Otwórz menu główne

Mleczaj ostry (Lactarius acris (Bolton) Gray) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Mleczaj ostry
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj mleczaj
Gatunek mleczaj ostry
Nazwa systematyczna
Lactarius acris (Bolton) Gray
Nat. Arr. Brit. Pl. 1: 625 (Londyn, 1821)

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lactarius, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1788 r. James Bolton nadając mu nazwę Agaricus acris. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1821 r. Samuel Frederick Gray, przenosząc go do rodzaju Lactarius[1]. Niektóre synonimy łacińskie[2]:

  • Agaricus acris Bolton 1788
  • Galorrheus acris (Bolton) P. Kumm. 1871
  • Lactifluus acris (Bolton) Roussel 1806

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r.[3]

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Średnicy 5–10 cm, barwy beżowobrązowawej, brązowawej lub czarnobrązowej. Pokryty oszronioną, lekko aksamitną (przy dużej wilgotności powietrza mazistą) skórką[4].

Hymenofor

Blaszkowy, blaszki u młodych owocników białe, po dojrzeniu zabarwione kremowożółtawo lub ochrowo[4].

Trzon

Barwy białawej lub bladoochrowej, jaśniejszy niż kapelusz[4].

Miąższ

Zbudowany jest z kulistawych komórek powodujących ich specyficzną kruchość i nieregularny przełam. O łagodnym smaku, wydzielający białe, czerwieniejące na powietrzu mleczko (tylko w kontakcie z miąższem) o ostrym smaku[4].

Zarodniki

Kulistawe, o średnicy 6,5–8 μm, o wystających skrzydełkowatych krawędziach długości do 2 μm, amyloidalne[4].

Występowanie i siedliskoEdytuj

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[5]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Niemczech, Norwegii, Holandii, Szwecji, Słowacji, Czechach[3].

Organizm mikoryzowy, rozwijający się w glebie w lasach liściastych, w obecności grabów. Wytwarza owocniki (w Europie) od sierpnia do października[4].

Gatunki podobneEdytuj

Wśród grzybów o morfologicznie zbliżonych owocnikach wymienia się następujące gatunki[4]:

  • mleczaj pomarszczony (Lactarius pterosporus), o szybko czerwieniejącym na powietrzu mleczku;
  • Lactarius ruginosus, o grubszych i rzadziej rozstawionych blaszkach, rozwijający się w obecności buków. Przez niektórych autorów nieodróżniany od Lactarius acris.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 408. ISBN 83-7404-513-2.
  5. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.