Minush Jero

Minush Jero, właśc. Emin Masar Jero (ur. 27 czerwca 1932 w Skele k. Wlory, zm. 28 marca 2006 w Durrës) – albański dramaturg i reżyser teatralny.

Minush Jero
Imię i nazwisko Emin Masar Jero
Data i miejsce urodzenia 27 czerwca 1932
Skele k. Wlory
Data i miejsce śmierci 22 marca 2006
Durrës
Narodowość albańska
Język albański
Alma Mater Uniwersytet Tirański
Dziedzina sztuki reżyser teatralny, dramaturg
Ważne dzieła

Szare plamy (dramat)

ŻyciorysEdytuj

Syn Masara i Pertefy[1]. Ukończył szkołę wojskową, ale w 1960 odszedł z armii i rozpoczął studia z zakresu języka i literatury albańskiej na Uniwersytecie Tirańskim. Już w czasie studiów pisał opowiadania, ale sławę przyniosły mu dramaty: Miłość w czasie wojny (Dasmë në luftë), Most (Ura) i Historia pewnej nocy (Historia e një nate). Większość jego dzieł nawiązywała do okresu II wojny światowej. W 1969 napisał dramat Szare plamy (Njollat e murrme), poświęcony walce z przeżytkami burżuazyjnej mentalności w społeczeństwie albańskim. W tym samym roku na IV Festiwalu Teatru Albańskiego w Tiranie zespół Teatru Andona Zako Cajupiego z Korczy przedstawił inscenizację Szarych plam, w reżyserii Mihallaqa Luarasiego, i zebrał wszystkie główne nagrody. Trzy dni później sztukę obejrzał Enver Hoxha, w towarzystwie ministra kultury Thomy Deliany. Hodża uznał, że sztuka Jero zawiera treści szkodliwe ideologicznie i wyszedł wcześniej z sali[2]. Dzieło Jero zniknęło z afisza i przestano je wystawiać.

Po XI Festiwalu Piosenki (grudzień 1972), skrytykowanym przez władze partyjne, rozpoczęła się czystka w środowiskach artystycznych. Minusha Jero funkcjonariusze Sigurimi aresztowali 30 kwietnia 1973[1]. Proces rozpoczął się w grudniu 1973. 9 lutego 1974 Sąd Okręgowy w Tiranie (przew. Irakli Bozo) uznał go winnym zbrodni agitacji i propagandy skierowanej przeciwko władzy ludowej i na mocy art. 73 Kodeksu Karnego skazał go na 8 lat pozbawienia wolności. Z czasem wyrok ten złagodzono do 6 lat i 8 miesięcy. Jero opuścił więzienie w Ballshu 28 grudnia 1978. W latach 1979–1987 pracował jako robotnik w zakładach przemysłu gumowego w Durrësie.

W 1990 należał do grona założycieli pierwszych struktur Demokratycznej Partii Albanii w Durrësie. Z inicjatywy Jero, w wieży bizantyjskiej twierdzy w Durrësie powstała w 1992 pierwsza w tym mieście kawiarnia kulturalna, która miała propagować dzieła miejscowych artystów[3]. W 1998 został poszkodowany w wyniku wypadku samochodowego. Obrażenia, które odniósł przykuły go do łóżka, w którym spędził ostatnie lata swojego życia.

DziełaEdytuj

  • Minush Jero: Dasmë në luftë. Historia e një nate. Të pamposhtur. Drama. Tirana: 1971. (alb.)
  • Minush Jero: Les Taches sombres. Paris: 2002. ISBN 2-9516638-5-4. (fr.)

PrzypisyEdytuj

  1. a b Drama e ndaluar: “Gjendet “Njolla e Murrme” = 2017-11-09, lexo.al, 16 stycznia 2016 [zarchiwizowane z adresu 2017-11-10] (alb.).
  2. Todi Lubonja: Nën peshën e dhunës. Tirana: 1998, s. 36.
  3. Miranda Vickers: Albania: From Anarchy to a Balkan Identity. C. Hurst & Co. Publishers, 1997, s. 123.

BibliografiaEdytuj