Otwórz menu główne

Mistrzostwa Polski w piłce nożnej (1921)

Mistrzostwa Polski w piłce nożnej 1921 – 2. edycja oficjalnych mistrzostw Polski w piłce nożnej mężczyzn, a pierwsza dokończona oraz zakończona wyłonieniem triumfatora (mistrzostwa Polski 1920 zostały bowiem przerwane na skutek trwającej wojny polsko-bolszewickiej). Organizatorem rozgrywek był Polski Związek Piłki Nożnej (PZPN). Całą rywalizację przeprowadzono systemem mieszanym (quasi ligowym) w roku kalendarzowym 1921, jako sezonie (tzw. cyklem "wiosna-jesień").

Mistrzostwa Polski 1921
1920 1922
Szczegóły rozgrywek
Termin 21 sierpnia 1921 –
30 października 1921
Liczba zespołów 5
Liczba meczów 20
Stadiony (w 5 miastach)
Najwięcej kibiców 10 000 na meczu
Cracovia 2–0 Pogoń Lwów (21.08.1921)[1]
Bramki 84 (4,2 na mecz)
Mistrz Polski Cracovia (1. tytuł)
Król strzelców Józef Kałuża (9 goli[2])
Okręgi piłkarskie biorące udział w MP 1921.
Geographylogo.svg
Lokalizacja siedzib klubów, grających w fazie finałowej mistrzostw Polski 1921.

Zmagania decydującej fazy mistrzostw (fazy finałowej) trwały 70 dni – od 21 sierpnia 1921 do 30 października 1921. W 20 spotkaniach (18 rozstrzygniętych i 2 remisowych) - rozegranych w jej ramach - uzyskano 84 bramki, co daje średnią 4,20 gola na mecz. Tytuł mistrza Polski wywalczyła Cracovia, a koronę króla strzelców - jej zawodnik - Józef Kałuża, zdobywca 9 trafień[3].

Wzorem sezonu 1920 utrzymano podział kraju na pięć okręgów piłkarskich: krakowski, lwowski, łódzki, poznański i warszawski. Regulamin mistrzostw ustalono na początku 1921, a przyjęto podczas 2. Walnego Zgromadzenia PZPN, zorganizowanego w dniach 14–15 lutego 1921 w Krakowie[4]. Według niego, ogólnokrajowe zmagania o tytuł mistrzowski odbyły się w cyklu "wiosna-jesień" i w trzech klasach rozgrywkowych: Klasach A (występujące w nich drużyny miały walczyć o mistrzostwo Polski), Klasie B (przydzielono do niej zespoły rezerw drużyn z Klasy A, a także po jednej drużynie z okręgu warszawskiego i łódzkiego) oraz Klasie C. Zmagania klas A przeprowadzono dwufazowo – na wiosnę rozgrywki okręgowe w pięciu grupach wyłoniły mistrzów pięciu okręgów (krakowskiego, lwowskiego, łódzkiego, poznańskiego i warszawskiego), którzy jesienią rywalizowali między sobą w turnieju finałowym o tytuł mistrza Polski (systemem ligowym – „każdy z każdym, mecz i rewanż”). Wywalczenie tytułu mistrza Polski nie dawało prawa występu w fazie finałowej następnej edycji[3].

Spis treści

Faza eliminacyjnaEdytuj

Faza finałowaEdytuj

Tabela końcowaEdytuj

Poz Drużyna M W R P G+ G- Bilans Pkt
1. Cracovia   8 7 1 0 31 7 +24 15
2. Polonia Warszawa 8 5 0 3 13 9 +4 10
3. Warta Poznań 8 3 2 3 14 24 −10 8
4. Pogoń Lwów 8 3 0 5 19 13 +6 6
5. ŁKS Łódź 8 0 1 7 7 31 −24 1

Legenda:


