Otwórz menu główne

Michael Gerard „Mike” Tyson[2][3], znany także jako Malik Abdul Aziz[4][5] (ur. 30 czerwca 1966 na Brooklynie[6][7] w Nowym Jorku) – amerykański bokser, w latach 1986-90 i 1996 był niekwestionowanym mistrzem świata wagi ciężkiej. Jeden z najbardziej brutalnie walczących bokserów, znany też jako Iron Mike (Żelazny Mike)[8], zasłynął z nokautującego ciosu, najmłodszy mistrz świata wagi ciężkiej w historii boksu zawodowego (20 lat, 4 miesiące i 22 dni)[9]. Znalazł się na 16. miejscu w rankingu na najlepszego pięściarza wszech czasów według magazynu The Ring.

Mike Tyson
Tyson w 2011 roku
Tyson w 2011 roku
Pełne imię i nazwisko Michael Gerard Tyson
Pseudonim Iron Mike
Data i miejsce urodzenia 30 czerwca 1966
Nowy Jork
Obywatelstwo  Stany Zjednoczone
Wzrost 178[1] cm
Masa ciała 96 - 109 kg
Styl walki boks
Kategoria wagowa ciężka
Bilans walk zawodowych[a]
Liczba walk 58
Zwycięstwa 50
Przez nokauty 44
Porażki 6 (5 KO)
Remisy 0
Nieodbyte 2
  1. Bilans walk aktualny na 10 sierpnia 2012.
Strona internetowa

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

Urodził się i wychowywał na Brooklynie, w Nowym Jorku jako syn Lorny (z domu Smith; zm. gdy Tyson miał 16 lat) i Jimmy’ego Kirkpatricka (zm. 28 października 1992). Dorastał bez ojca wraz z bratem Rodneyem i siostrą Denise w dzielnicy o wysokiej przestępczości. Miał problemy z prawem od najmłodszych lat.

W wieku 13 lat, po jednym z rozbojów, trafił do Catskill High School[10] z poprawczakiem. Został tam dostrzeżony przez byłego boksera Deshawna Stewarta, który zapoznał go z trenerem Teddym Atlasem[11][12]. Potem młody Tyson trenował pod opieką Cusa D’Amato[13], u którego także zamieszkał.

KarieraEdytuj

W 1982 roku, jako amator zdobył złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich Juniorów. Nie dostał się jednak na Igrzyska Olimpijskie w Los Angeles i przeszedł na zawodowstwo. W zawodowym ringu debiutował 6 marca 1985 roku w Nowym Jorku[14]. Wygrał swoje pierwsze 19 zawodowych walk przez nokaut, w tym 12 w pierwszej rundzie[15]. 22 listopada 1986 roku, po swojej 28. walce Tyson zdobył tytuł WBC i stał się najmłodszym mistrzem wagi ciężkiej w historii boksu. Wkrótce po tym, 7 marca 1987 w Las Vegas Hilton potwierdził swój status jako najlepszy na świecie mistrz IBF. W lutym 1990 w Tokio przez KO w 10. rundzie przegrał z Jamesem “Busterem” Douglasem.

W lipcu 1991 roku został oskarżony o gwałt na 18-letniej Desiree Washington, a w listopadzie 1992 skazany na sześć lat więzienia. Być może wpływ na jego zachowania miał incydent z przeszłości. Bokser podczas wywiadu w 2014 roku wyznał, że w wieku 7 lat sam padł ofiarą gwałtu[16]. Wyszedł na wolność po trzech latach (1992-95) za dobre sprawowanie[17].

W 1995 wrócił na ring, odzyskał część pasów wagi ciężkiej, po czym stracił je w walce z Evanderem Holyfieldem w 1996. Ich rewanż w 1997 zakończył się dyskwalifikacją Tysona za odgryzienie części ucha. Udało mu się jednak wrócić na ring.

W 2000 walczył z Andrzejem Gołotą. Komisja bokserska uznała walkę za nieodbytą, ponieważ Tyson był pod wpływem marihuany. Walczył ponownie o mistrzostwo, przegrywając przez nokaut z Lennoxem Lewisem w 2002. Tyson skończył z boksem w 2005, po dwóch kolejnych walkach przegranych przez nokaut (Danny Williams i Kevin McBride).

W 2003 doświadczył upadłości (bankructwa), mimo otrzymania ponad 30 mln dolarów za kilka walk i 400 mln dolarów w ciągu swojej kariery.

