Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy suwerennych państw o małym obszarze terytorialnym. Zobacz też: Mikronacja – określenie stosowane na państwo o charakterze wirtualnym, lub rzeczywiste, lecz niewielkie i nieuznawane. Obydwa powyższe podmioty potocznie określa się również jako mikropaństwo.

Mikropaństwo, minipaństwo, rzadziej państwo karłowatepaństwo o niewielkim obszarze terytorialnym i mające niewielką liczbę ludności.

Minipaństwa w sąsiedztwie Unii Europejskiej

Typowym problemem mikropaństw jest np. brak własnej armii. Niewielkie terytorium i mała liczba ludności determinują daleko idące ograniczenia gospodarcze. Dlatego kraje te często wchodzą w unie celne i używają walut swoich sąsiadów. Ich słaba pozycja prowadzi w efekcie do uzależnienia się od większych państw sąsiednich, na rzecz których nierzadko rezygnują one z wykonywania części własnej suwerenności. W Europie taka zależność istnieje pomiędzy Księstwem Andory a Francją i Hiszpanią. Dla Liechtensteinu takim partnerem jest Szwajcaria, dla Księstwa MonakoFrancja, a dla San MarinoWłochy. Dla pozaeuropejskich mikropaństw rolę te odgrywają byłe metropolie, których koloniami w przeszłości były te kraje.

Mikropaństwa są niezależnymi podmiotami prawa międzynarodowego. Do kategorii tej nie można więc zaliczyć takich bytów jak Dependencje Korony brytyjskiej czy drobne terytoria zależne, będące pozostałościami rozległych posiadłości dawnych mocarstw kolonialnych.

Miasto-państwo jest klasycznym przykładem miniaturowego państwa, które składa się z jednego miasta i ewentualnie z najbliżej położonego terytorium, gdzie mogą znajdować się jeszcze inne, mniejsze osady.

Spis treści

Współczesne mikropaństwaEdytuj

Na świecie istnieje oficjalnie 25 niepodległych państw, których powierzchnie nie przekraczają 1000 km². Liczba ich ludności zazwyczaj jest niewielka, z wyjątkiem Singapuru – miasta zamieszkanego przez ponad 4,5 mln osób. Większość minipaństw zajmuje wyspy lub grupy wysp, przeważnie położone w Basenie Karaibskim, na Oceanie Spokojnym i w Azji Południowo-Wschodniej, i stanowi często pozostałości dawnych posiadłości kolonialnych. Jedynie Singapur, Malta i niezależny szejkanat Bahrajn są państwami charakteryzującymi się wysoką stopą życiową i stabilnym rozwojem ekonomicznym.

W Europie istnieje 6 minipaństw: Andora, Liechtenstein, Monako, Malta, San Marino i Watykan. Mają one odmienną genezę, stanowiąc fragmenty średniowiecznych państw lub posiadłości należących do różnych dynastii.

Najmniejszym państwem świata zarówno pod względem terytorium, jak i liczby ludności jest Państwo Miasto Watykan z 839 obywatelami (stan na lipiec 2013) i o powierzchni 44 hektarów.

Państwa mające mniej niż 1000 km² powierzchniEdytuj

Mj. Państwo/Terytorium Powierzchnia Region
1   Watykan 0,44 km² Europa
2   Monako 2,02 km² Europa
3   Nauru 21 km² Oceania
4   Tuvalu 26 km² Oceania
5   San Marino 61 km² Europa
6   Liechtenstein 160 km² Europa
7   Wyspy Marshalla 181 km² Oceania
8   Saint Kitts i Nevis 261 km² Karaiby
9   Malediwy 298 km² AzjaOcean Indyjski
10   Malta 316 km² EuropaMorze Śródziemne
11   Grenada 344 km² Karaiby
12   Saint Vincent i Grenadyny 389 km² Karaiby
13   Barbados 430 km² Karaiby
14   Antigua i Barbuda 443 km² Karaiby
15   Seszele 455 km² AfrykaOcean Indyjski
16   Palau 459 km² Oceania
17   Andora 468 km² Europa
18   Saint Lucia 616 km² Karaiby
19   Mikronezja 702 km² Oceania
20   Singapur 714 km² Azja
21   Tonga 747 km² Oceania
22   Dominika 751 km² Karaiby
23   Bahrajn 765 km² AzjaZatoka Perska
24   Kiribati 811 km² Oceania
25   Wyspy Świętego Tomasza i Książęca 964 km² AfrykaOcean Atlantycki

Państwa mające mniej niż 500 000 mieszkańców[1]Edytuj

Mj. Państwo/Terytorium Populacja [tys.] Region
1   Watykan 0,839 Europa
2   Nauru 9,434 Oceania
3   Tuvalu 10,698 Oceania
4   Palau 21,108 Oceania
5   San Marino 32,448 Europa
6   Monako 36,136 Europa
7   Liechtenstein 37,009 Europa
8   Saint Kitts i Nevis 51,134 Karaiby
9   Wyspy Marshalla 69,747 Oceania
10   Dominika 73,286 Karaiby
11   Andora 85,293 Europa
12   Antigua i Barbuda 90,156 Karaiby
13   Seszele 90,846 AfrykaOcean Indyjski
14   Saint Vincent i Grenadyny 103,220 Karaiby
15   Kiribati 103,248 Oceania
16   Mikronezja 106,104 Oceania
17   Tonga 106,322 Oceania
18   Grenada 109,590 Karaiby
19   Saint Lucia 162,781 Karaiby
20   Wyspy Świętego Tomasza i Książęca 186,817 AfrykaOcean Atlantycki
21   Samoa 195,476 Oceania
22   Vanuatu 261,565 Oceania
23   Barbados 288,725 Karaiby
24   Islandia 315,281 Europa
25   Bahamy 319,031 Karaiby
26   Belize 334,297 Ameryka Środkowa
27   Malediwy 393,988 AzjaOcean Indyjski
28   Malta 411,277 Europa
29   Brunei 415,717 Azja

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • K. A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski (red.), Społeczeństwo i polityka, podstawy nauk politycznych, Warszawa 2007
  • M. Baczwarow, A. Suliborski, Kompendium wiedzy o geografii politycznej i geopolityce, Warszawa 2003.