Mistrz Polski

Wyniki spotkańEdytuj

Gospodarz \ Gość CRA PWA WAR PGL ŁKS
Cracovia 3:0 6:1 2:0 7:1
Polonia Warszawa 1:2 2:3 1:0 1:0
Warta Poznań 2:2 0:1 3:2 2:1
Pogoń Lwów 2:5 0:1 7:0 6:1
ŁKS Łódź 0:4 1:6 3:3 0:2

Źródło: Historia I ligi polskiej w statystyce
Objaśnienia:
1Drużyna gospodarzy jest wymieniona po lewej stronie tabeli.
Kolory: zielony – zwycięstwo gospodarzy, żółty – remis, różowy – zwycięstwo gości.

1 kolejkaEdytuj

21 sierpnia 1921
17:30
Cracovia 2 : 0
(2:0)
Pogoń Lwów Stadion Cracovii, Kraków  
Mielech   20'
Kogut   28'
Kotapka   89'
Raport Widzów: 10 000
Sędzia: Karol Bannert (Biała)

21 sierpnia 1921
17:30
Warta Poznań 0 : 1
(0:0)
Polonia Warszawa Boisko przy placu Ciętym, Poznań  
Bartczek   ?'
Kosicki   ?'
Raport   66' (k) Stefan Loth
Sędzia: Zygmunt Górecki (Ostrów Wlkp.)[a]
kartki:
   ?' Szmidt

2 kolejkaEdytuj

28 sierpnia 1921
17:30
Cracovia 7 : 1
(4:1)
ŁKS Łódź Stadion Cracovii, Kraków  
Kogut   5'
Kotapka   9'
Kałuża   15'
Mielech   36'60'
Cikowski   62'
Gintel   80' (k)
Raport   16' Lange Widzów: 4 000
Sędzia: Andrzej Przeworski (Warszawa)

28 sierpnia 1921 Warta Poznań 3 : 2
(1:2)
Pogoń Lwów Boisko przy placu Ciętym, Poznań  
Staliński   35'
Prymka   75'81'
Raport   6' Batsch
  27' Wa. Kuchar

3 kolejkaEdytuj

4 września 1921
17:00
Cracovia 3 : 0
(1:0)
Polonia Warszawa Stadion Cracovii, Kraków  
Gintel   27' (k)
Kałuża   51'61'
Raport Widzów: 6 000
Sędzia: Marian Bilor (Lwów)

4 września 1921 ŁKS Łódź 0 : 2
(0:1)
Pogoń Lwów Boisko przy ulicy Srebrzyńskiej, Łódź  
  ?'?' Wa. Kuchar
Sędzia: Józef Lustgarten (Kraków)

4 kolejkaEdytuj

11 września 1921 Pogoń Lwów 0 : 1
(0:1)
Polonia Warszawa Park sportowy, Lwów  
  41' Stenzel
Sędzia: Józef Lustgarten (Kraków)

11 września 1921 Warta Poznań 2 : 1
(1:0)
ŁKS Łódź Boisko przy placu Ciętym, Poznań  
Kosicki   ?' (k)
Einbacher   ?'
?  
  ?' ?
Sędzia: Fiedler (Kraków)[b]

5 kolejkaEdytuj

18 września 1921 Warta Poznań 2 : 2
(2:1)
Cracovia Boisko przy placu Ciętym, Poznań  
Kosicki   29' (k)
Einbacher   36'
Raport   32'77' Kałuża
  89' Gintel
Widzów: 4 000
Sędzia: Andrzej Przeworski (Warszawa)

18 września 1921 Polonia Warszawa 1 : 0 ŁKS Łódź boisko w Parku Sobieskiego na Agrykoli, Warszawa  
  • Szczegóły meczu nieznane.

6 kolejkaEdytuj

25 września 1921 Pogoń Lwów 6 : 1
(2:1)
ŁKS Łódź Park sportowy, Lwów  
Wa. Kuchar   15'42'51'
Batsch   61'
Garbień   64'
Tarczyński   89'
  27' ?
Sędzia: Ignacy Rosenstock (Kraków)
kartki:
   ?' ?

25 września 1921 Polonia Warszawa 1 : 2
(0:1)
Cracovia boisko w Parku Sobieskiego na Agrykoli, Warszawa  
Hamburger   81' Raport   30' Cikowski
  88' Chruściński
Widzów: 3 000
Sędzia: Stanisław Ziemiański (Kraków)

7 kolejkaEdytuj

9 października 1921
16:00
Polonia Warszawa 1 : 0
(0:0)
Pogoń Lwów boisko w Parku Sobieskiego na Agrykoli, Warszawa  
Hamburger   15',   75'
Sędzia: Józef Lustgarten (Kraków)

9 października 1921 ŁKS Łódź 3 : 3
(2:2)
Warta Poznań Boisko przy ulicy Srebrzyńskiej, Łódź  
Lange   7'
Cyl   36'54'
  12'30'77' Einbacher Widzów: 7 000
Sędzia: Grabowski (Warszawa)
kartki:
Otto   61'
kartki:
  77' Staliński

8 kolejkaEdytuj

16 października 1921 Pogoń Lwów 7 : 0
(5:0)
Warta Poznań Park sportowy, Lwów  
Garbień   ?'?'
Wa. Kuchar   ?'?'
Batsch   ?'?'
?   ?' (sam)

Sędzia: Józef Lustgarten (Kraków)

16 października 1921 ŁKS Łódź 0 : 4
(0:1)
Cracovia Boisko przy ulicy Srebrzyńskiej, Łódź  
Raport   33'57'70' (k) Kotapka
  79' (k) Gintel
Widzów: 4 000
Sędzia: Edmund Szyc (Poznań)

9 kolejkaEdytuj

23 października 1921 Cracovia 6 : 1
(3:0)
Warta Poznań Stadion Cracovii, Kraków  
Kałuża   5'78'
Cikowski   14'
Kotapka   35'66'
Gintel   82' (k)
Raport   86' Einbacher Widzów: 6 000
Sędzia: kpt. Alfred Konkiewicz (Kraków)

23 października 1921 ŁKS Łódź 1 : 6
(1:1)
Polonia Warszawa Boisko przy ulicy Srebrzyńskiej, Łódź  
Kowalczyk   13'   37' ?
  ?'?'?'?'?' ?

Sędzia: Zweig (Kraków)

10 kolejkaEdytuj

30 października 1921 Polonia Warszawa 2 : 3
(1:1)
Warta Poznań boisko w Parku Sobieskiego na Agrykoli, Warszawa  

Sędzia: Józef Lustgarten (Kraków)
  • Strzelcy bramek nieznani.

30 października 1921 Pogoń Lwów 2 : 5
(2:3)
Cracovia Park sportowy, Lwów  
Batsch   34'
Wa. Kuchar   39'
Raport   13'42' Kałuża
  27' Kotapka
  76'78' Kogut
Widzów: 5 000
Sędzia: Adam Obrubański (Kraków)

Kadra drużyny mistrza PolskiEdytuj

 
Drużyna Cracovii – piłkarski mistrz Polski 1921.
Lp. Zawodnik Mecze Minuty Bramki Data urodzenia
Bramkarze
1   Eugeniusz Latacz 1 90 -1 2.04.1905
2   Stefan Popiel 6 540 -4 19.05.1896
3   Gustaw Rogalski 1 90 -2 22.06.1887
Obrońcy
4   Tadeusz Dąbrowski 1 90 0 18.10.1894
5   Stefan Fryc 8 720 0 19.08.1894
6   Ludwik Gintel 8 720 4 26.09.1899
Pomocnicy
7   Zygmunt Chruściński 3 270 1 17.02.1899
8   Stanisław Kazimierz Cikowski 8 720 3 14.02.1899
9   Zdzisław Styczeń 8 720 0 16.10.1894
10   Tadeusz Synowiec 8 720 0 11.11.1889
Napastnicy
11   Józef Kałuża 8 720 9 11.02.1896
12   Adam Kogut 6 540 4 4.12.1895
13   Bolesław Kotapka 6 540 7 24.10.1898
14   Henryk Limanowski 1 90 0 9.07.1903
15   Stanisław Mielech 7 630 3 29.04.1894
16   Gustaw Nowak 1 90 0 7.10.1904
17   Leon Sperling 7 630 0 7.08.1900
Trener:
T   Imre Pozsonyi 8 0 0 12.12.1880

Najlepsi strzelcyEdytuj

CiekawostkiEdytuj

  • Bezpośrednia rywalizacja o tytuł mistrzowski (faza finałowa) trwała zaledwie 70 dni (od 21 sierpnia 1921 do 30 października 1921) – to najkrótsze piłkarskie mistrzostwa Polski w historii[3];
  • Dwa pierwsze spotkania w historii piłkarskich mistrzostw Polski odbyły się 21 sierpnia 1921 w Krakowie i Poznaniu (obydwa rozpoczęto o godzinie 17:30[1]. Pierwszą bramkę w tych rozgrywkach zdobył Stanisław Mielech w 20 minucie meczu Cracovii z Pogonią Lwów[3];
  • Mecz Cracovia–Pogoń Lwów zgromadził na trybunach stadionu gospodarzy 10 000 widzów. O wielkiej randze tego wydarzenia (inauguracja mistrzostw Polski, dodatkowo rozgrywana pomiędzy dwoma głównymi pretendentami do tytułu najlepszej drużyny w kraju) świadczą relacje z ówczesnej prasy. Jak donosił Przegląd Sportowy (nr 15 z 27 sierpnia 1921), specjalnie na to spotkanie przybyło ponad 1 000 osób z całej Polski. Przeszło 500 kibiców przyjechało ze Lwowa. Obecni byli również kibice z Bielska i Białej. Ponadto do Krakowa pofatygowało się kilkaset osób przebywających na wczasach w Zakopanem i innych miejscowościach podhalańskich, a także grupy piłkarskich zapaleńców z Warszawy, Łodzi oraz prowincjonalnych miast całej Małopolski[1][5];
  • Arbitrem głównym spotkania Warta Poznań–Polonia Warszawa Kolegium Sędziów PZPN wyznaczyło rotmistrza Longina Dudryka-Darlewskiego ze Lwowa, który jednak nie pojawił się w Poznaniu. Przegląd Sportowy zbadał przyczyny takiego stanu rzeczy. Okazało się, że nominacje sędziowskie na dwie pierwsze kolejki sezonu zostały ogłoszone wyłączne na łamach Przeglądu Sportowego - będącego wówczas (od 23 lipca 1921) "oficjalnym organem PZPN" - uznano bowiem, że taka forma zawiadamiana arbitrów powinna być wystarczająca. Informacja ta nie dotarła jednak do Dudryka-Darlewskiego. Konkluzją był wniosek, by Kolegium Sędziów osobiście zawiadamiało każdego arbitra o wyznaczeniu na dany pojedynek, a karą za niestawienie się było 10 000 marek polskich (czyli pięciokrotność taksy, którą otrzymywał sędzia za prowadzenie spotkania). Za zgodą obydwu drużyn mecz prowadził więc arbiter z poznańskiego OZPN – Zygmunt Górecki (na co dzień aptekarz i zarazem prezes OZPN Poznań)[3]. Narzekano jednak na jego nieobiektywność i brak zdecydowania w podejmowanych decyzjach[6];
  • Tytuł mistrzowski Cracovia zdobyła nie przegrywając żadnego meczu (wyczyn ten powtórzył dopiero w sezonie 1995/1996 Widzew Łódź) – na 14 rozegranych spotkań: 13 razy wygrała, raz zremisowała[7];
  • Cracovia została mistrzem Polski tracąc zaledwie jeden punkt, co do dziś jest niepobitym rekordem. Jedyny raz zremisowała (2:2) w wyjazdowym meczu z Wartą Poznań (dodatkowo, na minutę przed końcem spotkania zawodnik krakowian – Ludwik Gintel nie wykorzystał rzutu karnego)[7];
  • Cracovia zdobyła 96,42% możliwych punktów, co do dziś jest niepobitym rekordem[7];
  • Cracovia wygrała 92,86% swoich meczów, co do dziś jest niepobitym rekordem[7];
  • Nagrodą za wywalczenie tytułu mistrzowskiego był puchar przechodni ufundowany przez Ministerstwo Zdrowia Publicznego (oryg. puhar wędrowny). Zdobyć go na własność mogła drużyna, która - jako pierwsza - zostałaby trzykrotnie mistrzem kraju[4]. Sytuacja taka nastąpiła już w sezonie 1925, gdy po raz trzeci - w dodatku z rzędu - tytuł wywalczyła Pogoń Lwów (ciekawostkę stanowi fakt, że wówczas Ministerstwo Zdrowia Publicznego już nie istniało);
  • Eugeniusz Latacz do dziś pozostaje najmłodszym bramkarzem, który wywalczył tytuł piłkarskiego mistrza Polski[3].

