Most Brookliński

zabytkowy most w Nowym Jorku, USA
Ten artykuł dotyczy budowli w Nowym Jorku. Zobacz też: inne znaczenia.

Most Brookliński[1] (ang. Brooklyn Bridge) – jeden z najstarszych mostów wiszących na świecie o długości 1834 m (przęsło główne znajdujące się nad wodą ma długość 486 m), szerokości 26 m i wysokości 84 m. Łączy nowojorskie dzielnice Brooklyn i Manhattan, które oddziela od siebie East River. W chwili zakończenia budowy w 1883 r. był jednym z największych stalowych mostów wiszących na świecie.

Most Brookliński
Brooklyn Bridge
Ilustracja
Państwo  Stany Zjednoczone
Miejscowość Nowy Jork
Podstawowe dane
Przeszkoda East River
Długość 1834 m
Szerokość:
• całkowita

26 m
Data budowy od 3 stycznia 1870
do 24 maja 1883
Projektant John Augustus Roebling
Położenie na mapie Nowego Jorku
Mapa lokalizacyjna Nowego Jorku
Most Brookliński
Most Brookliński
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
Most Brookliński
Most Brookliński
Położenie na mapie stanu Nowy Jork
Mapa lokalizacyjna stanu Nowy Jork
Most Brookliński
Most Brookliński
Ziemia40°42′21″N 73°59′48″W/40,705833 -73,996667

Most Brookliński jest zaliczany do najsłynniejszych obiektów Nowego Jorku; jest znany m.in. z wielu filmów Hollywood.

HistoriaEdytuj

Most zaczęto wznosić 3 stycznia 1870 roku, a ukończono i otwarto dla ruchu 13 lat później, 24 maja 1883 roku. Budowa kosztowała około 15 milionów dolarów. Przy jego wznoszeniu zginęło 27 osób. Został wybudowany w stylu neogotyckim z charakterystycznymi, wysokimi łukami. Most został zaprojektowany przez firmę inżyniera budownictwa Johna Augustusa Roeblinga z Trenton, który miał na swym koncie kilka podobnych konstrukcji, jednak na dużo mniejszą skalę. Zmarł on wkrótce po rozpoczęciu budowy w wyniku infekcji stopy, a prace musiał kontynuować jego syn – Washington. On z kolei budowę mostu przypłacił zdrowiem zapadając na chorobę kesonową (w wyniku pracy w sprężonym powietrzu).

Most na początku obsługiwał jedynie ruch konny i tramwajowy; obecnie ma sześć pasów ruchu (po trzy w każdym kierunku) dla samochodów i pośrodku (powyżej pasów ruchu dla samochodów) chodnik dla pieszych (zabroniony jest ruch ciężarówek i autobusów, powyżej 2,7 t). W 1977 r. most został umieszczony w rejestrze zabytków architektonicznych. Budowla nie została przetestowana w tunelu aerodynamicznym (pod względem odporności na wiatr), ale dzięki mocnej konstrukcji udało się jej przetrwać, podczas gdy wiele podobnych mostów padło ofiarą sił natury.

Wraz z oddaniem mostu do użytku został na nim zamontowany system tramwaju linowego „bez końca”, czyli z liną poruszającą się ruchem okrężnym[2]. Maszynownia liny znajdowała się na wschodnim brzegu East River. Możliwy był jednoczesny transport dwóch dwuczłonowych wagonów na moście[2]. Wagony dojeżdżały do przyczółków mostu podczepione do lokomotywy, tam były od niej odłączane i zaczepiane do liny. Po przejechaniu przez most odczepiano się od liny i ponownie przyczepiano do lokomotywy z drugiej strony[2]. W 1908 roku – po zbudowaniu tunelu pod East River – zrezygnowano z tego systemu[2].

1 marca 1994 roku na moście doszło do tragicznego wydarzenia, gdy Libańczyk Rashid Baz ostrzelał furgonetkę przewożącą członków ortodoksyjnej grupy żydowskiej Chabad-Lubawicz, w której znajdował się 16-letni Ari Halberstam i kilka innych osób; Halberstam zmarł 5 dni później w wyniku odniesionych ran. Baz prawdopodobnie działał w akcie zemsty za masakrę 29 muzułmanów dokonaną przez Barucha Goldsteina.

Most Brookliński w kulturze, sztuce i poezjiEdytuj

  • artykuł El Puente de Brooklyn opublikowany w 1883 roku przez José Martí[3];
  • teledysk do piosenki „Bridge Over Troubled Water” (most przez wzburzoną wodę) nakręcony przez amerykańską wokalistkę Lindę Clifford;

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • McCullough, David. (1972). The Great Bridge. New York, NY: Simon & Schuster. ​ISBN 0-671-21213-3

Linki zewnętrzneEdytuj