Otwórz menu główne

Monaster Przemienienia Pańskiego

Monaster Przemienienia Pańskiego (gr. Μονη Μεταμορφωσεως; hebr. מנזר ההשתנות) – zbudowany w 1862 prawosławny klasztor na Górze Tabor, w północnym Izraelu. Należy do Prawosławnego patriarchatu Jerozolimy.

Monaster Przemienienia Pańskiego
Ilustracja
Widok na wejście do monasteru i wieżę dzwonnicy
Państwo  Izrael
Miejscowość Góra Tabor
Kościół Patriarchat Jerozolimski (prawosławny)
Obiekty sakralne
Cerkiew św. Proroka Eliasza
Data budowy 1862
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Monaster Przemienienia Pańskiego
Monaster Przemienienia Pańskiego
Ziemia32°41′16″N 35°23′25″E/32,687778 35,390278

PołożenieEdytuj

 
Widok na Górę Tabor

Monaster Przemienienia Pańskiego jest położony w północno zachodniej części kopuły szczytowej góry Tabor (588 m n.p.m.), która góruje nad wschodnią krawędzią Doliny Jezreel w Dolnej Galilei, na północy Izraela.

HistoriaEdytuj

Według chrześcijańskiej tradycji góra Tabor była miejscem Przemienienia Jezusa Chrystusa i z tego powodu czasami jest nazywana Górą Przemienienia Pańskiego, jednak żadna z Ewangelii nie wymienia nazwy góry bezpośrednio[a][b][c]. Trzej apostołowie ujrzeli tu swego mistrza rozmawiającego z Mojżeszem i Eliaszem[1]. Ze względu na tę tradycję, góra Tabor stała się w IV wieku celem pielgrzymek. Według opisów pielgrzymów, w okresie bizantyjskim w VI wieku na górze wznosiły się trzy kościoły. Znajdowała się tutaj siedziba biskupa. W okresie pierwszego panowania Arabów, w VIII wieku na górze znajdowały się już cztery kościoły i klasztor. Gdy w 1099 Ziemia Święta przeszła pod panowanie krzyżowców, góra Tabor znalazła się w Królestwie Jerozolimskim i w 1100 wzniesiono tutaj benedyktyński klasztor obronny Monastère St. Salvador, który istniał aż do bitwy pod Hittin w 1187, a następnie został opuszczony. W 1212 górę Tabor zajął sułtan Al-Adil, który nakazał wzniesienie wokół opuszczonego klasztoru silnych fortyfikacji. Mur obronny miał długość 1750 metrów i był wzmocniony dziesięcioma wieżami. W 1217 twierdza odparła oblężenie wojsk króla węgierskiego Andrzeja II (V wyprawa krzyżowa). Ponieważ góra była celem nieustannych ataków Templariuszy, muzułmanie zniszczyli w 1229 fortyfikacje i opuścili twierdzę[2]. W 1241 do klasztoru powrócili chrześcijańscy mnisi. Decyzją papieża Aleksandra IV, w 1255 klasztor przypadł joannitom. Mieli oni zwyczaj przekształcania klasztorów i szczytów gór w obronne twierdze, jednak najwyraźniej zajęli tylko istniejące budynki klasztoru, nie odbudowując fortyfikacji. W 1263 górę zajął sułtan Bajbars, który nakazał całkowicie zniszczyć wszystkie zabudowania klasztorne[3]. W 1517 Palestyna przeszła pod panowanie osmańskie. Za zgodą władz osmańskich w 1631 na górze Tabor powstał klasztor franciszkański, który w latach 1921–1924 rozbudowano w Bazylikę Przemienienia Pańskiego[4]. W 1862 prawosławni w jego sąsiedztwie wybudowali klasztor oraz cerkiew proroka Eliasza[5][6].

Otoczenie klasztoruEdytuj

Teren klasztoru jest otoczony wysokim kamiennym murem. Na północny zachód od monasteru znajduje się jaskinia Melchizedeka. Tradycja chrześcijańska uważa, że właśnie tutaj doszło do spotkania patriarchy Abrahama z Melchizedekiem[d]. Jaskinia była miejscem pielgrzymek w Średniowieczu[7].

