Otwórz menu główne

Most Ponińskiegomost łyżwowy (pływający) wybudowany w 1775 na Wiśle w Warszawie, u wylotu ulicy Bednarskiej.

Most Ponińskiego
Ilustracja
Most Ponińskiego na rycinie Albertiego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Podstawowe dane
Przeszkoda rzeka Wisła
Data budowy 1775
Data zburzenia 1806
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Most Ponińskiego
Most Ponińskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Most Ponińskiego
Most Ponińskiego
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Most Ponińskiego
Most Ponińskiego
Ziemia52°14′49,8″N 21°01′27,4″E/52,247167 21,024278

OpisEdytuj

Inwestorem mostu był podskarbi wielki koronny Adam Poniński, który za wybudowanie przeprawy miał prawo przez 10 lat pobierać opłaty mostowe, a po tym terminie płacić skarbowi państwa 50 tys. złotych rocznie[1][2].

Opłata za przejście lub przejazd przez most wynosiła: 2 grosze od człowieka pieszego, 4 grosze od konia lub bydlęcia, 20 groszy od karety ładownej, 1 złoty od bryki ładownej, 5 złotych od przepuszczenia statku szlacheckiego i 10 złotych od statku kupieckiego. Z opłat byli zwolnieni żebracy i żołnierze jurysdykcji marszałkowskiej[3].

Most był wsparty na 43 łodziach (staropol łyżwach). Został zbudowany według projektu Efraima Szregera przez Jana Kristiana Lehmnanna, inżyniera w korpusie pontonierów[2]. Most był rozbierany w okresie zimowym na okres 4–5 miesięcy[4].

W 1781 i w 1786 most został uszkodzony przez lody[1]. W 1786 został przejęty przez Komisję Skarbu Koronnego[2].

W dniu 4 listopada 1794 po rzezi Pragi przez Rosjan, naczelnik powstania kościuszkowskiego Tomasz Wawrzecki nakazał spalić most, by uniemożliwić przedostanie się wroga na lewy brzeg Wisły. Został on prowizorycznie naprawiony na rozkaz Aleksandra Suworowa 9 listopada, a całkowicie w kwietniu 1795. Oświetlany 13 latarniami odbudowany most był wsparty na 44 łodziach. Został zniszczony po raz kolejny 25 listopada 1806 przez cofających się przed wojskami Napoleona Prusaków i Rosjan[2].

Konstrukcja przeprawyEdytuj

  • most oparty na płaskodennych łodziach
  • bale drewniane ułożone obok siebie,
  • barierka

PrzypisyEdytuj

  1. a b Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 511. ISBN 83-01-08836-2.
  2. a b c d Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 261. ISBN 83-06-00089-7.
  3. Jan Bystroń: Warszawa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1977, s. 142.
  4. Henryk Janczewski: Warszawa. Geneza i rozwój inżynierii miejskiej. Warszawa: Arkady, 1971, s. 197.