Milovan Đilas [mîlɔʋan dʑîlaːs] (ur. 4 lub 12 czerwca 1911, Podbišće, Czarnogóra, zm. 20 kwietnia 1995, Belgrad) – jugosłowiański polityk i pisarz polityczny.

Milovan Đilas
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 lub 12 czerwca 1911
Podbišće, Czarnogóra
Data i miejsce śmierci 20 kwietnia 1995
Belgrad
Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii
Okres od 1953
do 1954
Przynależność polityczna Związek Komunistów Jugosławii
Następca Moša Pijade
Odznaczenia
Order Kutuzowa

ŻyciorysEdytuj

W latach 1929-1930 studiował literaturę na Uniwersytecie Belgradzkim. Od 1933 do 1937 był więziony za działalność komunistyczną[1]. Choć sam określał się jako demokratyczny socjalista, to w 1932 roku dołączył do nielegalnej partii komunistycznej[2]. Od 1940 członek Biura Politycznego, jeden z dowódców Narodowej Armii Wyzwolenia Jugosławii i bliski współpracownik Tity. Po wojnie odpowiedzialny za agitację i propagandę. Od 1953 wiceprezydent Jugosławii. W 1954 za krytykę rządów partii komunistycznej pozbawiony stanowisk i 1956–1966 kilkakrotnie więziony. W napisanej w czasie internowania książce Nowa klasa poddał krytycznej analizie system rządów oligarchii komunistycznej. W latach 50. skrytykował interwencję radziecką na Węgrzech, którą nazwał raną zadaną komunizmowi[3]. W 1968 roku uzyskał zgodę władz jugosłowiańskich na opuszczenie kraju.

Wybrane dziełaEdytuj

  • Nowa klasa (Nova klasa, Londyn 1957)
  • Rozmowy ze Stalinem (Susreti sa Stalinom, Londyn 1962)
  • Nesavršeno društvo (Londyn 1969)
  • Seđenje jednog revolucionara (Oksford 1973)
  • Druženje sa Titom (Londyn 1981)

PrzypisyEdytuj

  1. Bogusław Zieliński, Droga do faszyzmu. Rozmowa z Milovanem Djilasem, w: Wprost, nr 7/1992, s. 34
  2. The New Class, Greek Edition (Horizon), Ateny, 1957
  3. Paul Lendvai, One Day that Shook the Communist World: The 1956 Hungarian Uprising and Its Legacy, Princeton, N.J.: Princeton University Press, 2008, s. 196, ISBN 0-691-13282-8, OCLC 705945738.

BibliografiaEdytuj

  • Milovan Djilas: Gespräche mit Stalin, S. Fischer Verlag (1962), notka biograficzna "Über Djilas"