Po debiucie w jednoosobowym show w Las Vegas, Tyson podjął współpracę z reżyserem Spike'em Lee i w sierpniu 2012 roku trafił na Broadway. W 2013 roku, w ramach kampanii reklamowej napoju energetycznego Black Energy Drink (FoodCare) w sieci handlowe Tesco, Asda i Sainsbury’s, odwiedził Polskę[18]. W lutym 2013 roku wystąpił w jednoosobowym pokazie Mike Tyson: Undisputed Truth, gdzie opowiadał o swoim życiu osobistym i zawodowym na scenie[19]. Jego występ był też emitowany 16 listopada 2013 na antenie HBO. W listopadzie 2013 roku ukazała się jego książka Undisputed Truth, która również trafiła na listę bestsellerów The New York Times[20].

Wystąpił w dramacie Czarne i białe (Black and White, 1999) z Robertem Downeyem Jr., tragikomedii Kumpel do bicia (Play It to the Bone, 1999) z Antonio Banderasem i Woodym Harrelsonem, Milion za noc (When Will I Be Loved, 2004) z Neve Campbell, dramacie sportowym Sylvestra Stallone’a Rocky Balboa (2006), komedii Kac Vegas (The Hangover, 2009) śpiewając przebój Phila CollinsaIn the Air Tonight” i sequelu Kac Vegas w Bangkoku (The Hangover 2, 2011) wykonując utwór z repertuaru Murraya Heada „One Night in Bangkok” oraz komedii Straszny film 5 (Scary Movie 5, 2013)[21], a także pojawił się w sitcomach: ABC Webster (1987), HBO Ekipa (Entourage, 2010, 2015), Fox Breaking In (2011) czy CBS Jak poznałem waszą matkę (How I Met Your Mother, 2013).

Walczył lub pokazywał się na PPV lub tygodniówkach WWE (dawniej WWF). Ostatnim razem 11 stycznia 2010. Na największej gali WWE- WrestleManii 1 kwietnia 2012 w Miami został wprowadzony do WWE Hall of Fame (hali sław tej organizacji).

Życie prywatneEdytuj

7 lutego 1988 roku ożenił się aktorką Robin Givens[22]. Rozwiedli się rok później - 14 lutego 1989. 19 kwietnia 1997 roku w Bethesda zawarł drugi związek małżeński z pediatrą Monicą Turner[23], z którą miał dwójkę dzieci: córkę Raynę (ur. 14 lutego 1996) i syna Amira (ur. 5 sierpnia 1997). 13 stycznia 2003 doszło do rozwodu. Konsekwencją rozwodu było znaczne uszczuplenie majątku Tysona, który musiał zapłacić z przyszłych zarobków byłej żonie 6,5 mln dolarów i oddać posiadłość w Farmington w stanie Connecticut) i dom w Potomac, a Tyson zatrzymał rezydencję w Las Vegas.

Z innych nieformalnych związków ma syna D’Amato Kilraina, córkę Mickey i syna Miguela. Ze związku z Sol Xochitl miał córkę Exodus (ur. 2005), która 25 maja 2009 roku została znaleziona przez jej brata Miguela przy bieżni elektrycznej, na której bawiąc się zahaczyła głową o kabel; została przewieziona w stanie krytycznym do szpitala, gdzie zmarła 26 maja 2009 w wieku czterech lat[24]. 6 czerwca 2009 roku poślubił Lakihę „Kiki” Spicer, swoją wieloletnią dziewczynę, z którą ma dwójkę dzieci: córkę Milan i syna Morocco Elijaha (ur. 25 stycznia 2011). W marcu 2011 roku pojawił się w talk-show The Ellen DeGeneres Show, gdzie w wywiadzie z Ellen DeGeneres opowiadał o przejściu na dietę wegańską[25].

Trenerzy:
Cus D’Amato
Kevin Roney
Aaron Snowell
Richie Giachetti
Jay Bright
Tommy Brooks
Ronnie Shields
Freddy Roach
Jeff Fenech

OsiągnięciaEdytuj

Tytuły

  1. Junior Heavyweight Champion Igrzyska Olimpijskie 1982
  2. Narodowy Golden Gloves Champion Heavyweight 1984
  3. Niekwestionowany mistrz wagi ciężkiej (który zdobył wszystkie trzy pasy mistrzostw WBA, IBF i WBC) – 1 sierpnia 1987 – 11 lutego 1990
  4. WBC Heavyweight Champion – 22 listopada 1986 – 11 lutego 1990, 16 marca 1996 – 1997
  5. WBA Heavyweight Champion – 7 marca 1987 – 11 lutego 1990, 7 września 1996 – 9 listopada 1996
  6. IBF Heavyweight Champion – 1 sierpnia 1987 – 11 lutego 1990

