Otwórz menu główne

Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa

(Przekierowano z Moskiewski Uniwersytet Państwowy)

Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa[1][2][3][4][5][6][a], skrótowo Uniwersytet Moskiewski[8] lub Uniwersytet (im.) Łomonosowa (w Moskwie); ros. Московский государственный университет имени М.В.Ломоносова[11], skrótowo МГУ имени М.В.Ломоносова[11] lub МГУ[11] – rosyjski uniwersytet publiczny w Moskwie, największy i najbardziej znany w kraju, otwarty 25 stycznia 1755. Został założony przez cesarzową Elżbietę Piotrowną, dzięki pomysłowi Michaiła Łomonosowa i aktywnym zabiegom Iwana Szuwałowa.

Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa
Московский государственный университет имени М.В.Ломоносова
Universitas Publica Moscuensis
Ilustracja
Główny gmach Uniwersytetu Moskiewskiego
Data założenia 23 stycznia 1755
Państwo  Rosja
Adres Moskwa
Położenie na mapie Moskwy
Mapa lokalizacyjna Moskwy
Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa
Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa
Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa
Ziemia55°42′10″N 37°31′50″E/55,702778 37,530556
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

Uczelnia została zorganizowana przez Łomonosowa (który był jej pierwszym rektorem) na wzór Uniwersytetu w Getyndze. Duże zasługi w jego założeniu przypisuje się również Iwanowi Szuwałowowi, który wspierał tę ideę[12] – mając silną pozycję na dworze carycy Elżbiety Romanowej, był patronem Łomonosowa w inicjatywach związanych z rozwojem szkolnictwa wyższego. 25 stycznia 1755 – w dzień imienin matki Szuwałowa, Tatiany Rodionownej – cesarzowa poparła projekt utworzenia uniwersytetu w Moskwie, który miał być otwarty „dla ludzi wszystkich stanów i profesji”. Dzień ten jest obchodzony w Rosji jako Dzień Studenta.

Początkowo instytucja składała się z trzech wydziałów: filozofii, prawa i medycyny. Miała kształcić przede wszystkim młodzież pochodzenia nieszlacheckiego. Pod koniec XVIII wieku uniwersytet reprezentował wysoki poziom, zwłaszcza w zakresie nauk matematyczno-przyrodniczych, a w jego programach badań i nauczania dominowały idee oświeceniowe. W 1804 nowy statut rozszerzył jego autonomię, ograniczoną następnie przez cara Mikołaja I w 1828, jednak idee wolnomyślicielskie na uniwersytecie ciągle były żywe. W 1883 uchwalono kolejny statut, rozszerzający badania naukowe i przywracający system wyłaniania władz uniwersytetu na drodze wyborów. Reforma cara Aleksandra II z 1884 ponownie odebrała uczelni autonomię.

Po 1917 uniwersytet stał się uczelnią państwową i uległ reorganizacji. Od lat 30. do 50. życie akademickie zostało zdominowane przez ideologię bolszewicką i politykę. Kryzys pogłębiał ograniczony dostęp do dokonań nauki światowej. W połowie lat 50. rozpoczęła się ograniczona liberalizacja i rozbudowa uczelni. W 1992 wszedł w życie statut zapewniający uniwersytetowi autonomię.

Zmiany nazwyEdytuj

  • 23 stycznia 1755 – 8 marca 1917: Cesarski Uniwersytet Moskiewski (Императорский Московский университет)
  • luty–październik 1917: Uniwersytet Moskiewski (Московский университет)
  • od 1918: Pierwszy Uniwersytet Moskiewski (1-й Московский университет)
  • od września 1930: Moskiewski Uniwersytet Państwowy (Московский государственный университет)
  • od 20 października 1932: Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.N. Pokrowskiego (Московский государственный университет им. М. Н. Покровского)
  • od 11 listopada 1937: Moskiewski Uniwersytet Państwowy (Московский государственный университет)
  • od 7 maja 1940: Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa (Московский государственный университет им. М. В. Ломоносова)

BudynekEdytuj

Najwcześniejszą siedzibą uczelni był budynek znajdujący się na obecnym placu Czerwonym w Moskwie, na miejscu dawnego Muzeum Historycznego.