UwagiEdytuj

  1. Zobacz: Ewangelia Mateusza 17,1–6: „(1) Po sześciu dniach Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i brata jego Jana i zaprowadził ich na górę wysoką, osobno. (2) Tam przemienił się wobec nich: twarz Jego zajaśniała jak słońce, odzienie zaś stało się białe jak światło. (3) A oto im się ukazali Mojżesz i Eliasz, którzy rozmawiali z Nim. (4) Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: Panie, dobrze, że tu jesteśmy; jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. (5) Gdy on jeszcze mówił, oto obłok świetlany osłonił ich, a z obłoku odezwał się głos: To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie! (6) Uczniowie, słysząc to, upadli na twarz i bardzo się zlękli”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  2. Zobacz: Ewangelia Marka 9,9–18: „(9) A gdy schodzili z góry, przykazał im, aby nikomu nie rozpowiadali o tym, co widzieli, zanim Syn Człowieczy nie powstanie z martwych. (10) Zachowali to polecenie, rozprawiając tylko między sobą, co znaczy powstać z martwych. (11) I pytali Go: Czemu uczeni w Piśmie twierdzą, że wpierw musi przyjść Eliasz? (12) Rzekł im w odpowiedzi: Istotnie, Eliasz przyjdzie najpierw i naprawi wszystko. Ale jak jest napisane o Synu Człowieczym? Ma On wiele cierpieć i być wzgardzonym. (13) Otóż mówię wam: Eliasz już przyszedł i uczynili mu tak, jak chcieli, jak o nim jest napisane. (14) Gdy przyszli do uczniów, ujrzeli wielki tłum wokół nich i uczonych w Piśmie, którzy rozprawiali z nimi. (15) Skoro Go zobaczyli, zaraz podziw ogarnął cały tłum i przybiegając, witali Go. (16) On ich zapytał: O czym rozprawiacie z nimi? (17) Odpowiedział Mu jeden z tłumu: Nauczycielu, przyprowadziłem do Ciebie mojego syna, który ma ducha niemego. (18) Ten, gdziekolwiek go chwyci, rzuca nim, a on wtedy się pieni, zgrzyta zębami i drętwieje. Powiedziałem Twoim uczniom, żeby go wyrzucili, ale nie mogli”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  3. Zobacz: Ewangelia Łukasza 9,28–36: „(28) W jakieś osiem dni po tych mowach wziął z sobą Piotra, Jana i Jakuba i wyszedł na górę, aby się modlić. (29) Gdy się modlił, wygląd Jego twarzy się odmienił, a Jego odzienie stało się lśniąco białe. (30) A oto dwóch mężów rozmawiało z Nim. Byli to Mojżesz i Eliasz. (31) Ukazali się oni w chwale i mówili o Jego odejściu, którego miał dokonać w Jerozolimie. (32) Tymczasem Piotr i towarzysze snem byli zmorzeni. Gdy się ocknęli, ujrzeli Jego chwałę i obydwóch mężów, stojących przy Nim. (33) Gdy oni odchodzili od Niego, Piotr rzekł do Jezusa: Mistrzu, dobrze, że tu jesteśmy. Postawimy trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. Nie wiedział bowiem, co mówi. (34) Gdy jeszcze to mówił, zjawił się obłok i osłonił ich; zlękli się, gdy [tamci] weszli w obłok. (35) A z obłoku odezwał się głos: To jest Syn mój, Wybrany, Jego słuchajcie! (36) W chwili, gdy odezwał się ten głos, Jezus znalazł się sam. A oni zachowali milczenie i w owym czasie nikomu nic nie oznajmiali o tym, co widzieli”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  4. Zobacz: Księga Rodzaju 14,18: „Melchizedek zaś, król Szalemu, wyniósł chleb i wino; a [ponieważ] był on kapłanem Boga Najwyższego”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.

PrzypisyEdytuj

  1. Mount Tabor (ang.). W: Sacred Destinations [on-line]. [dostęp 2014-02-26].
  2. Peter Malcolm Holt: Bliski Wschód od wypraw krzyżowych do 1517 roku. (przeł.) Barbara Czarska. Warszawa: Państw. Instytut Wydawniczy, 1993. ISBN 83-06-02290-4.
  3. Kristian Molin: Unknown Crusader Castles. Continuum International Publishing Group, 2001, s. 18, 70, 81.
  4. Bohuslav Havránek: Původ slova tábor „ležení“ (cz.). W: Naše řeč [on-line]. 1955. [dostęp 2014-02-26].
  5. David Rapp: Piękne kościoły Izraela. 2011, s. 74. ISBN 978-965-521-122-1.
  6. Katalog miejsc chrześcijańskich w Izraelu. Wydawnictwo Ariel, 1992, s. 131.
  7. Park Narodowy Góry Tabor (hebr.). W: The Israel Nature and Parks Authority [on-line]. [dostęp 2014-02-26].