie).

Mieroszów (tuż po wojnie Fyrląd Wałbrzyski[2], niem. Friedland in Niederschlesien[3]) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mieroszów, w Kotlinie Mieroszowskiej, u podnóża Gór Suchych w Sudetach Środkowych na Dolnym Śląsku.

Mieroszów
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Mieroszów z lotu ptaka
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat wałbrzyski
Gmina Mieroszów
Prawa miejskie 1303
Burmistrz Andrzej Lipiński
Powierzchnia 10,31 km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

4045[1]
392,3 os./km²
Strefa numeracyjna +48 74
Kod pocztowy 58-350
Tablice rejestracyjne DBA
Położenie na mapie gminy Mieroszów
Mapa konturowa gminy Mieroszów, w centrum znajduje się punkt z opisem „Mieroszów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Mieroszów”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Mieroszów”
Położenie na mapie powiatu wałbrzyskiego
Mapa konturowa powiatu wałbrzyskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Mieroszów”
Ziemia50°40′01″N 16°11′23″E/50,666944 16,189722
TERC (TERYT) 0221064
SIMC 0984210
Hasło promocyjne: Brama do Polski
Urząd miejski
pl. Niepodległości 1
58-350 Mieroszów
Strona internetowa
BIP

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 roku miasto zamieszkiwało 4045 osób[1].

HistoriaEdytuj

Mieroszów uzyskał lokację miejską w 1303 roku[4], ponowioną przed 1326. Ok. 1354 osada uzyskała prawa miejskie, od początku XVI w. znajdowało się w posiadaniu Hochbergów z Książa. W XVII rozwinęło się tkactwo, w 1647 uruchomiono wielki młyn papierniczy. W swojej historii było wielokrotnie niszczone, w 1427 napadli i złupili je husyci, w latach 1584-1585 ludność zdziesiątkowała epidemia, w latach 1630 i 1646 zabudowę niszczyły pożary. W XVIII po wojnach śląskich straciło swoją pozycję i podupadło, w 1880 rozebrano grożący zawaleniem renesansowy ratusz. Niszczała również zabudowa, część kamienic rozebrano, wiele innych przebudowano. W XX wieku Mieroszów stał się zapleczem mieszkaniowym pobliskiego Wałbrzycha. W miejscowości od 8 IX 1944 do 9 V 1945 znajdował się obóz pracy - filia niemieckiego obozu koncentracyjnego Groß-Rosen, w której było uwięzionych ponad 500 polskich i słowackich Żydów, pracujących głównie przy wytwarzaniu śmigieł samolotów w miejscowej fabryce. Pod koniec istnienia obozu przeniesiono tu część więźniów z obozu Arbeitslager Riese. Łączną liczbę więźniów z obu obozów, którzy umarli podczas pobytu w Mieroszowie szacuje się na ponad 120[5]. Po 1945 rozwinął się przemysł drzewny i materiałów budowlanych, uruchomiono Zakłady Przemysłu Lniarskiego Camela[6].

ZabytkiEdytuj

 
Mieroszów (Friedland) Rynek
 
Kościół pw. św. Michała Archanioła
 
Kamieniczki na rynku w Mieroszowie

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[7]:

  • miasto
  • kościół św. Michała Archanioła, z pocz. XVII w., przeb. w pierwszej ćw. XVIII w., kiedyś na miejscu dzisiejszego kościoła stał zamek. Został zbudowany według podań przez księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I w końcu XIII wieku. Zamek zniszczyły wojska w czasie wojen husyckich w 1427 roku
  • plebania, ul. Kościelna 10, z 1589 r., XIX w.
  • poczta, ul. Kopernika 9, z pocz. XIX w.
  • dawna szkoła ewangelicka, ul. Kościelna 6, z 1757 r.
  • dom, ul. Kościelna 8, z XVIII w.
  • dawna szkoła ewangelicka, ul. Kościelna 9, z 1574 r., XVIII w., XIX w.
  • barokowe i klasycystyczne kamieniczki:
    • dom, ul. Niepodległości 1, z k. XVIII w., pocz. XX w.
    • dom, ul. Niepodległości 3/4, z XVII w., pocz. XX w.
    • dom, ul. Niepodległości 5, z k. XVII w., pocz. XX w.
    • fasada domu, ul. Niepodległości 6, z pocz. XIX w.
    • dom, ul. Niepodległości 7, z XVI-XIX w.,
    • dom, ul. Niepodległości 17, z 1838 r., pocz. XX w.
    • dom, ul. Niepodległości 27, z 1734 r., pocz. XX w.
  • dwór, ul. Strzelców 1, z k. XVIII w.
  • dawna tkalnia, obecnie żłobek i przedszkole, ul. Wolności 27, z pierwszej poł. XVIII w.
  • sąd, ob. gimnazjum, ul. Żeromskiego 30, z l. 1905-1906

inne zabytki:

DemografiaEdytuj

Piramida wieku mieszkańców Mieroszowa w 2014 roku[8].

 

Miasto w kulturzeEdytuj

W Mieroszowie w roku 1972 nakręcono serial Gruby, osadzony w realiach pierwszych lat na Ziemiach Odzyskanych. Wydarzenie upamiętnia utworzony w roku 2020 mural oraz skwer nazwany im. Grubego[9].

Wspólnoty wyznanioweEdytuj

Miasta partnerskieEdytuj

Frýdlant nad Ostravicí   Czechy

SportEdytuj

Mieroszów znany jest wśród miłośników sportów lotniczych - znajduje się tam popularne startowisko na górze Jatki(Nowe Siodło) z bardzo dobrym zboczem treningowym dla lotni i paralotni, odpowiednim na południowe wiatry, a także z jedyną rampą lotniową w Polsce[11].

W Mieroszowie działa klub piłkarski TKS Biały Orzeł Mieroszów, w sezonie 2008/2009 występujący w klasie okręgowej podokręgu Wałbrzych.

KomunikacjaEdytuj

Do Mieroszowa kursują autobusy komunikacji miejskiej z Wałbrzycha[12][13].

Znajduje się w nim również stacja kolejowa, przez którą od 28 kwietnia 2018 kursują sezonowe weekendowe pociągi osobowe Kolei Dolnośląskich łączące Polskę z Czechami[14].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-07-14].
  2. Pierwsza powojenna mapa Polski wydana przez WIG Sztabu Generalnego w roku 1945.
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  4. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 50–51.
  5. Filie obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. Informator. Muzeum Gross-Rosen, Wałbrzych, rok 2008, str. 27. ​ISBN 978-83-89824-07-3
  6. Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas, Dolny Śląsk - przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka, 1977, s. 277-278.
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 188,189. [dostęp 2012-10-21].
  8. Mieroszów w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-06] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  9. 40 lat temu nakręcili tu jeden z najpopularniejszych seriali. Mieszkańcy poświęcili mu właśnie mural i skwer. Gazeta Wyborcza, 2020-07-12. [dostęp 2020-11-22].
  10. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-08].
  11. Polski Serwer LeonardoXC, Opis startowiska Mieroszów, 2 lipca 2020.
  12. ZDKiUM Wałbrzych: Linią 15 do Mieroszowa i Golińska, dostęp: 2014-09-29.
  13. ZDKiUM Wabrzych: Rozkład jazdy i mapa komunikacyjna ZDKiUM Wałbrzych, dostęp: 2014-09-29.
  14. D26, D28 – uruchomienie sezonowych połączeń do Czech, „Koleje Dolnośląskie”, 23 kwietnia 2018 [dostęp 2018-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-05-14] (pol.).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj