Mizael (metropolita kijowski)

Mizael (zm. 1480) – metropolita kijowski w latach 1476–1480[1].

Mizael
Metropolita kijowski
Kraj działania

Wielkie Księstwo Litewskie

Data urodzenia

nie później niż 1420

Data śmierci

1480

Metropolita kijowski
Okres sprawowania

1476–1480

Wyznanie

prawosławne

Kościół

Patriarchat Konstantynopolitański

Inkardynacja

Metropolia kijowska

Śluby zakonne

przed 1476

Prezbiterat

przed 1476

Chirotonia biskupia

przed 1476

ŻyciorysEdytuj

Przed wyborem na metropolitę kijowskiego w 1474 był biskupem smoleńskim. Pochodził z litewskiej rodziny bojarskiej[2], której nazwisko podawane jest jako Pstrucki[2] lub Piestrucz[3]. Kazimierz IV Jagiellończyk zażądał od niego przyjęcia unii florenckiej przed intronizacją na urząd metropolity. Mizael, którego stan zdrowia był już zły, zgodził się. W liście do papieża Sykstusa IV wysłanym w 1476 potwierdził swój zamiar, równocześnie jednak domagał się przysłania do Polski dwóch legatów, przedstawicieli Kościoła wschodniego i zachodniego, którzy wyjaśniliby duchowieństwu i wiernym szczegóły różnic między Kościołami oraz postanowień soboru florenckiego[2].

Fakt wyrażenia przez Mizaela zgody na unię kościelną wywołał sprzeciw patriarchy Konstantynopola, który wyświęcił na metropolitę kijowskiego Spirydona, działającego na ziemiach litewskich archimandrytę. Został on jednak wygnany z Rzeczypospolitej, nie zyskał również uznania w Wielkim Księstwie Moskiewskim, dokąd następnie się udał i został ostatecznie uwięziony w Monasterze Terapontowskim. Jego usunięcie pozwoliło na objęcie urzędu przez Mizaela, który pozostawał metropolitą kijowskim do śmierci w 1480[2].

Kontrowersje budziła dalsza część posłania Mizaela. W 1605 list metropolity opublikował Hipacy Pociej, wcześniej był on uważany za zaginiony (papież nigdy zresztą na niego nie odpowiedział). Przedstawiony przez niego tekst Mizaela zawierał zapewnienia o szacunku prawosławnych Rusinów dla papieża[2]. Kilku badaczy (Antoni Mironowicz, ks. Jan Nepomucen Fijałek, metropolita Makary (Bułgakow)) wyrażało przekonanie, że był on siedemnastowiecznym falsyfikatem, o czym miały świadczyć m.in. błędne tytuły domniemanych sygnatariuszy tekstu z grona polsko-litewskiej szlachty oraz niewłaściwe określenie Monasteru Kijowsko-Pieczerskiego[2]. Jednak pod koniec XX w. odnaleziono dwa rękopisy z wieku XVI, powstałe na długo przed unią brzeską, potwierdzające, że tekst, który opublikował w 1605 r. metropolita Hipacy Pociej, nie był w żadnym punkcie zmieniony[4][5].

PrzypisyEdytuj

  1. Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 859. ISBN 83-60456-02-X.
  2. a b c d e f Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 185–187. ISBN 83-60456-02-X.
  3. W. Tiepłowa, Православная церковь Беларуси конец XV – начало XX в
  4. Русина О., Мисаїлове послання Сиксту IV за Синодальним списком // Український археографічний щорічник. – Нова серія. – Вип. 7. / Український археографічний збірник. – Київ–Нью-Йорк, 2002. – Т. 10. – s. 283–285. [zarchiwizowane].
  5. Заторський Н., «Послання Мисаїла» за Смоленським списком // Український археографічний щорічник. – Нова серія. – Вип. 18 / Український археографічний збірник. – Київ, 2013. – Т. 21. – s. 401–428.
Poprzednik
Grzegorz II
Metropolita kijowski
1476 – 1480
Następca
Symeon