Rekordy

  1. Najmłodszy mistrz wagi ciężkiej – 20 lat, 4 miesiące i 22 dni
  2. Junior Olympic najszybsze KO – 8 sekund

Nagrody

  1. Ring Magazine Fighter of the Year – 1986 i 1988
  2. BBC Sports Personality of the Year Overseas Personality – 1989
  3. Ring magazynie „Prospect of the Year” – 1985

W 2011 roku został wprowadzony do Międzynarodowej Galerii Sław Boksu. W 2012 roku na WrestleManii 28 został wprowadzony do WWE Hall of Fame.

PrzypisyEdytuj

  1. Mike Tyson (ang.). BoxRec. [dostęp 2017-01-11].
  2. Mike Tyson (hiszp.). SensaCine.com. [dostęp 2017-01-11].
  3. Mike Tyson Former boxer (ang.). TVGuide.com. [dostęp 2017-01-11].
  4. Mike Tyson - Boxer (ang.). Biography.com. [dostęp 2017-01-11].
  5. Mike Tyson Biography (ang.). Famous People. [dostęp 2017-01-11].
  6. Mike Tyson - Sztárlexikon (węg.). Starity.hu. [dostęp 2017-01-11].
  7. Mike Tyson (port.). AdoroCinema. [dostęp 2017-01-11].
  8. Mike Tyson (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2017-01-11].
  9. Mike Tyson (ang.). Listal. [dostęp 2017-01-11].
  10. Mike Tyson - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2017-01-11].
  11. Gareth A Davies (2016-04-09): How Teddy Atlas went from the harsh streets to a fighting sage (ang.). The Telegraph. [dostęp 2017-01-11].
  12. Teddy Atlas on his relationship with Mike Tyson (ang.). SI.com. [dostęp 2017-01-11].
  13. Cus D’Amato (1908-1985) (ang.). Find A Grave Memorial. [dostęp 2017-01-11].
  14. Mike Tyson vs Hector Mercedes 'Tyson's first Professional Fight' (ang.). SportsMoments. [dostęp 2017-01-11].
  15. Mike Tyson Fast Facts (ang.). TV Guide. [dostęp 2017-01-11].
  16. Mike Tyson został zgwałcony (pol.). Radio Eska. [dostęp 2017-01-11].
  17. Mike Tyson (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-01-11].
  18. Simon Neville (2013-01-25): 'Mike Tyson' energy drink sparks criticism of big three supermarkets (ang.). The Guardian. [dostęp 2017-01-11].
  19. Jon Saraceno (2002-06-06): Tyson shows good-guy side with kids (ang.). USA Today. [dostęp 2017-01-11].
  20. Gregory Cowles (2013-11-22): Inside the List (ang.). The New York Times. [dostęp 2017-01-11].
  21. Mike Tyson (wł.). MYmovies. [dostęp 2017-01-11].
  22. Robin Givens w bazie Notable Names Database (ang.)
  23. Monica Turner w bazie IMDb (ang.)
  24. Tyson's daughter dies after accident, police say (ang.). CNN. [dostęp 2017-01-11].
  25. Lizzie Smith (2010-05-12): Mike Tyson's fighting fit again... and he's turned (ang.). Daily Mail. [dostęp 2017-01-11].

Linki zewnętrzneEdytuj


Poprzednik
Trevor Berbick
Mistrz świata wagi ciężkiej federacji WBC
22 listopada 1986 – 11 lutego 1990
Następca
James Douglas
Poprzednik
James Smith
Mistrz świata wagi ciężkiej federacji WBA
7 marca 1987 – 11 lutego 1990
Następca
James Douglas
Poprzednik
Tony Tucker
Mistrz świata wagi ciężkiej federacji IBF
1 sierpnia 1987 – 11 lutego 1990
Następca
James Douglas
Poprzednik
Frank Bruno
Mistrz świata wagi ciężkiej federacji WBC
16 marca 1996 – 24 września 1996
Następca
Lennox Lewis
Poprzednik
Bruce Seldon
Mistrz świata wagi ciężkiej federacji WBA
7 września 1996 – 9 listopada 1996
Następca
Evander Holyfield