W latach 1786–1793 powstał u zbiegu dzisiejszych ulic Hercena i prospektu Marksa nowy budynek z przeznaczeniem na uniwersytet, zbudowany w stylu klasycystycznym. Budynek ten spłonął w 1812 i został przebudowany w latach 1817–1819 przez architekta Domenica Gilardiego, w stylu empire. Przed centralną częścią budynku znajdują się pomniki rewolucjonistów Aleksandra Hercena i Nikołaja Ogariowa, niegdysiejszych studentów tej uczelni, wykonane w 1922. W latach 1833–1836 dobudowano nowe budynki w bezpośrednim sąsiedztwie dawnej siedziby. W skład kompleksu wchodziła także uniwersytecka cerkiew, zamieniona później na dom kultury. Przed nowym gmachem ustawiono pomnik Łomonosowa. Rotundę, kończącą jedno skrzydło, zajmowała uczelniana biblioteka.

W latach 1948–1970 uniwersytet uzyskał zupełnie nową lokalizację i nowy kompleks budynków. Przeniesiony został na Wzgórza Worobiowe, gdzie zbudowano (na powierzchni ponad 320 ha) 30 głównych budynków i 20 budynków pomocniczych. Założono też park i ogród botaniczny oraz wybudowano obiekty sportowe i obserwatorium astronomiczne. Główny gmach, który szybko stał się jednym z architektonicznych symboli Moskwy, zbudowano według projektu Lwa Rudniewa w latach 1949–1953.

DziałalnośćEdytuj

Uniwersytet Moskiewski liczy 21 wydziałów, ponad 200 katedr, 360 laboratoriów, 163 gabinety studyjne oraz 8 instytutów naukowych i badawczych. Prowadzi studia licencjackie, magisterskie, podyplomowe, doktoranckie, a także studia w trybie korespondencyjnym, zaocznym i wieczorowym.

W 2008 pracowało na uniwersytecie 9000 nauczycieli akademickich i kształciło się 38 000 studentów.

Wykładowcy i absolwenciEdytuj

W Niemczech działa Deutsche Assoziation der Absolventen und Freunde der Moskauer Lomonossow-Universität (DAMU)[13], które wydaje zeszyty Lomonossow[14].

UwagiEdytuj

  1. Encyklopedia PWN podaje cztery wersje pełniejszej nazwy: Uniwersytet im. M. Łomonosowa w Moskwie[7], Uniwersytet im. M.W. Łomonosowa w Moskwie[8], Uniwersytet Moskiewski im. M.W. Łomonosowa[9] i Uniwersytet im. M.W. Łomonosowa[10].

PrzypisyEdytuj

  1. Uzbekistan: nauka i edukacja w Rosji, studium.uw.edu.pl, 25 kwietnia 2016
  2. Rusycystyka, umcs.pl
  3. Konferencja z jubileuszem, umk.pl, 17 czerwca 2016
  4. VI Międzynarodowa Konferencja Naukowa z cyklu Polska-Rosja, polskarosja.uph.edu.pl
  5. Rada naukowa, czasopisma.bg.ug.edu.pl
  6. Rada Naukowa, ags.wnoz.us.edu.pl
  7. Uniwersytet im. M. Łomonosowa. Encyklopedia PWN. [dostęp 2019-06-10].
  8. a b Ważniejsze współczesne uniwersytety świata. Encyklopedia PWN, 2009. [dostęp 2019-06-10].
  9. Ważniejsze uniwersytety w Rosji. Encyklopedia PWN. [dostęp 2019-06-10].
  10. Moskowskij gosudarstwiennyj uniwiersitiet imieni M.W. Łomonosowa. Encyklopedia PWN. [dostęp 2019-06-10].
  11. a b c Пресс-служба МГУ. msu.ru. [dostęp 2019-06-06].
  12. Szuwałow, Iwan Iwanowicz. W: Encykłopiediczeskij słowar´ Brokgauza i Jefrona. T. XXXIXa: Szenje – Szujskij monastyr´. 1903, s. 955–956. (ros.)
  13. DAMU.
  14. Lomonossow – DAMU-Hefte.

Linki zewnętrzneEdytuj