Klasyfikacja medalowa po MP 1921Edytuj

Klub      
1. Cracovia 1 0 0
2. Polonia Warszawa 0 1 0
3. Warta Poznań 0 0 1

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Sędzią głównym tego spotkania wyznaczono rotmistrza Longina Dudryka-Darlewskiego ze Lwowa, który jednak nie pojawił się w Poznaniu. Za zgodą obydwu drużyn mecz prowadził więc arbiter z poznańskiego OZPN – Zygmunt Górecki (na co dzień aptekarz i zarazem prezes OZPN Poznań).
  2. Pierwotnie, arbitrem głównym tego spotkania Kolegium Sędziów PZPN wyznaczyło kpt. Konkiewicza.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c 1921-08-21 Cracovia - Pogoń Lwów 2:0 (pol.). wikipasy.pl. [dostęp 2009-01-02].
  2. Królowie Strzelców, 90minut.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  3. a b c d e f Gowarzewski A. i inni: Liga Polska (Encyklopedia piłkarska Fuji, tom 25). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2000, s. 12-13. ISBN 83-88232-02-9.
  4. a b Gowarzewski A. i inni: 75 lat PZPN Księga jubileuszowa (Encyklopedia piłkarska Fuji, tom 12). Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 22. ISBN 83-902751-1-2.
  5. Przegląd Sportowy nr 15 z 27 sierpnia 1921: Zawody Cracovia-Pogoń w d. 21 sierpnia. (Spostrzeżenia i uwagi). (pol.). [dostęp 2011-01-11].
  6. Przegląd Sportowy nr 15 z 27 sierpnia 1921: Z Poznania. (pol.). [dostęp 2011-01-11].
  7. a b c d 1921 Mistrzostwa Polski (pol.). wikipasy.pl. [dostęp 2009-01-02].

BibliografiaEdytuj

  • Gowarzewski A. i inni: Liga Polska (Encyklopedia piłkarska Fuji, tom 25). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2000, s. 1-216. ISBN 83-88232-02-9.
  • Gowarzewski A. i inni: 75 lat PZPN Księga jubileuszowa (Encyklopedia piłkarska Fuji, tom 12). Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 1-199. ISBN 83-902751-1-2.
  • Gowarzewski A. i inni: Album 80 lat PZPN (Encyklopedia piłkarska Fuji). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2000.
  • Gowarzewski A. i inni: Album 90 lat PZPN (Encyklopedia piłkarska Fuji). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2010.
  • Hałys J.: Polska Piłka Nożna. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986, s. 1-995. ISBN 83-03-00804-8.