Montague Rhodes James

brytyjski naukowiec i pisarz

Montague Rhodes James (ur. 1 sierpnia 1862 w Goodnestone Parish (Dover), Kent, zm. 12 czerwca 1936 w Eton) – brytyjski naukowiec i pisarz, twórca opowieści niesamowitych.

M. R. James
Montague Rhodes James
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

1 sierpnia 1862
Goodnestone Parish (Dover)

Data i miejsce śmierci

12 czerwca 1936
Eton

Narodowość

angielska

Język

angielski

Dziedzina sztuki

literatura

Epoka

XX wiek

Ważne dzieła

Opowieści starego antykwariusza

Odznaczenia
Order Zasługi (Wielka Brytania)

ŻyciorysEdytuj

Był synem pastora. Po jego narodzinach rodzina przeniosła się z Kentu do Suffolk. Uczył się w Temple Groove School, a następnie w Eton College. Studia odbył w King’s College w Cambridge[1]. Po zdobyciu dyplomu uniwersyteckiego został asystentem w Fitzwilliam Museum w Cambridge. W 1887 r. został członkiem (Fellow) King’s College, w 1889 r. dziekanem, a w latach 1913–1915 r. wicekanclerzem uniwersytetu[2]. Badał średniowieczne manuskrypty i apokryfy biblijne; jest autorem prac dotyczących średniowiecznej recepcji Apokalipsy św. Jana w sztuce[1]. W 1918 r. przeniósł się do Eton, gdzie pozostał aż do śmierci.

W 1930 r. został odznaczony Orderem Zasługi (Order of Merit).

TwórczośćEdytuj

Karierę pisarza zaczął w 1904 r. publikując Opowieści starego antykwariusza, jednak już wiele lat wcześniej dał się poznać w kręgu przyjaciół i znajomych jako autor opowieści grozy. Wiele z nich zostało napisanych z okazji Bożego Narodzenia – autor odczytywał je w czasie świątecznych przyjęć. Pierwszym z przedstawionych w ten sposób tekstów było opowiadanie Canon Alberic's Scrapbook z 1893 r.[2]

Inspiracją Jamesa byli tacy autorzy jak Joseph Sheridan Le Fanu. Był jednym z autorów opowieści niesamowitych, którzy odnowili formułę gatunku, uwalniając ją od schematów gotyckiej opowieści grozy: umieszczał swoje narracje w bardziej realistycznych i współczesnych okolicznościach, wykorzystując elementy codziennej rzeczywistości[1]. Uważał, że dzięki odniesieniom do aktualnych realiów czytelnik będzie mógł się zidentyfikować z bohaterami i ich doznaniami, podczas gdy narracja umieszczona w czasach historycznych redukowała jego rolę do zwykłego obserwatora[3].

Za życia opublikował pięć zbiorów opowieści niesamowitych:

  • Ghost Stories of an Antiquary (1904)
  • More Ghost Stories of an Antiquary (1911)
  • A Thin Ghost and Others (1919)
  • A Warning to the Curious and Other Ghost Stories (1925)
  • Collected Ghost Stories (1931) – wybór z poprzednich zbiorów uzupełniony trzema nowymi opowiadaniami[2]

Wydania polskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c M.R. James: A Biography. W: M. R. James: Casting the Runes (Fantasy and Horror Classics). Read Books Ltd., 2013, s. 5-6.
  2. a b c David Stuart Davies: Afterword. W: M. R. James: Complete Ghost Stories. Londyn: Collectors Library, 2007, s. 584-590.
  3. M. Cox, R.A. Gilbert: Introduction. W: Michael Cox, R. A. Gilbert: The Oxford Book of Victorian Ghost Stories. Oxford University Press, 2003, s. XVII.