Moskwa (rzeka)

rzeka w Rosji
Ten artykuł dotyczy rzeki w Rosji. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Moskwa (ros. Москва) – rzeka w europejskiej części Rosji.

Moskwa
Ilustracja
Rzeka Moskwa w Moskwie
Kontynent Europa
Państwo  Rosja
Obwód  moskiewski
Lokalizacja Obwód moskiewski, Obwód smoleński
Rzeka
Długość 502 km
Powierzchnia zlewni 17 500 km²
Średni przepływ 109 m³/s przy ujściu
Źródło
Miejsce Popowka
Współrzędne 55°28′56,1″N 35°27′10,4″E/55,482253 35,452892
Ujście
Recypient Oka
Miejsce Kołomna
Współrzędne 55°04′31″N 38°50′44″E/55,075278 38,845556
Położenie na mapie obwodu moskiewskiego
Mapa konturowa obwodu moskiewskiego, blisko lewej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Rosji
Mapa konturowa Rosji, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast po lewej znajduje się punkt z opisem „ujście”

Większe miasta położone nad rzeką to Moskwa i Kołomna. Moskwa jest połączona z górną Wołgą kanałem imienia Moskwy.

Rzeka jest wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej. Znajduje się na niej ponad 50 mostów, z czego ponad 20 na terenie miasta Moskwa.

Dane geograficzneEdytuj

Głębokość rzeki waha się od 3 do 14 metrów, w najszerszym miejscu mierzy 120 metrów[1].

Przebiega przez sześć dzielnic stolicy Rosji[2] oraz znajdujący się pod Moskwą Park Narodowy „Łosinyj ostrow”.

Górna część dorzecza leży na Grzędzie Smoleńsko-Moskiewskiej.

Największe dopływy to: Ruza, Istra, Jauza i Pachra[3].

Obecny bieg rzeki ukształtował się 12 tysięcy lat temu[4], zaś pierwsze ślady osadnictwa pochodzą z VIII wieku p.n.e[1].

Nabrzeża w stolicy RosjiEdytuj

Rzeka od XII wieku była wykorzystywana jako środek transportu i punkt zaopatrzenia miasta w wodę. Kształt jej koryta wielokrotnie modyfikowano.

W latach trzydziestych XX wieku przeprowadzono ostatnie prace rewitalizacyjne[2]. Obecnie około 29% nabrzeży nie jest wykorzystywane, pozostałe zajmują obiekty produkcyjne, tereny zielone, budynki mieszkaniowe, komunalne oraz infrastruktura transportowa[2].

Przy rzece znajduje się port, plaże miejskie, parki oraz przystanie.

Nawiązania w kulturzeEdytuj

Widok na Krem od strony rzeki Moskwy został przedstawiony na licznych obrazach rosyjskich i zagranicznych artystów.

Wstęp do opery Chowańszczyzna, którą skomponował Modest Musorgski, nosi tytuł Świt nad rzeką Moskwą.

Rzeka wspomniana jest w tekście ballady rokowej Wind of Change Klausa Meine.

Jedna z trzech książek Jurija Trifonowa, należąca do cyklu powieści moskiewskich, nosi tytuł Dom nad rzeką Moskwą[5].

Bitwa pod Borodino we Francji nazywana jest "bitwą nad rzeką Moskwą" (fr. Bataille de la Moskova). Nawiązuje do tego książka autorstwa Tomasza Rogackiego, poświęcona bitwie pod Borodino, pod tytułem Bitwa nad rzeką Moskwą 5-7 września 1812[6].

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Две самые известные реки Москвы: Москва-река и Яуза | Достопримечательности Москвы, progulkipomoskve.ru [dostęp 2021-09-12].
  2. a b c Wojciech Wojtowicz, Rosja: Projekt „Moskwa – rzeka”, Urbnews.pl, 23 września 2014 [dostęp 2021-09-12] (pol.).
  3. Moskwa, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-09-12].
  4. Редакция журнала Наука, Историю Москвы-реки восстановили по донным отложениям, www.nkj.ru [dostęp 2021-09-12] (ros.).
  5. DOM NAD RZEKĄ MOSKWĄ, Antykwariat Kwadryga [dostęp 2021-09-12] (pol.).
  6. Bitwa nad rzeką Moskwą 5-7 września 1812 [dostęp 2021-09-12] (pol.).